صفحه حوزه و دانشگاه

در كنگره بين المللي فقيه فقه نظام مطرح شد؛
انتقاد شديد آيت ا... اراكي از وجود فساد در سيستم بانكي كشور

آيت‌ا... محسن اراكي در آيين افتتاحيه دبيرخانه نخستين كنگره بين المللي «فقيه فقه نظام» كه در مدرسه عالي دارالشفاي قم برگزار شد، گفت: اين دبيرخانه را با همت علما و فضلاي فعال در زمينه فقه نظام آغاز ميكنيم و از نگاه ويژه حضرت آيت‌ا... نوري همداني به اين كنگره سپاسگزاريم.

دبير كنگره بين المللي فقيه فقه نظام به تشريح اصل مقصود از فقه نظام پرداخت و اظهار داشت: هيچگاه كتاب از ولايت منفصل نيست؛ فقه نظام يعني اينكه شما فقه را در چارچوب نظام سياسي نگاه ميكنيد يا خارج از آن نظاره ميكنيد؟

وي ادامه داد: آيا فقه صلات، زكات، حج و غيره را بهعنوان احكام مجزا از هم نگاه ميكنيد يا در چارچوب يك نظام مديريتي واحد مينگريد؟ در نظام سياسي و فقه نظام بايد بهعنوان يك مجموعه واحد كه مي‌خواهد جامعه را مديريت كند نگاه شود.

دبير كل مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي ابراز كرد: «فقه» مجموعه واحدي است كه مي‌خواهد جامعه را مديريت كند؛ فقه، براي مديريت چنين جامعهاي از سوي خداي متعال تشريح شده و اگر فقه از ولايت جدا شود، هيچ مي‌شود؛ اين ولايت است كه نخ سازماندهي جامعه است كه همه را به هم وصل مي‌كند و نظام ميسازد.

وي با بيان اينكه ولايت به معناي مديريت سياسي يك جامعه است، گفت: در روايات بهطور مكرر بر مفهوم بزرگ مهاجر و اعرابي تأكيد شده است؛ مهاجر كسي است كه به نظام ولايي ميپيوندد و اعرابي كسي است كه به نظام ولايي نميپيوندد؛ ملاك ايمان پيوستن به ولايت است و اعرابي كسي است كه از اين نظام ولايتي خارج است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، نماينده مردم اراك در مجلس خبرگان رهبري بيان داشت: ما يك شهر اسلامي داريم كه عبارت است از مجموعه به هم پيوستهاي كه نخ پيوند آنها، ولايت است؛ جوهر، مبنا و پايه مدينه اسلامي بر تفسير شهر مبتني است.

وي تأكيد كرد: به مجموعهاي از انسانها كه در يك مجموعه زندگي مي‌كنند «شهر» گفته مي‌شود اما اگر افراد جامعه با هم پيوند ولايتي نداشته باشند و در يك نظام سياسي واحد نگنجند، از ديدگاه فقه اسلام به آن شهر گفته نمي‌شود.

آيت‌ا... اراكي ادامه داد: بنياد تمدن اسلام از مفهوم شهر اسلامي بر ميخيزد كه از واژه مفهوم هجرت اسلامي برگرفته شده و هجرت از پيوند ولايتي و پيوند مديريت سياسي برگرفته شده است؛ وقتي مديريت سياسي واحد براي جامعه داشته باشيد، يعني اراده جمع تابع اراده دستگاه مديريت مركزي است و اوست كه مي‌گويد مردم چگونه بايد رفتار كنند؛ او اراده كند، مردم هم اراده مي‌كنند.

دبير كنگره بين المللي فقيه فقه نظام گفت: نظامهاي سكولار هم نظام ولايتي هستند اما تفاوت ما با آن‌ها در اين است كه مبناي نظام ما عدل و علم است و نظامهاي سكولار بر غير از اين دو مؤلفه مبتني است؛ نظام سياسي ما مبتني بر يك منطق است و يقينا منطقي پشت تبعيت از مديريت سياسي وجود دارد.

