صفحه ادب و هنر

فيلمنامه سينمايي با اقتباس از آثار ادبي تاريخ شفاهي انقلاب و دفاع مقدس

اقتباس از آثار ادبي مربوط به انقلاب و دفاع مقدس و توليد فيلمنامه‌هاي تاثيرگذار با استفاده از مفاهيم ارزشمند اين آثار، از كارهايي است كه اگرچه نسبت به آن توصيه‌هاي فراواني از سوي دلسوزان صورت گرفته است اما فيلمسازان كمتر سراغ آن رفتهاند. به گزارش «وطن امروز»، گويا قرار است موضوع توليد فيلمنامه و اقتباس از آثار ادبي دفاع مقدس و انقلاب سر و سامان پيدا كند. از حدود ۵ سال پيش سازمان سينمايي حوزه هنري بخشي را به نام «مركز متن» تاسيس كرده است كه به اقتباس از آثار ادبي تاريخ شفاهي انقلاب و دفاع مقدس ميپردازد. همچنين بخشي از جلسات هفتگي و ماهانه مركز متن سازمان سينمايي حوزه هنري به بررسي كتابهايي كه ظرفيت توليد فيلم سينمايي و اقتباسي را دارند، اختصاص دارد. حال قرار است 11عنوان فيلمنامه كه با اقتباس از آثار ادبي تاريخ شفاهي انقلاب و دفاع مقدس به نگارش درآمده، بعد از تامين سرمايه، تبديل به آثار سينمايي شود. اين ۱۱ عنوان فيلمنامه سينمايي اقتباس شده از آثار ادبي تاريخ شفاهي انقلاب و دفاع مقدس زير نظر مركز توليد متن سازمان سينمايي حوزه هنري به نگارش در آمده است و بعد از تامين سرمايه، فرآيند توليد را طي خواهد كرد. نگارش اين فيلمنامه‌ها براساس آثار ادبيات انقلاب و دفاع مقدس و با اقتباس از آثار مركز انتشارات سوره مهر براي توليد فيلم‌هاي سينمايي صورت گرفته است. «نورالدين پسر ايران» نوشته معصومه سپهري، «پايي كه جاماند» سيدناصر حسينيپور، «مهمان صخره‌ها» راحله صبوري، «دا» سيدهزهرا حسيني، «حرمان هور» يادداشتها و دستنوشته‌هاي شهيد احمدرضا احدي، «خاطرات مرضيه حديدچيدباغ» محسن كاظمي، «روزهاي بيآينه» گلستان جعفريان و «زنداني فاو» مهرداد آزاد از جمله آثاري هستند كه توليد فيلمنامه آن‌ها آن‌جام شده و ۲ كتاب «گلستان يازدهم» و «وقتي مهتاب گم شد» از سوي اين مركز در دست بررسي است تا امكان توليد فيلمنامه از اين آثار ارزيابي شود.

اين درحالي است كه اخيرا رئيس سازمان سينمايي حوزه هنري از نگارش فيلمنامه از كتابهاي «وقتي مهتاب گم شد» و «گلستان يازدهم» خبر داد. به گزارش تسنيم، محمد حمزهزاده، رئيس سازمان سينمايي حوزه هنري از توليد فيلم براساس آثار شاخص ادبيات دفاع مقدس خبر داد و گفت: از حدود 5 سال پيش سازمان سينمايي بخشي را به نام مركز متن تأسيس كرده كه به اقتباس از آثار ادبي تاريخ شفاهي انقلاب و دفاع مقدس ميپردازد. وي ادامه داد: در حال حاضر 8 فيلمنامه آماده از آثار شاخص انتشارات سوره مهر در اين بخش وجود دارد كه در صورت تأمين سرمايه، توليد فيلم اين آثار نيز شروع خواهد شد. رئيس سازمان سينمايي حوزه هنري با بيان اين‌كه توليد فيلم از آثار شاخص ادبيات دفاع مقدس جدي است، افزود: بخشي از جلسات هفتگي و ماهانه مركز متن سازمان سينمايي به بررسي كتابهايي كه ظرفيت توليد فيلم سينمايي و اقتباس را دارند، اختصاص دارد. در حال حاضر 2 كتاب شاخصي كه اين روزها مطرح شده، «گلستان يازدهم» و «وقتي مهتاب گم شد» در دست بررسي است تا امكان توليد فيلمنامه از اين آثار ارزيابي شود. به گفته حمزهزاده، «نورالدين پسر ايران»، «پايي كه جاماند»، «مهمان صخره‌ها»، «دا» و «حرمان هور» از جمله آثاري است كه توليد فيلمنامه آن‌ها آن‌جام شده است. توليد فيلم از اين آثار نيازمند سرمايهگذاري سنگيني است و بعد از تأمين سرمايه، توليد اين آثار آغاز خواهد شد. وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا فيلمنامه «گلستان يازدهم» آغاز شده است يا خير، گفت: بله! در دست بررسي است. گروه فيلمنامه تلاش دارد فيلمنامه اين اثر را توليد كند اما تا ساخته شدن فيلم كار دارد.

