صفحه اول

عبور وزارت خارجه از خطوط قرمز رهبر انقلاب در مذاكرات؛ دستاويز آمريكا براي بازديد از صنايع نظامي ايران

هر روز كه جلوتر مي‎رويم ضعف‎هاي عجيب و غريب برجام خود را بيش‎ از پيش نمايان مي‎كند. مذاكره كنندگان وزارت خارجه به خاطر ضعف حقوقي در نگارش متن توافق، تعهدي تحت عنوان اقدامات شفاف‎ساز(1) را در بند 74 برجام پذيرفتند كه به آژانس اجازه بازرسي از مراكز نظامي جمهوري اسلامي ايران به بهانه احتمال وجود فعاليت‎هاي مغاير با برجام را داده‎ است؛ اما نكته نگران‎كننده‎تر كه آمريكا آن را به‌طور جدي‎تر دنبال مي‎كند مربوط به بند T پيوست اول برجام مي‎شود.

به گزارش رجانيوز، بند T پيوست اول برجام به مشاركت ايران در فعاليت‎هاي مربوط به طراحي و توسعه وسيله انفجاري برمي‎گردد. متناسب با اين بند برجام و طبق ماده 82 مذاكره كنندگان ايران به طرف مقابل تعهد دادند كه به فعاليت‎هايي كه ميﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﮏ وﺳﯿﻠﻪ اﻧﻔﺠﺎري هسته‎اي به‎كار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد، وارد ﻧﺨﻮاهد ﺷﺪ. ماده 82.1، 82.2، 82.3 و 82.4 نيز كه در ذيل بند 82 آمده است اين فعاليت‎ها را مشخص كرده و نام برده كه عبارتند از: ﺗﻮﺳﻌﻪ، دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ و ﯾﺎ اﺳﺘﻔﺎده از:

1- ﻣﺪل‎هاي ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮي ﺑﺮاي ﺷﺒﯿﻪ‎ﺳﺎزي وﺳﺎﯾﻞ اﻧﻔﺠﺎري هسته‎اي(2)

2- ﺳﯿﺴﺘﻢ ﭼﺎﺷﻨﯽ‎هاي اﻧﻔﺠﺎري ﭼﻨﺪ ﻧﻘﻄﻪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﮏ وﺳﯿﻠﻪ اﻧﻔﺠﺎري هسته‎اي(3)

3- ﺳﯿﺴﺘم‎هاي ﺗﺸﺨﯿﺺ اﻧﻔﺠﺎر (دورﺑﯿن‎هاي ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ Streak، دورﺑﯿن‎هاي ﻓﺮﯾﻤﯿﻨﮓ و ﯾﺎ دورﺑﯿن‎هاي اﺷﻌﻪ اﯾﮑﺲ Flashx-ray) ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺗﻮﺳﻌﻪ تجهيزات اﻧﻔﺠﺎر هسته‎اي(4)

4 - ﭼﺸﻤﻪهاي ﻧﻮﺗﺮوﻧﯽ هداﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪه اﻧﻔﺠﺎرات ﯾﺎ ﻣﻮاد ﺧﺎص ﺑﺮاي ﭼﺸمه‎هاي ﻧﻮﺗﺮوﻧﯽ هداﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪه اﻧﻔﺠﺎرات(5)

همان‎طور كه مشخص است، موارد ذكر شده به‌طور واضحي به مسائل نظامي ايران مربوط مي‎شود و مشخص نيست كه تيم مذاكره كننده كشورمان چگونه برخلاف خط قرمز صريح و آشكار رهبر معظم انقلاب مبني بر عدم راه‎دادن بيگانگان به حريم و حصار امنيتي و دفاعي كشور(6) اين تعهد را به طرف مقابل داده‎‎اند؟! اما نكته ناراحت‎ كننده ديگر اين است كه افراد حاظر در مذاكره در يك عقب‎نشيني ديگر پذيرفتند كه آژانس ناظر بر اجراي تعهدات ايران ذيل برجام باشد؛ روشن‎تر آن‎كه آژانس ناظر بر اقدامات ايران است و نسبت به اقدامات طرف مقابل هيچ‎گونه نظارتي ندارد؛ اين اتفاق درحالي رخ داده است كه رهبر انقلاب آشكارا اعلام كرده بودند كه به علت عدم استقلال و عدالت و تحت تاثير قدرت‎ها بودن، ايران به آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بدبين است و به همين خاطر نيز نبايد هيچ اقدامي را به گزارش آژانس موكول كرد.(7)

