صفحه كلبه سبز

من غم و مهر حسين با شير از مادر گرفتم
نكاتي براي شركت عزاداران كوچك در مراسم ماه محرم

اين روزها كه هيات‎ها در شهرهاي مختلف شروع به فعاليت كرده‎اند، فرصت مناسبي براي كودكان فراهم است كه از اين مراسم بهره ببرند. اما بايد توجه داشت كه وضعيت كودكان با بزرگسالان متفاوت است و براي اثرگذاري تربيتي اين ماه بايد نكاتي را مورد توجه قرار داد تا شاهد تاثيرگذاري منفي در روحيات آن‎ها نباشيم. در اين يادداشت نكاتي را جمع‎آوري كرده‎ايم كه بهتر است براي شركت در مراسم عزاداري به همراه كودكان، آن‎ها را رعايت كرده و به كار ببنديد.

عصبانيت ممنوع

كودك خود را براي زودتر آماده شدن و رفتن به هيات دعوا نكنيد. برخورد تند و تحكم آميز شما در ذهن او ثبت خواهد شد. نگذاريد كودك با اين رفتارتان از رفتن به هيات دلزده شود. به ياد داشته باشيد كه شركت در مجالس عزاداري بايد بر رفتار شما تاثير مثبت بگذارد و كودك بايد شاهد بهتر شدن رفتار شما در اين ماه باشد.

مراسم‎ طولاني براي كودك خسته كننده است

كودك را نبايد زياد در مراسم عزاداري نگه داشت به ويژه در فضاي تاريك.

اسباب بازي و غذا را فراموش نكنيد

در مراسم عزاداراي نبايد مانع بازي كردن كودك شويد. در هر حال او يك كودك است و نبايد انتظار داشت كه يك گوشه بنشيند و مثل بزرگ‎ترها عزاداري كند. اگر مي‎توانيد هياتي را انتخاب كنيد كه براي بازي بچه‎ها مكان مخصوصي در نظر گرفته است. يادتان نرود براي كودكان زير چهار سال اسباب‎بازي، كاغذ، مدادرنگي و غذا همراه خود داشته باشيد.

اشك‎هاي مادر

كودكاني كه در سنين پايين هستند معمولا از ديدن گريه مادر خود ناراحت مي‎شوند؛ چرا كه آن‎ها تفاوت گريه در روضه و گريه‎هاي ديگر را نمي‎دانند. پس بهتر است در خصوص اهميت گريه براي اهل بيت به فرزند خود آگاهي كامل دهيد.

عزادار كوچك

براي كودك خود وسايلي مانند طبل كوچك، شال و كتاب‎هاي عكس‎دار مرتبط با ماه محرم تهيه كنيد. كودك و بخصوص نوجوان خود را تشويق كنيد كه در تدارك مراسم عزاداري شركت كنند. نصب پرچم و پذيرايي از مهمانان آن‎ها را بر سر شوق آورده و به اين وسيله مي‎تواند مسؤوليت پذيري را تمرين كند.

دوستي‎هاي ماه محرم

اگر سن كودك‎تان طوري است كه مي‎تواند نظر بدهد، هياتي كه قرار است برويد را با مشورت او انتخاب كنيد و اگر سنش در اين مورد كم است خودتان هياتي را انتخاب كنيد كه هم‎سالان او در آن هستند و او مي‎تواند دوستان خوبي آن‎جا پيدا كند.

حواستان به تذكرات باشد

حواستان باشد كه برگزاركنندگان مراسم عزاداري در كمال آرامش با كودكان برخورد كنند؛ به ويژه سخنرانان و مداحان مدام به آن‎ها تذكر ندهند و خاطره بدي در ذهن كودكان ايجاد نكنند.

نيكي كردن در ماه محرم

نيكي كردن را در ماه محرم به كودكان خود آموزش دهيد. مي‎توانيد براي اين كار همراه كودك خود نذري بپزيد و اگر او در سني است كه مي‎تواند كمك كند از او بخواهيد كه نذري‎ها را بين همسايه‎ها يا مردم عزادار تقسيم كند. همچنين مي‎توانيد كارهاي خوب ديگري مثل رعايت حال همسايه‎ها، احترام به سالمندان، پاكيزه بودن و دروغ نگفتن را هم به كودك خود در اين ماه آموزش دهيد.

