صفحه فرهنگي-اجتماعي

گشت و گذار در مدرسه اي كه «اقتصاد مقاومتي» را به بهترين شكل تدريس مي كند

زنگ اول هر روز درس اقتصاد مقاومتي دارند. قرار است بعد از فارغ التحصيلي به جاي دغدغه پيدا كردن شغل، به فكر اشتغال زايي باشند و براي عده‎اي ديگر هم كارآفريني كنند. اين‎جا بر خلاف همه مدرسه‌ها، دانش‎آموزانش پشت ميز نشين نيستند و در همان دوران تحصيل هم با عملكردي توليد محور، مدرسه را به يك بنگاه اقتصادي پر درآمد بدل كرده‌اند.

راه و رسم درس خواندن دانش‎آموزان هنرستان كشاورزي شهيد نصيري سنندج با بقيه مدارس و هنرستان‎ها فرق دارد. آن‎ها جز بهترين‎ها هستند و دليلش هم تفكري است كه با آن رشد مي‎كنند و قرار است پس از فارغ التحصيلي وارد بازار كار شوند. اولين چيزي كه هنگام ورود به هنرستان توجهم را جلب مي‎كند، ديدن دانش‎آموزاني است كه لباس كار پوشيده‎اند و بيل بر دوش به سمت گلخانه در دست ساخت هنرستان مي‎روند. عده‎اي ديگر سالن مرغداري را شست وشو مي‎دهند و فضا را براي ورود جوجه‎هاي جديد آماده مي‎كنند.

پيش از هر كاري به سراغ مدير جوان هنرستان مي‎رويم. امين كريمي نژاد مدير 37ساله‎اي است كه در طول 4سال گذشته تنها هنرستان كشاورزي شهر سنندج را دگرگون كرده و با دعوت از معلماني تحصيل كرده و ايجاد كارگاه‎هاي زنده و پويا، فضا را به گونه‎اي تغيير داده كه كلاس‎هاي هنرستان برخلاف سال‎هاي قبل نه تنها خالي نمي‎ماند، بلكه از اواسط مرداد ماه ديگر جاي خالي براي ثبت نام دانش‎آموز جديد وجود ندارد.

اين جا معلم‎ها فقط كارشناسي ارشد و دكترا دارند

شروع گپي دوستانه با كريمي نژاد، وادارمان مي‎كند از اتاق مديريت بيرون بزنيم و يك به يك به سراغ كارگاه‎هاي آموزشي برويم. هنرستان شهيد نصيري 200نفر دانش‎آموز دارد كه از اين تعداد 130نفرشان در پايه دهم مشغول به تحصيلند و مابقي در پايه يازدهم درس مي‎خوانند. عده‎اي از دانش‎آموزان به كلاس‎هاي درس مي‎روند و بخشي هم راهي كارگاه‎هاي آموزشي مي‎شوند. كريمي نژاد پيش از هر كاري از كادر آموزشي مجربي مي‎گويد كه توانسته در طول اين چهار سال به دور هم جمع كند و در سطح استان كردستان و حتي كشور حرف اول را بزند. تمامي كادر آموزشي هنرستان شهيد نصيري از سطح تحصيلات كارشناسي ارشد به بالا برخوردارند و چهار نفري هم در اين مدرسه با مدرك دكترا مشغول به آموزش هستند.

او از روزهاي اول شروع به كارش در اين هنرستان مي‎گويد. در آن سال بخشي از ميزهاي هنرستان خالي بود و كم‎تر دانش‎آموزي تمايل داشت تا براي ادامه تحصيل راهي هنرستان كشاورزي شود. اكثر دانش‎آموزان يا رشته‎هاي نظري را انتخاب مي‎كردند و يا براي تحصيل در هنرستان ترجيح مي‎دادند هنرستان‎هاي فني را انتخاب كنند. اما حالا آوازه هنرستان كشاورزي شهيد نصيري به شكلي در سنندج و استان كردستان پيچيده است كه تمامي ظرفيت مدرسه همان اوايل تابستان پر مي‎شود و بيش از 40دانش‎آموز هم از روستاهاي اطراف به صورت شبانه روزي در مدرسه مي‎مانند و درس مي‎خوانند.

240هزار تومان سرانه براي تامين هزينه‎هاي 20ميليون توماني

كريمي نژاد البته از نحوه حمايت آموزش و پرورش از هنرستانش كمي گلايه‌مند است. او در سال تحصيلي گذشته تنها 240هزار تومان سرانه آموزشي دريافت كرده و با گذاشتن 200هزار تومان ديگر روي آن توانسته براي هنرستانش ماژيك وايت برد خريداري كند. حالا بماند كه يك مدير مدرسه چگونه بايد يك مدرسه 200دانش‎آموزي را براي يكسال اداره كند و حتي هزينه اسكان خورد و خوراك 40نفر از آن‎ها را نيز تقبل كند. اين هنرستان در سال حداقل بيست ميليون تومان هزينه دارد كه تمام آن بايد توسط خودمان تامين شود و تنها راهش هم توليد محصول و فروش آن در بازار است.