اين دو عقب نشيني را به‌عنوان پيش فرض در نظر داريم و به بند T برجام بازمي‎گرديم. مطابق با اين بند هر چند تيم مذاكره كننده كشورمان تعهدات اشتباه و مغاير با امنيت ملي‎اي را به طرف مقابل داده است اما هيچ مكانيزم نظارتي در اين بند براي راستي آزمايي اقدامات ايران توسط آژانس مشخص نشده است و اين نهاد حق نظارت بر اين بند از برجام را ندارد.

اما برخلاف برجام آمريكا تلاش مي‎كند تا با فشار آوردن به آژانس نظارت بازرسان بر روي سيستم‎هاي چاشني انفجاري كه مربوط به صنايع نظامي هم مي‎شود را به دست آورد. استدلال آمريكا نيز در اين زمينه به اين ترتيب است كه اگر آژانس اجازه دسترسي به اين صنايع را ندارد چگونه مي‎تواند اجراي كامل تعهدات ايران ذيل برجام را تاييد كند؟

براي درك بهتر چگونگي فشار آمريكا كافي است كه به آخرين مقاله مشترك «ديويد آلبرايت» و «اولي هينونن»(8) نگاهي بيندازيم كه به آمريكا و ديگر اعضاي 5+1 توصيه مي‎كنند كه با فشار آوردن بر روي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي رژيم راستي‎آزمايي قابل اعتماد و موثرتري را ذيل بند T و براي دسترسي به سايت‎هاي نظامي و اطلاعات مربوط به آن، ايجاد و توسعه بدهند چرا كه عدم اجرا و راستي‎آزمايي صحيح اين بند از برجام كارايي توافق هسته‎اي را از بين مي‎برد!

به همين سبب به نظر مي‎رسد كه يكي از بحث نيكي هيلي با آمانو در سفر اخير خود به وين اين بوده است كه بدون دسترسي به "تمام سايت‎هاي نظامي لازم" چطور آژانس اجراي(SectionT, annex 1) از برجام توسط ايران را تاييد كرده است؟ از جايي اين مساله نگران كننده‎تر مي‎شود كه در بند 27 بخش E آخرين گزارش فصلي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي درباره اجراي تعهدات ايران ذيل قطعنامه 2231 – منتشر شده در 31 آگوست 2017 – آژانس در اقدامي خلاف رويه و غير معمول و مورد پسند آمريكا خود را ناظر بر اين بخش دانسته و مي‎گويد:

«راستي آزمايي و نظارت آژانس بر روي ساير تعهدات مرتبط با هسته‎اي ايران ذيل برجام ادامه دارد كه شامل موارد تعيين شده در بخشD، E، S و T از ضميمه يك برجام مي‎شود.»(9)

بنابراين مشخص است كه آمريكا از منفذ فشار بر آژانس قصد نفوذ و زياده خواهي دارد كه رهبر معظم انقلاب پيش‎تر نسبت به آن هشدار داده بودند ولي تيم مذاكره كننده كشورمان به علت ضعف و ناتواني و اعتماد به طرف مقابل اين خط قرمز را رعايت نكردند.

اما اين عقب‎نشيني هيچ‌گاه مجوزي بر عقب‎نشيني‎هاي بعدي نمي‎باشد! يعني پذيرش آژانس به‌عنوان ناظر بر اجراي تعهدات ايران دليلي نمي‎شود كه بر اين‎كه در برابر زياده‎خواهي اين نهاد و به دنبال آن آمريكا سكوت كرده و نظاره‎گر باشيم؛ چرا كه هيچ قسمتي از بند T برجام اجازه نظارت و بازرسي به آژانس را نداده است و به همين جهت نيز بايد نسبت به آخرين گزارش فصلي آژانس كاملاً هوشيار بود.

برخي اخبار نيز حكايت از آن دارد كه روسيه نسبت به اين اقدام آژانس و فشارهاي آمريكا معترض است و قصد تشكيل كميسيون مشترك برجام را دارد اين درحالي است كه اگر خبرهاي اين روزها را بررسي كنيم متوجه مي‎شويم كه هيچ‎كدام از مسؤولان دولت دوازدهم، اعم از حسن روحاني، محمد جواد ظريف و عباس عراقچي و حتي نماينده ايران در آژانس نيز نسبت به اين اقدام خلاف رويه هيچ گونه واكنشي نشان ندادند!

