صفحه حوزه و دانشگاه

عضو هيات علمي دانشگاه تهران در چهارمين نشست بسيج اساتيد مطرح كرد؛
هيچ گونه تعللي براي تحقق فرمان «آتش به اختيار» رهبري جايز نيست

دكتر ابراهيم رزاقي در چهارمين نشست از سلسله جلسات تحليلي-تخصصي بسيج اساتيد با عنوان «بسيج و ايران فردا» با مروري بر تاريخچه سرمايه‎داري در اروپا و انگلستان، گفت: تفكر در اروپاي دوران مدرن، تفكر خودخواهي و خودمداري است. اين تفكر طي قرن‎هاي متمادي از طريق تربيت نسل‎ها با ابزارهايي چون دموكراسي محقق شده است.

اين اقتصاددان با اشاره به تبلور تفكر خودمداري در مردم غرب و بخصوص سربازان آمريكايي، و شكل‎گيري جريانات تكفيري و دست نشانده قدرت‎هاي غربي افزود: همين فرهنگ خودمداري امروز گريبان غرب و آمريكا را گرفته است.

مردم غرب حاضر نيستند براي چيزي غير از منافع شخصي خود اقدام كنند. مي‎بينيم سربازان آمريكايي در عراق و افغانستان حاضر نيستند جانشان را به بهاي سلطه‎گري و ثروت‎اندازي قدرت‎هايشان به خطر بيندازند. حجم زياد نبردهاي هوايي به نسبت نبرد تن به تن زميني در اشغال افغانستان و عراق به خاطر نهادينه شدن همين فكر در سربازان غربي است.

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاري فارس، رزاقي تصريح كرد: لذا غرب مجبور مي‎شود از «ارتش عاريتي» استفاده كند؛ يعني يك مشت انسان وحشي كه خوي انسانيت را در خود خشكانده‎اند به استخدام گرفته و در منطقه جنگ نيابتي به راه بيندازد.

وي فرهنگ مقاومت و بسيج را نقطه مقابل فرهنگ خودمحوري تمدّن غرب دانست و افزود: امروز مي‎بينيم جوانان بسيجي ايراني و افغاني و پاكستاني به خاطر داشتن فرهنگ دين‎مدارانه و تكليف‎محور كه منبعث از فرهنگ‎سازي امام راحل(ره) است، كيلومترها خانه و زندگي خود را رها كرده و به سوريه و عراق مي‎روند تا از جان و ناموس ساير انسان‎هاي مظلوم دفاع كنند و در اين فرهنگ؛ دين، فرقه، نژاد، زبان، قوميت و مليت معنا ندارد. شما اين فرهنگ را با فرهنگ سربازان آمريكايي مقايسه كنيد. اين تفاوت‌ها، تفاوت در جهان بيني و نگرش تمدّني است.

اين استاد دانشگاه تهران، فرهنگ مقاومت را حصري عقلي براي هرگونه توسعه زيرساخت در ابعاد اقتصادي و غير آن دانست و تأكيد كرد: تاريخ كشورهاي اروپايي و توسعه يافته، نشانگر آن است كه همه آن‎ها در دوره‎اي براي پيشرفت، به راهبرد دفاعي و مقاومتي روي آورده‌اند.

وي گفت: مطالعه كشورهايي مثل ژاپن، آلمان، چين و. نشان مي‎دهد آن‎ها تا ساليان طولاني هيچ نقش و فعاليتي در عرصه تجارت بين‎الملل نداشتند و در پي مقاوم‎سازي پايه‎هاي اقتصاد ملّي خود بودند. تاريخ نشان داده است كه حتي آمريكايي‎ها در دوره‎اي براي مقاوم سازي اقتصاد داخلي خود، كالاهاي انگليسي را به دريا ريخته‌اند. نمونه همچين اتفاق‎هايي را در كشورهاي كمونيستي نيز شاهد بوده ايم. پس مقاوم سازي اقتصاد يك حصر عقلي براي پيشرفت است.

اين استاد دانشگاه به مورد انگلستان اشاره كرده و آن را متفاوت قلمداد كرد: اما كشوري مثل انگلستان به‌عنوان سردمدار استعمار در جهان، در پي كسب سود بيشتر به فكر دست اندازي به منابع و نيروي كار ساير كشورها افتاد و اين رمز توسعه يافتگي اقتصاد آن شد.