در اين هنرستان قديمي هم رشته‎هاي مرتبط با فني و حرفه‎اي تدريس مي‎شود و هم دانش‎آموزان كارو دانش مي‎توانند در آن مشغول به تحصيل شوند. با ديدن دانش‎آموزاني كه لباس كار پوشيده‎اند و بيل بر دوش در حال رفتن به سر كلاس هستند اين سوال در ذهنم ايجاد مي‎شود كه راستي در يك هنرستان كشاورزي چه درس‎ها و رشته‎هايي به دانش‎آموزان تدريس مي‎شود؟!

به نوشته مشرق، مدير جوان براي تمامي سوالاتم جوابي دارد و در اين باره مي‎گويد: ما رشته‎هاي مختلفي داريم، از امور زراعي و باغي گرفته تا رشته امور دام و ماشين‎ها كشاورزي. در اين هنرستان رشته‎هاي مرتبط با كار و دانش هم تدريس مي‎شود؛ رشته‎هايي مثل مرغداري صنعتي، كشت گياهان دارويي و زعفران؛ حتي تعمير موتورهاي سبك كشاورزي و موتورسيكلت را هم به‌عنوان رشته‎اي مشترك بين جهاد كشاورزي و فني حرفه‎اي گنجانده‎ايم و دانش‎آموزان هم استقبال خوبي از اين رشته‎ها كرده‌اند.

كارگاه آموزشي مرغداري ساليانه 3تن توليد دارد

همراه با هم به سالن پرورش مرغ مي‎رويم. مرغ‎ها به تازگي كشتار شده‎اند و دانش‎آموزان در حال تميز كردن سالن براي جوجه ريزي جديد هستند. كمي آن طرف‎تر كارگاه پرورش قارچ است. كارگاهي كه براي مدرسه درآمد‎زايي هم مي‎كند و محصولاتش در پايان براي فروش بين دانش‎آموزان و معلمان توزيع مي‎شود. كريمي‎نژاد ميزان توليد ساليانه مرغداري صنعتي هنرستان را سه تن اعلام مي‎كند و مي‎گويد: مرغ‎هايي كه در اين مرغداري توليد مي‎كنيم بدون آنتي بيوتيك و هورمون رشد مي‎كنند و به همين دليل تنها چند ساعت بعد از كشتار تمامي آن‎ها توسط دانش‎آموزان، معلم‎ها و كادر ديگر مدارس سنندج خريداري مي‎شود.

يكي از معلم‎ها كه مسؤوليت كارگاه قارچ را بر عهده دارد به نكته جالبي اشاره مي‎كند. اين‎كه دانش‎آموزان ما بعد از فارغ التحصيلي نه تنها مشكلي براي پيدا كردن شغل ندارند بلكه براي اعضاي خانواده و دوستان و آشنايان خود نيز شغل ايجاد مي‎كنند. او يكي از دانش‎آموزان را كه سال گذشته ديپلم خود را گرفته و با ايجاد كارگاه پرورش شغل براي برادرش هم كه با مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد بيكار بوده است شغل ايجاد كرده مثال مي‎زند و مي‎گويد: اكثر دانش‎آموزاني كه از اين هنرستان فارغ‎التحصيل مي‎شوند به دليل سطح علمي بالا و تجربه عملي كه كسب كرده‎اند به سرعت وارد بازار كار مي‎شوند و بيش ترشان خود به‌عنوان توليد كننده كار مي‎كنند.

دانش‎آموزاني كه بيكار نمي‎مانند

با يكي از دانش‎آموزان سال يازدهم كه صحبت مي‎كنم حرف‎هاي جالبي براي گفتن دارد. نامش سيامند است و چند ماهي مي‎شود كه كارگاهي كوچك براي پرورش بلدرچين در خانه به راه انداخته است. نزديك به شش ميليون تومان هزينه كرده و الان بلدرچين‎هايش به تخم‎گذاري رسيده‎اند. مي‎گويد: هنوز مشخص نشده درآمدم از اين كار چقدر است اما همين كه مي‎بينم درسي كه خوانده ام به دردم مي‎خورد و مي‎توانم با آن كار و كنم و هزينه هايم را در آورم خودش جاي خوشحالي است.

سيامند مي‎گويد: يكي از همكلاسي هايم هم يك اتاق كوچك در خانه شان را به پرورش قارچ اختصاص داده و با پدر و مادرش قارچ توليد مي‎كنند. اول مي‎خواستند ببيند از عهده كار بر مي‎آيند يا نه، اما الان مي‎خواهد كار را گسترش دهد و براي خودش توليدي بزند. آن هم در سنندج كه خيلي از جوان‎ها از بيكاري گلايه دارند.