اقتباس از آثار ادبي انقلاب و دفاع مقدس موضوعي است كه نويسندگان كشور عمدتا به آن توجه داشته‌اند. اين موضوع حتي موجب شده برخي نويسندگان به فيلمسازي هم سوق پيدا كنند. محمودزاده، نويسنده كتاب «محمد، مسيح كردستان» كه آثار قابل توجهي در حوزه ادبيات دفاع مقدس دارد، در گفتوگويي با «وطن امروز» با نقل خاطرهاي از تاثير ادبيات دفاع مقدس در آثار سينمايي مي‌گويد: من سعي مي‌كردم تحقيقاتم بعد از جنگ را بسيار عميق و جامع آن‌جام دهم. همين تحقيقات خوراك خوبي براي فيلمسازان بود كه بيايند و سوژه‌هاي نابي را در اختيارشان قرار دهم، به‌طور مثال «ديدهبان» حاتمي‌كيا برخاسته از همين تحقيقات بود. بسياري به من ميگفتند خودت چرا فيلم نميسازي. يك كتاب مخاطبش در نهايت 10 هزار نفر هستند اما يك فيلم را چند ده ميليون نفر ميبينند. از آن به بعد بود كه من وارد فيلمنامهنويسي شدم و به‌صورت جدي دنبال فيلمسازي رفتم، طرحهاي سينمايي من تصويب شد و بنا داشتم نخستين اثر سينمايي را درباره عمليات خيبر بسازم. يك روز آويني به من گفت چرا ميخواهي وارد فيلمسازي شوي؟ من هم دلايلم را براي او شرح دادم. ايشان يك استدلالي داشت و ميگفت من به شما نمي‌گويم وارد اين عرصه نشو چون خودم در كار فيلمسازي هستم، بلكه اگر شما نويسندگي را ادامه دهي، يقين داشته باش آثارت مبناي بسياري از فيلمسازهاي بزرگ خواهد شد. چون آن‌ها در آينده بشدت دچار فقر سوژه خواهند شد كه در آن صورت يا دست از سينماي دفاع مقدس مي‌كشند يا به فيلم‌هاي سطحي روي خواهند آورد. متوجه شدم آويني استراتژي خيلي خوبي را تعريف كرده است، استدلالش را پذيرفتم و ديگر به دنبال فيلمسازي نرفتم. گلعلي بابايي نيز با اشاره به آثاري كه قابليت سينمايي شدن را دارند مي‌گويد: در اين رابطه تاكنون كتاب «در هالهاي از غبار» را درباره حاج احمد متوسليان نوشتهام. در كتاب «ماه همراه بچه‌هاست» به شهيد همت پرداخته شده و زندگي شهيد قجهاي در كتاب «پهلوان گود گرمدشت» خوانده مي‌شود. آخرين كتابي كه نوشتيم «سالار تيپ عمار» مربوط به زندگي شهيد مهدي خندان است. زندگي او، جنگ و شهادتش و با آن رجزخواني كه شهيد شد، هيچ چيزي براي ساخت يك فيلم سينمايي مهيج كم ندارد و واقعا يك سوژه سينمايي است.

بابايي درباره ساخت فيلمي درباره شهيد قجهاي توسط ابراهيم حاتمي‌كيا گفت: آقاي حاتمي‌كيا خيلي جدي پاي كار آمد و علاقهمند بود در اين رابطه كار كند اما ساخت آن همزمان شد با ساخت فيلم «باديگارد»؛ البته آقاي حاتمي‌كيا مي‌گويد هميشه در ذهنم است اين كار را آن‌جام دهم و آرزو دارم فيلمي درباره زندگي شهيد قجهاي بسازم.