به همين سبب بهتر است كه هر چه سريع‎تر وزارت امور خارجه از اين خواب زمستاني خارج شود و به سرعت نسبت به اقدامات غيرقانوني آژانس و فشارهاي آمريكا واكنش نشان دهد شايد از اين طريق حداقل بتوان راه را بر ديگر زياده‎خواهي‎هاي پيش روي كدخدا بست!

پي‎نوشت‎ها:

1- transparency measures

2- computer models to simulate nuclear explosive devices

3- multi-point explosive detonation systems suitable for a nuclear explosive device

4- explosive diagnostic systems(streak cameras, framing cameras and flash x-ray cameras) suitable for the development of a nuclear explosive device

5- explosively driven neutron sources or specialized materials for explosively driven neutron sources

6- http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=29415

7- http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=30069

8- http://isis-online.org/isis-reports/detail/verifying-section-t-of-the-iran-nuclear-deal

9- 27. The Agency’s verification and monitoring of Iran’s other JCPOA nuclear-related commitments continues, including those set out in Sections D, E, S and T of Annex I of the JCPOA

ديوان محاسبات اسامي متهمان و تبرئه شدگان حقوق هاي نجومي را منتشر كند

حميدرضا حاجي بابايي نماينده مردم همدان در مجلس شوراي اسلامي با تاكيد بر لزوم برخورد با نجومي‎بگيران در كشور گفت: در ماده 26 قانون برنامه ششم اين مساله مطرح شده كه سامانه‎اي طراحي شده و ميزان حقوق همه مديران و مسؤولان از نهادهاي مختلف و حتي نهادهاي زير نظر مقام معظم رهبري در آن درج شود و پس از ارائه به ديوان محاسبات و ديوان بازرسي كل كشور به اطلاع عموم مردم نيز برسد.

وي افزود: در اين قانون حتي نهادهاي زيرنظر مقام معظم رهبري هم آورده شده تا بهانه از دست كساني كه به دنبال راهي به منظور عدم ارائه حقوق و دريافتي‎هاي خود بودند گرفته شود.

عضو كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس در گفت‎وگو با خبرنگار پارلماني خبرگزاري فارس، ادامه داد: براساس قانون برنامه ششم توسعه هم ديوان محاسبات و هم سازمان بازرسي كل كشور از 1/ 1/ 96 موظف هستند كه اين موضوع را پيگيري و گزارشات حقوق‎هاي پرداختي را دريافت كنند و همه دستگاه‎ها نيز موظف هستند كه اين گزارش را به سازمان بازرسي ارائه دهند و سازمان بازرسي و ديوان محاسبات هم اين گزارش‎ها را در اختيار عموم قرار دهند.

حاجي بابايي خاطرنشان كرد: با توجه به اين‎كه پنج ماه و نيم از زمان اجرايي شدن اين قانون گذشته ما توقع داريم كه سازمان بازرسي كل كشور و ديوان محاسبات گزارشي را ارائه كنند كه براساس قانون برنامه ششم بنا بوده گزارش حقوق‎هاي پرداختي دستگاه‎هاي مختلف به اطلاع مردم برسد و ليست اين حقوق‎ها به ما واصل شود اما تاكنون ليستي از حقوق‎هاي پرداختي ارائه نشده است.

وي افزود: از سوي ديگر هزاران نفر از شهروندان و هموطنان ما به صورت شركتي كار مي‎كنند و حقوق آن‎ها در ماه زير يك ميليون تومان است و اين افراد تحمل شنيدن اين‎كه فردي بالاي 50 يا 100 ميليون تومان حقوق مي‎گيرد را ندارند.

عضو كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس در پايان گفت: بايد اسامي متهمان و تبرئه شدگان حقوق‎هاي نجومي توسط ديوان محاسبات منتشر شود و همان‎طور كه در ماده 29 قانون برنامه ششم توسعه آمده است فرد متخلف در پرداخت حقوق‎هاي نجومي از خدمت منفصل شده و مجازات شود و كار تنها به بازگرداندن پول ختم نمي‎شود.