عزاداران كوچك در مدرسه

معلمان مي‎توانند در اين ايام از تكاليف درسي دانش‎آموزان خود كم كنند و دليل اين كار را تشويق به شركت در مراسم عزاداري عنوان كنند. همچنين آن‎ها مي‎توانند تكاليفي مرتبط با اين ماه به دانش‎آموزان خود بدهند. مثلا از دانش‎آموزان بخواهند انشايي درباره ماه محرم و حال و هواي آن بنويسند يا در سر كلاس درس درباره ماه محرم و آداب شركت در عزاداري‎ها با دانش‎آموزان خود صحبت كنند. همچنين برپايي مراسم كوچك عزاداري با تلاش خود دانش‎آموزان در اين زمينه بسيار موثر است.

به سوالات كودكان چگونه جواب مي‎دهيد؟

اگر كودك‎تان سوالاتي از ماجراي كشته شدن امام حسين(عليه‎السلام) و ياران‎شان پرسيد، لازم نيست همه ماجرا را با جزئيات برايشان شرح دهيد. بلكه با زبان ساده و كودكانه براي او از مهرباني‎هاي امام حسين(عليه‎السلام) با كودكان، رابطه مهربانانه حضرت زينب(سلام‎ا... عليها) و برادرشان و داستان‎هايي از كودكي امام حسين(عليه‎السلام) تعريف كنيد. بيان چنين ماجراهايي به‎صورت داستان ماندگاري بيش‎تري در ذهن كودك دارد و باعث مي‎شود ذهنش از موضوعات ناراحت‎كننده واقعه كربلا منحرف شود. براي اين‎كه دست‎تان در تعريف داستان از امام حسين(عليه‎السلام) باز باشد كتاب‎هاي داستاني را كه در اين زمينه در كتابفروشي‎ها موجود است، تهيه كنيد.

خاطرتان باشد بسته به سن و سال كودك ماجراهاي بيش‎تري از كربلا مي‎توانيد بازگو كنيد اما از جزييات با آن‎ها سخن نگوييد، درك عظمت ماجرا براي كودكان سنگين است و فقط آن‎ها را دچار ناراحتي‎هاي عميق و تصويرسازي‎هاي اغراق شده مي‎كند كه نتيجه مثبتي در پي نخواهد داشت.

شكل‎گيري هويت ديني

در اين ماه مي‎توانيد بسياري از اشكالات شخصيتي و تربيتي كودكان خود را اصلاح كنيد و با شركت دادن او در مراسم عزاداري، انحرافات آينده او را كاهش دهيد. به بهانه اين ماه مي‎توانيد با كودك خود درباره موضوعاتي مثل فداكاري، ظلم‎ستيزي، ياري مظلومان صحبت كنيد و او را با نماز و دعا هر چه بيش‎تر آشنا كنيد. هويت ديني فرزندان به ويژه نوجوانان در اين ماه مي‎تواند به‎صورت بهتري تشكيل شود.

خانه‎هاي عزاداران

در ماه محرم با نصب پرچم در خانه مي‎توانيد حال و هواي اين ماه را به خانه بياوريد. به اين ترتيب به كودك خود مي‎آموزيد كه در ماه محرم نه تنها در بيرون از خانه بلكه در خانه هم عزادار صاحب اين ماه هستيم. براي نصب پرچم از كودك خود نظر بخواهيد و با انجام اين كار به شخصيت او احترام بگزاريد. همچنين مي‎توانيد از كودكتان بخواهيد كه يك روز هم‎كلاسي‎هاي خود را به خانه دعوت كند و با آن‎ها يك مراسم عزاداري كوچك برپا كند. همچنين براي اين مراسم عزاداري مي‎توانيد كودكان حاضر در مجتمع مسكوني خود را گرد هم جمع كنيد.