موضوع ساخت فيلم‌هاي سينمايي با استفاده از ادبيات دفاع مقدس، همواره در ديدارهاي مختلف با هنرمندان و اهالي ايثار و جهاد از سوي رهبر انقلاب مطرح مي‌شود. ايشان در ديدار معروف سال 85 با كارگردانان مختلف در اين باره مي‌گويند: آقاي حاتمي‌كيا مي‌گويند، من نمي‌دانم راجع به جنگ چه بگويم. خيلي حرف داريد براي گفتن؛ شما سينماگران جنگ، پشت صحنه جنگ را چقدر تصوير كرديد؟ چه شد كه اين جنگ شروع شد؟ كدام فيلم سياسي بين‌المللي پليسي مي‌تواند شيرين‌تر از اين در بيايد كه شما تصوير كنيد - اسناد هم الان وجود دارد - چطور شد كه صدام حسين به خودش جرأت داد و اين گستاخي را كرد كه به قصد تسلط بر ايران، به ايران حمله كند؟ نه اين‌كه

همه ايران را بگيرد، بدون شك، قصد او اين بود كه خوزستان و يكي، دو استان دور و بر را بگيرد و به‌عنوان يك همسايه مقتدر بر حكومت مركزي ايران - هر كه باشد آن حكومت؛ يا جمهوري اسلامي يا هر كس ديگر - مسلط بشود، كه مي‌شد؛ يعني اگر اين دفاع جانانه نبود و اگر آن تسلط بر خوزستان آن‌جام مي‌گرفت، مگر ممكن بود يك حكومت مركزي اينجا سر كار باشد و به آن كسي كه بخشي از كشور را قدرتمندانه تصرف كرده، باج ندهد؟! خوب، چه شد كه اين را وادار كردند اين حمله را آن‌جام بدهد و او حمله كرد؟ و چگونه به او كمك كردند؟ و كدام كارخآن‌جات به او سلاح شيميايي فروختند؟ آن‌هايي كه آن سنگرهاي هشت‌ضلعي و پنج‌ضلعي را درست كردند، چه كساني بودند؟ كدام كشورها آن هواپيماها را به او دادند؟ آن مأموران عاليرتبه سياسي، امنيتي و نظامي كه از كشورهاي مختلف - از جمله آمريكا - به بغداد آمدند و با او و مردان او ملاقات كردند، چه كساني بودند؟ شما به اين‌ها نپرداختيد. اصلاً شخصيت صدام كيست؟ اين‌ها براي قصه‌نويسي جا دارد. ايشان در ديدار با عوامل فيلم شيار 143 نيز به اين مهم اشاره مي‌كنند و مي‌گويند: بنده هم مثل شما آقايان معتقدم كه از ظرفيت دفاع مقدس در سينماي كشور ما استفاده نشده؛ خود سينماي ما انصافاً يك ظرفيت بالايي دارد، يعني كساني كه اهل اين فنند و بلدند و مطلعند و واردند و قضاوت‌شان مي‌تواند مرجع فهم انسان قرار بگيرد، معتقدند كه سينماي ايران از لحاظ ظرفيت كارگرداني و گريم و بازيگري و مانند اين‌ها، جزو سينماهاي برجسته دنيا است؛ و اين درست است. اين ظرفيت عظيم بايستي با ظرفيت بسيار عظيم دفاع مقدس التقا پيدا كند؛ اين اتفاق هنوز درست نيفتاده... عده‌اي - كه من نمي‌دانم چه جور مي‌شود انگيزه‌هاي اين‌ها را آدم تحليل كند - با ورود سينما به مسائل مربوط به دفاع مقدس، علناً مخالفت مي‌كنند! من نمي‌دانم چه فكر مي‌كنند؛ به اسم اين‌كه جنگ است، به اسم اين‌كه خشونت است! صد سال از شروع جنگ جهاني مي‌گذرد - امسال صدمين سال است - هنوز در آمريكا و در خيلي جاهاي ديگر دارند فيلم ميسازند [آن هم] در چه گستره وسيعي! حتي آنطور كه به من گزارش كردند، دانشآموزها و بچه‌هاي دبيرستاني را وارد اين ميدان فيلمسازي مي‌كنند و از آن‌ها مي‌خواهند و به آن‌ها امكانات مي‌دهند براي اين‌كه بسازند؛ [چون] معتقدند كه اين مي‌تواند نسل جديد را با انگيزه‌هاي سالم دولت‌مردان‌شان آشنا كند.

 ادب و هنر

درخواست پرويز پرستويي از رئيس جمهور آينده

پرويز پرستويي با انتشار دو تصوير از كهنسالاني كه به سختي خود را پاي صندوق رأي رسانده بودند، در صفحه اينستاگرامش نوشت: «شرحي نميشه داد جز اين‌كه بگم اومده راي بده فقط اميدوارم كسي كه رئيس‌جمهور ميشه خوب به اين تصوير و تصاوير ديگه نگاه كنه و به وعده‌هاش عمل كنه فقط يك دقيقه خودش رو جاي اين مادر بگذاره كه زندگي كمرش رو خم كرده.»