وي همچنين نقش دولت‎ها در پيشرفت اقتصادهاي ملّي را مهم و اساسي ارزيابي كرده و اظهار كرد: اين شعار كه در غرب سود هركس براي خود اوست، شعاري دروغ و فريبكارانه است. در مهد غرب هم هميشه دولت در اقتصاد خصوصي دست داشته و دخالت كرده است. اساساً هيچ نمونه و كشوري را در جهان پيدا نمي‎كنيم كه بدون حمايت دولت، در مسير مقاوم‎سازي اقتصاد داخلي خود و سرانجام پيشرفت و توسعه اقتصادي حركت كرده باشد.

رزاقي وضعيت كنوني كشور و آشفتگي اقتصاد داخلي را حاصل گرته‎برداي از ديدگاه‎هاي اقتصادي انگليسي دانست و گفت: تفكر توسعه‎اي كه امروز شاهد آن هستيم و مبنايش بر بدبخت‎شدن عده‎اي كثير به قيمت ثروت‎اندوري عده‎اي ديگر است، از خيلي سال پيش و درست در دولت كارگزاران پايه گذاري شد. اين تفكر، حاصل نگاه آدام اسميت بود كه عده‎اي كارگر بايد له شوند تا كشور پيشرفت كند؛ در انگليس كارگران در كارخانه‎ها آن‎قدر كار مي‎كردند تا جان مي‎دادند. پس از دوران دفاع مقدس، اين نگاه در كشور ما وارد و حاكم شد.

وي ادامه داد: در طول 28 سال اخير، كشور ما بالغ بر 1500 ميليارد دلار درآمد داشته است كه اگر بخواهيم طبق فرمول‎هاي اثبات محاسبه كنيم، بايد از آن موقع تاكنون بين 75 تا 100 ميليون شغل ايجاد مي‎كرديم، اما امروز به سختي آمار ايجاد اشتغال ما طي سه دهه به 11 ميليون شغل مي‎رسد. آمارهاي امروز نشان مي‎دهد، 66 ميليون نفر در ايران در سن كار يعني بالاي 10 سال قرار دارند، اما 22 ميليون كار مي‎كنند و با اصطلاح‎هاي فريبكارانه مثل اين‎كه چون «متقاضي كار» نيستند، آن‎ها را در زمره بيكاران به شمار نمي‎آورند. بازي با آمار، يكي از عوامل بلاي اقتصاد امروز ماست.

او بحران‎هاي اجتماعي حاصل از اين نگاه را خطرناك دانست و نسبت به آن هشدار داد: وقتي عده زيادي از مردم در فقر مطلق به سر مي‎برند و قادر به تأمين نيازهاي اوليه خود نيستند، اين روند به شورش اجتماعي منجر مي‎شود. آن هم نه شورش طبقه مرفه همچون سال 88، بلكه طبقه‎اي كه به تعبير امام(ره) صاحبان اصلي اين كشورند، يعني مستضعفان و اقشار ضعيف اقتصادي؛ چيزي كه خواسته آمريكا و دشمنان كشور است.

اين اقتصاددان در تبيين ابعاد مختلف مساله اقتصاد مقاومتي عنوان كرد: مقاومت يعني وقتي به شما سلاح، تكنولوژي و غذا نمي‎دهند، خودت دست به كار شوي و مايحتاج خودت را فراهم كني؛ كاري كه در حوزه نظامي و صنايع دفاع بخوبي طي چهاردهه اخير انجام داده‎ايم و تجربه‌اش را در كشور داريم و دانشش را بومي كرده ايم.

وي افزود: در حوزه فناوري و دانش هسته‎اي نيز همين روند و رويكرد پي گرفته شد؛ كه متاسفانه در دوره‎هايي جلوي آن را گرفتند. خب وقتي ما مي‎توانيم در حوزه صنايع سخت و تخصصي دفاعي خودكفا شويم، چرا در مقاوم سازي اقتصاد خرد و كلان مانده ايم؟ اين به خاطر نگاه و رويكرد است؛ رويكردي كه در ميان فعالان حوزه دفاعي كشور وجود دارد اما در مديران اقتصادي و بانكي ما نيست.

دكتر رزاقي با تأكيد بر اين نكته ادامه داد: در غرب تفكر اين است كه انسان در خدمت ابزار توليد است، اما ما معتقديم كه ابزار توليد بايد در خدمت انسان و تأمين نيازهاي او باشد.

وي اظهار كرد: جلوگيري از خام فروشي، اتكا به توان و دانش داخلي، اهميت دادن به نخبگان و. همه از اصولي است كه كشورهاي پيشرفته اقتصادي در جهان با آن اصول توانسته‎اند امروز دنيا را قبضه كنند.