 سرمقاله

گزينه هاي روي ميز يا گزينه هاي پيش رو؟!

 علي اكبر عالميان

اقدامات متقابل و خصمانه ايالات متحده و كره شمالي، قبل از اين‎كه به واقعيت نزديك باشد، بيش از هرچيز يك جنگ زرگري بين رهبران دو كشور به شمار مي‎آيد كه علاقه بسيار زيادي به بيش‎تر ديده شدن و اتخاذ تدابير تحيرآميز دارند. ماجرا از آن‎جايي شدت گرفت كه كره شمالي اقدام به رونمايي از بمب‎ هيدروژني 100 كيلوتني خود كرد. اين كشور پيش از اين نيز اقدام به آزمايش‎هاي متعدد موشكي و هسته‎اي كرده و خشم آمريكا و متحدانش را برانگيخته بود. بمب‎ هيدروژني، مرگبارتر از بمب‎ اتمي است و برخلاف بمب اتمي معمولي كه بخش بزرگي از انرژي تخريب‎كننده خود را از شكافت هسته‎ اورانيوم يا پلوتونيوم به دست مي‎آورد، اين كار را از طريق ادغام هسته‎هاي عنصر هيدروژن انجام مي‎دهد. قدرت اين بمب ده برابر همتاي خود است كه يك بمب افكن ايالات متحده آمريكا بر شهر «ناكازاكي» ژاپن در پايان جنگ جهاني دوم فرو ريخت و همين از خطرناك بودن اقدام رهبر كره حكايت دارد. هيچ بعيد نيست كه كره شمالي در آينده‎اي نه چندان دور از بمب‎هاي نوتروني كه قوي‎تر از بمب‎هاي هيدروژني است نيز رونمايي كند و جهانيان را با حيرت مواجه سازد. واقعا رهبر اين كشور به دنبال چيست و چرا اين قدر سوهان بر اعصاب ترامپ و همسايگان خود مي‎كشد؟
از يك سو مي‎توان گفت كه او جوان است و بلندپرواز واقداماتش ناشي از عدم تعادل روحي و رواني اوست. اين اما يك روي سكه است. بايد روي ديگر سكه را نيز ديد. او غير از خودنمايي، انگيزه‎ها و اهداف ديگري را نيز در سر مي‎پروراند.كيم جونگ اون از زمان به قدرت رسيدن يعني از دسامبر 2011، به دنبال تثبيت پايه‎هاي حكومت خود برآمده و در اين راه به هر اقدامي دست زده است. او حتي نزديكانش را به جرم مخالفت با خود، با روش‎هاي قرون وسطايي از ميان برداشته است. رهبر كره شمالي در اين راه به اين باور رسيد كه بايد براي مقابله با تهديدهاي دشمنانش، به مخرب‎ترين سلاح‎ها دست يابد تا بتواند با استفاده از اين موقعيت، دشمنان را به عقب‎نشيني وادار سازد. از همين رو از ماه سپتامبر سال 2015 از ساخت بمب هيدروژني در اين كشور خبر داد تا به آمريكايي‎ها اعلام يك جنگ غير رسمي كند. در آن زمان ايالات متحده نسبت به اين ادعا ترديد داشت اما اكنون كه اين ادعا به واقعيت تبديل شده مي‎توان گفت كه رهبر ماجراجوي كره شمالي واقعا هم به دنبال ايجاد چالش در منطقه است. او حتي بُرد موشك‎هاي بالستيك كشورش را به خاك آمريكا رساند تا به ترامپ بفهماند كه كوتاه بيا نيست. كيم جونگ اون با استفاده از اين ابزار درصدد است تا با يك اقدام پيشدستانه از هرگونه حمله نظامي آمريكا و كشورهاي متحد آن در منطقه(ژاپن و كره جنوبي) جلوگيري كند و در مقابل، آنان را به عقب‎نشيني وادار سازد.