وي افزود: خداي متعال آفريننده ما است و با فرمان الهي آفريده شده ايم، پس بايد تابع فرمان الهي باشيم؛ پس از خداوند بايد از فرستاده خدا(ص) و بعد از آن هم از اولي الامر ايشان تبعيت كنيم و اين منطق فقه اسلام است كه از قرآن كريم گرفته شده است.

نماينده مردم اراك در مجلس خبرگان رهبري اظهار داشت: ماهيت هر نظام سياسي مبتني بر ولايت است؛ اما آن‌ها ولايت را دست آدمهاي فاسق و فاجر ميسپارند، در حالي كه ما معتقديم ولايت بايد به دست فرد فقيه و عادل سپرده شود؛ ارادهاي كه مي‌خواهد بر جامعه حاكم باشد، بايد اراده تقوا باشد.

وي تصريح كرد: همه احكام عقود ما بايد در يك نظام واحد كه بخش اقتصاد جامعه را مديريت مي‌كند، ديده شود؛ فقهي كه مي‌خواهد جامعه را اداره كند، نميتواند نظام بانكياش بر اساس عقود از هم پراكنده و جدا متكي باشد؛ بايد بررسي شود اين عقود اسلامي كه مي‌خواهد در نظام بانكي جاي بگيرد، چه وضعي پيدا مي‌كند؛ امروز نظام بانكي ايران بدترين و غير عاقلانهترين نظام بانكي جهان است.

دبير كل مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي خاطرنشان كرد: دليل اينكه به چنين معضلي گرفتار شده‌ايم، اين است كه وقتي مي‌خواهيم نظام بانكي را تأسيس كنيم، نبايد اينگونه باشد كه هر كس هر گونه عقدي با بانكها ببندد و آن را نظام بانكي تعريف كنيم.

وي ادامه داد: نظام بانكي بهعنوان سيستمي كه مي‌خواهد جامعه را در اين بخش مديريت كند، بايد ابتدا فهميده شود، سؤالات مربوط به اين بخش تنظيم شود و سپس پاسخ سؤالات را از فقه استخراج كنيم؛ نظام بانكي يك رفتار اجتماعي و كلان است و اين رفتار كلان پرسشهاي ويژه خود را دارد كه فقهاي برجسته بايد در انديشه پاسخگويي به اين پرسشها باشند.

آيت‌ا... اراكي ابراز داشت: نفس واحده جمعي كه مي‌خواهد كار اقتصادي كند، مسائل آن با كسي كه مي‌خواهد بيع انجام دهد، فرق مي‌كند؛ جامعه مي‌خواهد توليد كند و اقتصاد بايد به گونهاي عمل كند كه توزيع عادلانه ثروت شكل بگيرد.

وي در ادامه اظهار داشت: جامعه پيوسته به هم كه زير چتر ولايت كار مي‌كند، يك نفس واحده و يك انسان كلان به وجود ميآورد كه مسائل آن با مسائل تك فردي متفاوت است؛ مسائل مربوط به فقه جمعي در منابع اسلامي كم پيدا مي‌شود و دليل اين امر هم آن است كه دشمنان اجازه ندادند كه ائمه معصوم(ع) مديريت سياسي داشته باشند و فقط مدت كوتاهي رسول اكرم(ص) مديريت جامعه مدينه را به عهده گرفتند و مدت كوتاهي هم اميرمؤمنان(ع) مديريت سياسي داشتند كه البته فقه مربوط به اين مديريت هم بايد استخراج شود.

دبير كنگره بين المللي فقيه فقه نظام يادآور شد: شهيد صدر و امام خميني(ره) نخستين افرادي بودند كه به عرصه فقه نظام وارد شدند؛ شهيد صدر در بحث نظريه پردازي، آغازگر فقه نظام، و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران، امام خميني(ره) در عرصه اجرا هستند.