يك به يك به كارگاه‎ها سر مي‎زنيم. گلخانه توليد توت فرنگي، خيار و گارگاه تعمير ماشين آلات سبك كشاورزي. كريمي نژاد حرف جالبي مي‎زند و مي‎گويد: دانش‎آموزان ما مي‎دانند كه تمام مخارج اين مدرسه بايد از محل فروش محصولاتي كه توليد مي‎كنيم تامين شود. به همين دليل از همين ابتداي راه با اقتصاد مقاومتي انس مي‎گيرند و آن را به خوبي درك مي‎كنند. اين بچه‎ها پس از پايان تحصيلاتشان ديگر سربار جامعه و خانواده‎هايشان نيستند و نه تنها خرج و مخارج خودشان را تامين مي‎كنند بلكه كمك حالي مي‎شوند براي جامعه و خانواده‌هايشان.

شايد لازم بود تا همپاي ما، وزرا و وكلاي مردم هم در اين مدرسه قدم مي‎گذاشتند و مي‎ديدند كه اگر هر گوشه از كشور، چنين مدرسه و كارگاهي برپا شود، نه نيازي به واردات خواهد بود و نه نيازي به غصه خوردن براي اشتغال. صداي خنده دانش‎آموزان و معلمان از نتيجه يادگرفتن درس‎هاي ملموس اتكا به خود، جاي ورود به هر كتاب درس و كارتابل مديريتي را دارد...

 در محضر قرآن

درس هايي از قرآن

ترجمه
همانا ما قرآن را در شب قدر نازل كرديم.
و تو چه دانى كه شب قدر چيست؟
شب قدر از هزار ماه بهتر است.
در آن شب، فرشتگان و روح به اذن پروردگارشان براى انجام هر كارى فرود آيند.
(آن شب) تا طلوع فجر،(سراسر) سلام و درود است.
(قدر،1-5)
پيام‎ها
1. شب قدر، شب شكرگزارى و تشكر از خداوند است؛ زيرا مهم‎ترين نعمت خداوند بر بشر، يعنى قرآن نازل شده است.
2. ظرف و مظروف بايد متناسب باشند. بهترين كتاب در بهترين شب بر بهترين انسان‎ها نازل مى‎شود.
3. براى امور مقدّس، زمان مقدّس انتخاب كنيد.
4. زمان‎ها يكسان نيست، بعضى زمان‎ها بر بعضى ديگر برترى دارد.
5. فرشتگان بدون اذن خداوند كارى انجام نمى‎دهند.
6. تقدير امور در شب قدر، با نزول و حضور فرشتگان صورت مى‎گيرد.
7. قدير امور در شب قدر، گوشه‎اى از ربوبيت الهى است.
8. شب قدر، شب سلامت فكر و روح آدمى و تعالى به سوى خداوندِ سلام است.
9. شب قدر، شب رحمت است و مى‎توان با توبه، الطاف خداوند را به خود جلب كرد.
10. تقدير امور از سوى خداوند، بر اساس سعادت بشر است، مگر آن كه او خود جز اين بخواهد.

 پرتوي از حكمت

اميدوار به رحمت الهى

آيت‌ا... ميرزا جواد آقا تبريزي(ره):
مأيوس نباشيد كه رحمت خدا واسع است. شما در حال امتحان هستيد، خداى ناكرده كفران نعمت نكنيد كه خداوند ناظر بر اعمال است و بندگان خود را به طرق مختلف امتحان مى‎كند.

 بوستان حكايت

همكاري و همياري با خانواده

همسر آيت‌ا... ميرزا جواد آقا تهراني از سادات علويه بود كه ايشان علاوه بر احترام زيادي كه برايشان قائل بودند، هر وقت هم كه فرصت ياري مي‎نمود در خانه يار و كمك كارشان بودند؛ اساساً ايشان به كسي زحمت نمي‎داد بخصوص در امور شخصي خويش تا آن جايي كه مي‎توانستند و قدرت و توان داشتند خودشان انجام مي‎دادند، تا آن‎جا كه از همسر خود نمي‎خواستند كه مثلا لباس‌هايشان را بشويند، بلكه اين همسر شان بود كه با توجه به اخلاق مرحوم آقا از ايشان مي‎خواستند كه لباس‌هايشان را براي شستن در اختيار ايشان بگذارند. و باز هم به سادگي حاضر نمي‎شدند، گاهي نيز ديده مي‎شد كه جارو به دست گرفته و حياط منزل را جارو مي‎زنند و اين در حالي بود كه راه رفتن با عصا برايشان مشكل بود.
منبع: كتاب خاطراتي از آيينه اخلاق