در مقابل اقدام عملي رهبر كره شمالي، آمريكا و متحدانش به لفاظي و تهديدهاي توخالي روي آورده اند. دونالد ترامپ جمله تكراري خود را تكرار كرد كه «همه گزينه‎ها روي ميز است». او اعلام كرد كه آماده استفاده از «توان هسته‎اي» عليه كره شمالي است. جيمز ماتيس وزير دفاع آمريكا گفته است كه اين كشور به دنبال نابودي كره شمالي نيست اما گزينه‎هاي نظامي زيادي عليه اين كشور در اختيار دارد. او البته هشدار داد كه آمريكا به تهديدهاي كره شمالي پاسخ نظامي عظيمي خواهد داد. دونالد توسك رئيس شوراي اروپا تهديد كرده كه اتحاديه اروپا آماده است تحريم‎ها عليه كره شمالي را شدت بخشد.
در پشت اين لفاظي‎ها پرواضح است كه آمريكا و متحدانش توان ‎چنداني براي مقابله نظامي با كره شمالي ندارند چرا كه به خوبي مي‎دانند در صورت وقوع هرگونه حمله نظامي به كره شمالي، پيونگ يانگ با استفاده از سلاح‎هاي هسته‎اي و موشك‎هاي بالستيك، مي‎تواند منطقه را به آتش بكشاند هر چند خودش نابود شود چرا كه از رهبر اين كشور هيچ اقدامي دور از ذهن نمي‎باشد. از اين رو آمريكايي‎ها نه تنها گزينه‎هاي روي ميز ندارند، بلكه بايد به فكر گزينه‎هاي پيش روي خود باشند.
گزينه‎هاي پيش روي آنان عبارت است از اين‎كه يا با پيونگ يانگ بجنگند كه در اين صورت گرچه ممكن است كره شمالي را با استفاده از بمب‎هاي مخرب خود به شكست بكشانند اما به خوبي مي‎دانند كه كره اي‎ها هم از همين سلاح‎ها برخوردارند و با استفاده از موشك‎هاي بالستيك كه قابليت اصابت به خاك آمريكا را نيز دارند، در اقدامي متقابل، آمريكا را هدف ويراني وسيع خود قرار مي‎دهند. گزينه دوم؛ كوتاه آمدن آن‎ها در برابر كره شمالي است كه با وجود روحيه استكبار و تفرعني كه در نهاد هيأت حاكمه آمريكا وجود دارد، اين مساله بسيار بعيد به نظر مي‎رسد. گزينه سوم؛ مذاكره با كره شمالي است كه نه كيم جونگ اون راضي به اين مذاكره مي‎شود و نه دونالد ترامپ؛ چرا كه هر دوي آنان از روحيه‎اي نامتعادل و سرسخت برخوردارند. از ديگر سو بايد در نظر داشت كه افكار عمومي جهان هم به‌هيچ وجه حسن نيت ادعايي آمريكايي‎ها را نمي‎پذيرد؛ زيرا مي‎داند مخالفت آمريكا با فعاليت‎هاي هسته‎اي كره شمالي تنها با هدف سياسي و حفظ منافع آمريكا و متحدانش صورت مي‎پذيرد و نه به خاطر حفظ امنيت جهاني چرا كه خود آمريكا در اين زمينه پرونده سياهي دارد. اولين بمب اتمي به كار گرفته‎شده در جهان، از سوي آمريكا و در جريان جنگ جهاني دوم عليه ژاپن به كار گرفته شد به‎گونه‎اي كه در تاريخ ۶ اوت ۱۹۴۵ شهر هيروشيما و ۹ اوت شهر ناكازاكي در ژاپن هدف اين حمله اتمي قرار گرفت. روبرت اوپن‎هايمر آمريكايي، پدر بمب اتمي شناخته مي‎شود. اتفاقا اولين سازنده بمب‎هاي هيدروژني يعني همان بمبي كه چند روز قبل در كره شمالي آزمايش شد نيز آمريكا بود كه در سال 1952 و در جزيره مارشال واقع در اقيانوس آرام آن را امتحان كرد. پدر اين نوع از بمب‎ها هم ساموئل كوهن آمريكايي بود.
اكنون افكار عمومي جهان مي‎پرسد: چگونه آمريكايي كه خود توليد كننده اين نوع از بمب‎ها است و با همين بمب‎ها بزرگ‎ترين جنايت‎هاي بشري را رقم زده است، اكنون منتقد استفاده آن از سوي كشور ديگري مي‎شود؟ آمريكا به جاي تهديد ساير كشورها به وجود گزينه‎هاي ادعايي روي ميزش، بهتر است به فكر گزينه‎هاي پيش روي خود باشد و خودش را در برابر افكار عمومي جهان پاسخگو بداند.