وي در پايان تأكيد كرد: امروز مرجعيتي كه بايد از آن پشتيباني شود، مرجعيت امام راحل است چرا كه پرچم دست ايشان بوده است؛ كسي كه پرچم در دست اوست، بايد از او تبعيت كرد؛ نظام فرهنگ و اقتصادي را بايد استنباط كنيم و به دولت‌ها تحويل دهيم تا آن را اجرايي كنند.

سرپرست جديد دانشگاه آزاد:
جامعه دانشگاهي نبايد اجازه دهد كه فرهنگ ايثار و شهادت فراموش شود

علي محمد نوريان سرپرست دانشگاه آزاد با بيان اينكه ما شش ميليون فارغ التحصيل و يك ميليون و 600 هزار دانشجو، 300 هزار كارمند و 70 هزار هيات علمي در دانشگاه آزاد داريم، گفت: در كشور 32 ميليون خانوار ايراني در هر خانه يا دانشجو يا فارغ التحصيل يا استاد دانشگاه آزاد هستند.

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاري فارس، وي افزود: ما شكر ميكنيم كه كشور ما از امنيت و آرامش در سايه رهبري برخوردار است و اميدواريم جامعه دانشگاهي ما با تأسي از دفاع مقدس در پاسداشت فرهنگ ايثار و شهادت در توسعه علمي كشور موثر باشد.

وي افزود: اين گونه مراسم شكرگزاري از كساني است كه جان خودشان را در راه دفاع از كشور از دست دادند. خرمشهر بايد نماد افتخار و غيورمردي ايران در قرن بيست باشد و آزادسازي خرمشهر همچون ستارهاي است كه در تاريخ كشور باقي خواهد ماند.

نوريان گفت: با فتح خرمشهر معادلات جنگ ايران و عراق دگرگون شد؛ به عراق وعده داده بودند كه اگر ايران را شكست بدهد خوزستان را بخشي از عراق خواهند كرد اما همه اين نقشه‌ها نقش بر آب شد.

وي با اشاره به برگزاري بزرگداشت آزادسازي خرمشهر گفت: اين بزرگداشت‌ها هر سال بايد باشكوهتر از سال قبل در دانشگاه برگزار شود؛ چون نسل جديد بايد بداند اين آرامش و امنيت را مديون چه كساني است.

نوريان ادامه داد: جامعه دانشگاهي ما نبايد اين اجازه را بدهد كه تاريخ جنگ و فرهنگ ايثار و شهادت به فراموشي سپرده شود. متاسفانه ما نتوانستيم اين فرهنگ و عظمت آن را به جوانان انتقال دهيم. جوان ما امروز اين واقعه را يك واقعه تاريخي مي‌داند.

وي به اقدامات دانشگاه آزاد در خصوص دفاع مقدس اشاره كرد و گفت: يكي از اقدامات موثر دانشگاه آزاد در حفظ ارزشهاي دفاع مقدس تدريس اين درس است.

نوريان ادامه داد: نبايد اجازه دهيم خاطره مدافعان انقلاب اسلامي و دفاع مقدس تحريف شود؛ دانشگاه آزاد آماده است كه در اين زمينه مشاركت بهتري در جامعه علمي كشور صورت گيرد و حتي ميتوان نسخه جديدي در درس دفاع مقدس، طراحي و دانش آموزان را نيز با اين فرهنگ آشنا كرد.

وي افزود: دانشگاه آزاد يكي از دستاوردهاي بزرگ انقلاب است و متاسفانه دشمن هم مي‌داند كجا دست بگذارد و جامعه علمي كشور را هدف گرفته است.

نوريان گفت: 15 درصد دانشجويان دانشگاه آزاد از خانواده‌هاي شهدا و ايثارگران هستند و ما 560 هيات علمي ايثارگر هم در دانشگاه داريم؛ همكاري دانشگاه آزاد با بنياد شهيد بسيار خوب بوده اما الان ميلياردها تومان بنياد شهيد به دانشگاه آزاد بدهكار است البته ما هنوز خدماتمان را به اين خانواده‌ها قطع نكرده‌ايم و اميدواريم دولت كار خودش را انجام دهد و پولهاي دانشگاه آزاد را پرداخت كند.