اين استاد دانشگاه با انتقاد از دولت گفت: متأسفانه دولت‎ها و بخصوص دولت آقاي روحاني از زيربار مسووليت‎هاي قانوني خود شانه خالي مي‎كنند. اصل 44 قانون مي‎گويد دولت مكلف است براي مردم خانه، شغل، بيمه، بهداشت و ساير امكانات اوليه را فراهم كند.

وي همچنين وضعيت حمايت دولت از توليدكنندگان را تأسف بار ارزيابي كرد و افزود: تجربه كشورهاي صنعتي نشان داده است كه هر پيشرفت اقتصادي با حمايت از توليد كالا اتفاق افتاده است. اما در ايران شاهد تعطيلي روزافزون بنگاه‎هاي توليدي كوچك و بزرگ هستيم.

اين استاد دانشكاه گفت: در همه كشورهاي از واحدهاي پرسود غيرتوليدي ماليات‎هاي فراوان اخذ مي‎شود اما در ايران شرايط برعكس است و آن‎هايي كه از راه دلالي به ثروت‎هاي بادآورده كلان دست يافته‎اند، بيش‎ترين بدهكاري را به بانك‎ها و فرار مالياتي دارند. اما دست دولت به توليدكنندگان مظلوم مي‎رسد و هر روز قانون و تبصره جديد بر ماليات آن‎ها اضافه مي‎كند.

رزاقي با تأكيد بر نگاه امام خميني(ره) بر انتقال فرهنگ از طريق انتقال كالا، تصريح كرد: همان گونه كه امام(ره) مي‎فرمودند، هر كالايي با خود فرهنگ و الگويي از مصرف را به همراه دارد. راه موفقيت ما در خويشتن داري و مراقبت است.

وي گفت: امروز نقش بسيج به‌عنوان مجموعه‎اي كه فرهنگ آن هم سو با الگوي مقاوم سازي كشور است بايد مطالبه گر و خط مقدّم پي گيري اين مساله باشد. اين‎كه رهبر عزيز انقلاب مي‎گويند «آتش به اختيار» يعني حكم و فرمان كنش فعالانه نيروهاي مردمي چون بسيج را صادر كرده‎اند؛ پس هيچ گونه تعللي جايز نيست.

 حوزه و دانشگاه

عضو هيأت علمي مؤسسه امام خميني تأكيد كرد؛
ضرورت توجه به نقش هويت ساز، تاريخ ساز و تمدن ساز فرهنگ