 كلبه سبز

مشاوره
با بچه ها تا عشق حسين(ع)

اگر با كودكانتان به هيئات عزاداري مي‎رويد، خوب است نكاتي را رعايت كنيد تا از اين كار نتيجه مطلوب تربيتي حاصل كنيد و بچه‎هايي حسيني بار بياوريد.
انتخاب هيات مناسب
يكي از مهم‎ترين مسائل براي حضور بچه‎ها در هيئات، انتخاب يك هيات مناسب است. وقتي قرار باشد يك كودك با حساسيت خاص روح كودكانه همراه شما باشد، در انتخاب هيات بايد هوشمند بوده و حتي گاهي وسواس به خرج دهيد. هر هياتي جاي مناسب براي فرزند شما نيست. هيات­‎هايي كه بعضا به شكل افراطي عزاداري مي‎كنند، يا براي مدت طولاني شور مي‎زنند كه در حوصله و طاقت كودكان نيست، هيات مناسبي براي كودك شما نيست.
با بچه‎ها در دسته جات عزاداري
اگر در ايام مخصوص محرم كودكان را به همراه خود به دسته جات عزاداري در خيابان‎ها مي‎بريد، از آن‎ها بخواهيد كه ادب حضور در مراسم را رعايت كنند. اگر چه كودكان حق دارند با يك طبل كوچك يا يك زنجيير كودكانه در عزاداري شركت كنند اما بايد در همين مراسم احترام به امور مقدس و رعايت حرمت امام حسين را بياموزند. بنابراين رفتار كودكان نبايد شكل بازيگوشي محض به خود بگيرد. سعي كنيد توجه كودك را به مسائل معنوي در هيات جلب نماييد. اين امر تربيتي با رفتار خودتان، با احترامي كه خودتان براي مراسم قائل مي‎شويد و بخصوص با حضور فعال خودتان در مراسم بهتر انجام مي‎شود.
كربلا را حماسي روايت كنيم
اگر ماجراي جنگ را نيز تعريف مي‎كنيم مثل فردوسي كه در شاهنامه ماجراهاي جنگ را چنان حماسي تعريف مي‎كند كه توجه همه را به قهرماني‎ها و پهلواني‎ها جلب مي‎كند، از قهرماني و دلاوري­‎هاي ياران امام بگوييم. تبيين زياد مظلوميت‎ها بدون تبيين قدرت و هيبت امام، ممكن است تصويري بسيار نامطلوب از امام در دل كودك ايجاد كند. خروجي عزادراي‎هاي ما در حضور كودكان بايد اين باشد كه كودك، توسل عميقي به امام يافته و درك كند كه امام مي‎تواند بهترين يار او در زندگي باشد. بنابراين بايد حواسمان به تصويري كه از امام در ذهن كودك مي‎سازيم باشد.

ره‌نمايي خوبان
اين سه طائفه!

آيت‎ا... حق شناس(ره):
« أن الشيطان لكم عدو فاتخذواه عدوا؛ شيطان دشمن شماست، او را دشمن خود بگيريد.» شيطان سه طائفه را وسوسه مي‎كند: اول كساني كه از ياد خدا اعراض مي‎كنند. مانند كسي كه صبح مغازه اش را باز مي‎كند و عصر هم مي‎بندد و مي‎رود. به هيچ چيز هم كاري ندارد. اگر هم حرفي به او بزني، مي‎گويد: كسب حلال است. اما نمي‎داند كه كسب حلال مقرراتي دارد، احكامي دارد كه بايد ياد بگيرد. كأنّ براي اين ساخته شده است كه صبح بيايد مغازه را باز كند و شب هم ببندد! از هيچ يك از احكام اسلامي خبر ندارد آقاجان!
طائفه ديگري كه در معرض وسوسه شيطانند، كساني هستند كه احكام خدا را يك دستي گرفته‎اند. نماز را تند مي‎خوانند. پروردگار به ملائكه مي‎فرمايد: چرا اين بنده من با عجله نماز مي‎خواند؟ مگر رزق و روزي او به دست غير من است؟! بايد نماز را مقدمه حفظ اموالش بداند.
وقتي اسكندر وارد آن شهر شد گفت: آيا شماها نمي‎ترسيد به اموالتان نقصي وارد شود؟ گفتند خير! ما توكلمان به پروردگار است. تمام اموالمان و خودمان همه در قبضه تصرف اوست. اين است كه كسي جرات ندارد نقصاني به اموال ما وارد كند.
طائفه ديگري كه در معرض وسوسه شيطانند، كساني‎اند كه در مقام غفلت به سر مي‎برند، خودشان را در حضور و محضر پروردگار نمي‎بينند. شيطان از پروردگار يك اختياري گرفته است كه از راه خون وارد عروق انسان مي‎شود و او را وسوسه مي‎كند.« إن الشيطان ليجري من إبن آدم مجري الدم».