وي افزود: همان طور كه قول داديم مراكز سما دانشگاه آزاد براي تربيت نيروهاي حرفهاي به سمت فني حرفهاي پيش خواهند رفت.

 حوزه و دانشگاه

اصل كار غلط است

 حسين حسني

از حدود يك هفته قبل از انتخابات رياست جمهوري دوازدهم كه رهبر معظم انقلاب مسأله سند 2030 را مطرح كردند تا كنون واكنشهاي زيادي درباره اين سند صورت گرفته است و علما و مراجع به صورت جدي به خصوص بعد از انتخابات به ميدان آمدهاند و خطر اين سند را گوشزد كردهاند.
به گزارش سرويس فرهنگي اجتماعي خبرگزاري رسا، رهبر معظم انقلاب در هشداري كه در رابطه با سند 2030 دادند به صراحت فرمودند كه «اصل اين كار غلط است» كه دولت بيايد سندي را بدون طي مراحل قانوني به تصويب برساند و تعهد بدهد و به صورت مخفيانه آن را اجرا كند؛ آن هم سندي كه مربوط به آموزش كشور است و به صورت مستقيم فرهنگ كشور را هدف قرار داده است.(سخنراني معظم له در 17 ارديبهشت 96)
در كشور ما سياستگذاري در قانون اساسي بر عهده عالمان ديني است ولي به لحاظ عملي اينگونه نيست و هركس در اين كشور به قدرت مي‌رسد همه كار را خودش به تنهايي مي‌خواهد انجام دهد و اولين كاري كه مي‌كند ورود به عرصه‌هاي سياستگذاري است.
حال با صرف نظر از مشكلات محتوايي سند 2030 و مشكلات فرهنگي كه با اجراي اين سند ايجاد خواهد شد اگر بخواهيم بر اساس اصل ۱۱۰ قانون اساسي، سند 2030 را بررسي كنيم، مشكل اصلي اين است كه اين سند سياستگذاري مي‌كند و سياستگذاري بر اساس قانون اساسي اولا و بالذات شأن ولي فقيه است و متعلق به شوراي عالي انقلاب فرهنگي است.
نكته قابل توجه اين است كه اين سياستگذاري در سطح يك تعهد جهاني وضع و ابلاغ مي‌شود ولي اصلاً مراحل قانوني را طي نمي‌كند و حتي كانديداي رياست جمهوري با سردادن شعارهاي سند 2030 مي‌گويد اين موارد را با پشتوانه ملت انجام خواهيم داد. (سخنراني روحاني در سالن آزادي تهران، 23 ارديبهشت 96)
تصويب سند 2030 مصداق خروج از قانون اساسي است و اين مشكل در كشور ما متأسفانه در تمام سطوح مشاهده مي‌شود؛ براي مثال كسي كه نامزد مجلس مي‌شود شعارهاي مربوط به قوه مجريه را سر ميدهد و كسي كه براي شوراي شهر نامزد مي‌شود شعارهايش مربوط به قوه مقننه و قوه مجريه است و حال ميبينيم كه نامزد رياست جمهوري هم در عرصه سياستگذاري شعار ميدهد و مردم هم به او رأي ميدهند.
با توجه به اين موارد، مفهوم اين سخن رهبر معظم انقلاب كه فرمودند «اصل كار غلط است» روشن مي‌شود؛ زيرا شأن رئيس جمهور و دولت ورود به عرصه سياستگذاري نيست چه برسد به اينكه اين سند را هم از خارج وارد كرده و دشمنان اين نظام آن را ديكته كرده باشند و بهصورت مخفيانه و بدون اطلاع و تصويب مراجع قانوني داخلي اجرا شده باشد.