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، مراسم بزرگداشت هفته پژوهش در مركز فقهي ائمه اطهار(ع) برگزار شد.
سيد حسين شرف الدين عضو هيأت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در اين مراسم با بيان اين فرهنگ مثل همه مصنوعات اسلامي دچار آسيب مي‎شود، ابراز داشت: عصر ما عصر انحطاط فرهنگ است و به‎ويژه فرهنگ‎هايي كه صبغه الهي داشته باشند مهجوريت بيش‎تري را احساس مي‎كنند.
وي تأكيد كرد: احساس تأخر از زمان، يكي از آسيب‎هاي جدي ملموس است؛ انسان مؤمن حس مي‎كند كه اگر بخواهد مؤمنانه زندگي كند ارتباط با دنياي بيرون براي او سخت است و از آن طرف بخواهد اگر با دنيا زندگي كند بايد دين را در بخش‎هايي به كنار بگذارد.
شرف‎الدين با بيان اين‎كه امروز عصر اعتزال فرهنگي است، اظهار داشت: بشر خلاقيت‎هاي اصيل خود را به پاي تكنولوژي ريخته و به همين سبب ديگر شاهد فرهنگ‎هاي اصيل معنوي و ماندگار نيستيم؛ حتي گاهي اوقات معنويت ما نيز يك نوع ماديت در قالب ديگر است.
وي با تأكيد بر اين‎كه فرهنگ در سيطره اقتصاد، سياست و رسانه گرفتار شده است، يادآور شد: سياست در همه جا از جمله فرهنگ چنگ انداخته و عرصه را بر كنش واقعي، نقش آفريني فرهنگ تنگ كرده و آن را به حاشيه رانده است؛ نقش رسانه‎ها در خلق فرهنگ نيز در كل تاريخ بشر بي‎سابقه است و فرهنگ مصنوعي و دستوري توسط جريان‎هاي خاص با اهداف ويژه توليد و عرضه مي‎شود.
عضو هيأت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) عنوان كرد: در اين عصر جهان چند ويژگي پيدا كرده كه با فرهنگ در تعارض است؛ به تعبير برخي جامعه شناسان امروز جهان مركز زدوده است، يعني مركزيتي براي دنيا وجود ندارد يا اگر باشد در اختيار ما نيست و در جهاني هستيم كه ماهيت شبكه‎اي پيدا كرده و حتي يافتن چرخه‎هاي علي و معلولي به هم ريخته است.
وي با بيان اين‎كه مرزهاي جهان امروز شيشه‎اي است، ابراز كرد: هر كسي كه قدرت داشته باشد مي‎تواند در حوزه فرد ديگري يا جامعه ديگر ورود پيدا كند و به تعبير انديشمندان در دنياي امروز عين بر ذهن مسلط شده و به تبع آن فرهنگ نيز در سيطره قرار گرفته است.
شرف‎الدين يادآور شد: امروز عصر هجوم فرهنگ‎هاي داراي موقعيت برتر به فرهنگ‎هاي داراي موقعيت ضعيف‎تر است؛ همان خطري كه رهبر معظم انقلاب از ابتداي رهبري خود با واژگان متفاوت از جمله تهاجم فرهنگي، شبيخون فرهنگي، ناتوي فرهنگي و جنگ نرم مورد تأكيد قرار دادند كه اين مسأله امروز بايد مطمح نظر انديشمندان قرار بگيرد.
وي با اشاره به وضعيت فرهنگي در جمهوري اسلامي ايران، اظهار كرد:در كشور ما غلظت فرهنگي وجود دارد، چراكه ما نظامي ديني انقلابي داريم كه رسالت اصلي آن فرهنگ است و مي‎خواهد پيام انبياي الهي را بازخواني و بر پايه دين، جامعه تشكيل دهد؛ هرچيزي در جهان ما معنايي است و فرهنگ در تارو پود جامعه رسوخ كرده است.
عضو هيأت علمي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) تأكيد كرد: البته بسياري از توقعات مردم نيز از جنس توقعات فرهنگي است و درافتادن با جهان با اين مسأله كشور ما را دستخوش بحران‎هاي فرهنگي كرده است كه برخي از آن‎ها هنوز سربر نياورده است؛ بحران فرهنگ موجب بحران آرمان‎ها و كمال مطلوب‎ها و بحران در سبك زندگي است چون فرهنگ نرم‎افزار هدايت جامعه است.
وي با بيان اين‎كه ما به نقش هويت ساز، تاريخ ساز و تمدن ساز فرهنگ توجه نمي‎كنيم، عنوان كرد: بسياري اوقات آسيب‎هايي كه در حوزه‎هاي مختلف بر فرهنگ وارد شده را نمي‎بينيم، در حالي كه بسياري از رفتارها ريشه در آسيب‎ها دارد و اين‎كه چرا به لحاظ سيستمي نمي‎توانيم به فرهنگ برسيم اين است كه سياست‎گذاري‎ها و برنامه‎هايي براي كاهش آسيب‎ها وجود ندارد.
شرف الدين، كثرت و تعدد نهادهاي متولي فرهنگ بدون داشتن هم افزايي را يكي ديگر از مشكلات فرهنگي در كشور دانست و يادآور شد: نهادي مثل شوراي عالي انقلاب فرهنگي و وزارت ارشاد هيچ ارتباط مشخص كاري ندارند؛ ضعف توجه به ملزومات فرهنگي برخي كنوانسيون‎هاي بين‎المللي، ضعف توجه به پيوست‎هاي فرهنگي، تسامح در ايجاد سياست‎هاي مميزي در بخش كتاب، مطبوعات، فيلم و بازي‎هاي رايانه‎اي و كليشه شدن برخي سياست‎هاي فرهنگي را نيز به اين مسأله اضافه كنيد.
وي در پايان با اشاره به لزوم نقد سامان‌مند سنت‎هاي فرهنگي، معلومات، آرمان‎ها، خلقيات و عادت واره‎ها خاطرنشان ساخت: ما به برنامه ريزي و سياست‎گذاري‎هاي جدي در اين عرصه نياز داريم و حوزه بايد ورود جدي در اين عرصه داشته باشد؛ هرچند حوزه علميه بيش از اهتمام بر اصل فرهنگ بر خلق دانش‎هاي ديني اهتمام دارد و نظارت فرهنگي از دستور حوزه خارج شده است.