صفحه فرهنگي-اجتماعي

دولت يازدهم براي مهار آسيب‌هاي اجتماعي و اشتغالزايي چه كار كرده است؟
ذره اي «شرمندگي» بابت بيكاري؟!

يكي از مهم‌ترين موضوعات كليدي مورد توجه ويژه رهبر معظم انقلاب طي اين سال‌ها بحث «آسيب‌هاي اجتماعي» بوده و ايشان طي جلساتي مستمر با مسؤولان ضمن برشمردن آسيب‌هاي اجتماعي و ارائه راهكارهاي مختلف، تاكيدات متعددي را به قواي سه‌گانه و وزارت كشور داشتند.

به گزارش تسنيم، ايشان در ديدار جمعي از مسؤولان در 11 ارديبهشت ماه سال 95 در بخش‌هايي از بيانات خود تاكيد كرده بودند: «درست است كه ما در كشور در درجه‌ اول مساله اقتصاد را داريم و خود مشكلات اقتصادي هم [به عنوان] يكي از آن عوامل ريشه‌اي اين مفاسد، مورد توجه ما است، لكن مساله مفاسد اجتماعي با شرحي كه در جلسه‌ قبل داده شد، يكي از بيماري‌هايي است كه هر روزي كه بر آن بگذرد و علاج نشود، عمق بيش‌تري پيدا مي‌كند و علاجش دشوارتر خواهد شد، لذا مساله فوق‌العاده مهم است.

ما مردم را بايد عائله خودمان بدانيم. ما مسؤولان كشوريم ديگر... اين ملت، اين كشور، اين مرزها، اين فضاي زندگي، عائله ما است. به مساله آسيب‌هاي اجتماعي در سطح كشور جوري نگاه كنيم كه اگر اين آسيب در داخل خانواده خود ما بود، آنطور نگاه مي‌كرديم. اگر بنده يك بچه معتاد داشته باشم چه حالي دارم؟ اگر كسي در خانه يك دختر فراري از خانه داشته باشد چه حالي دارد؟ تصورش را بكنيد، اگر اين دختر از خانه‌ ديگري هم فرار كرد، ما بايد همان احساس را به خودمان تلقين كنيم ولو طبيعتاً نداشته باشيم... ما بايد به اين قضيه در سطح جامعه حساس باشيم و به فكر علاج باشيم... ما در واقع اهتمام‌مان به وضعيت مردم مثل اهتمام‌مان به داخل خانواده خودمان باشد».

مرتضي ميرباقري، معاون وقت امور اجتماعي و فرهنگي وزارت كشور هم، ارديبهشت ماه سال 95 درباره ديدار مسؤولان كشور با رهبر معظم انقلاب گفته بود: رهبر معظم انقلاب در جلسه اخير تأكيد كردند از نظر ساختاري هم ساختاري مناسب براي پيگيري كار وجود داشته باشد و جلسه شوراي اجتماعي به‌طور ماهانه تشكيل شود، همچنين در وزارت كشور سازمان امور اجتماعي به وجود‌ آيد؛ اين سازمان مأموريت پيگيري مصوبات شوراي اجتماعي، هماهنگ كردن دستگاه‌ها، كارهاي دبيرخانه‌اي و همچنين ارائه طرح جامع براي ساماندهي آسيب‌هاي اجتماعي را بايد فراهم كند البته شوراي اجتماعي كشور متولي ساماندهي امور اجتماعي كشور است كه يكي از ابعاد امور اجتماعي بحث‌هاي آسيبي است كه ما از نظر زماني آن را جلو انداخته‌ايم.

قائم‌مقام وقت وزارت كشور اظهار كرده بود: شوراي اجتماعي كشور تا 2 جلسه قبل به‌ رياست وزير كشور و با شركت ساير اعضا تشكيل مي‌شد، ليكن بر اساس دستور رهبر معظم انقلاب بنا بر اين شد كه شوراي اجتماعي به‌رياست رئيس‌جمهوري و قائم‌مقامي وزير كشور برگزار شود و وقتي با اين ارتقا مواجه مي‌شويم مصوبات شورا از ضمانت اجرايي بالايي برخوردار مي‌شود.

ميرباقري گفته بود: به‌ اذن رهبر معظم انقلاب حتي دستگاه‌هايي كه عضو دولت نيستند همانند شهرداري‌ها، سازمان صداوسيما، سازمان تبليغات اسلامي و نيروهاي نظامي و انتظامي موظفند دستورات شورا را اجرايي كنند و اين اتفاقاتي است كه مقدمات آن در ماه‌هاي اخير فراهم شده است.

وي تصريح كرده بود: مقرر شد از اين پس جلسات ماهانه شوراي اجتماعي با حضور وزير كشور و جلسات به‌صورت فصلي با رئيس‌جمهور انجام پذيرد؛ 3 موضوع اعتياد، حاشيه‌نشيني و طلاق مورد توجه و مد نظر شوراي اجتماعي بوده است.

همچنين حسين گروسي، نماينده سابق مجلس شوراي اسلامي درباره علل معضل آسيب‌هاي اجتماعي و راه‌هاي رفع آن اظهار كرده بود: ورزش، اشتغال و آموزش راهكارهايي است كه مي‌تواند گره‌گشاي آسيب‌هاي اجتماعي شود و در اين باره دولت، مسؤولان وزارت ورزش و جوانان و خانواده‌ها وظيفه مهمي دارند. توسعه فرهنگ و ورزش مي‌تواند موجب پيشگيري كامل از آسيب‌ها شود و در اين باره همه مسؤولان بايد دست به دست هم دهند تا اين مشكل عظيم و دغدغه جامعه برطرف شود. وي ادامه داده بود: اشتغال موضوع بسيار حائز اهميتي است؛ چرا كه بسياري از جوانان تحصيلكرده كه شغل مناسبي ندارند و با بيكاري دست و پنجه نرم مي‌كنند در معرض آسيب‌هاي اجتماعي قرار مي‌گيرند و اين دغدغه مي‌تواند باعث بروز مشكلات در اجتماع شود. موسي‌الرضا ثروتي، عضو كميسيون برنامه و بودجه در مجلس نهم، نيز درباره آسيب‌هاي اجتماعي توضيح داده بود: بسياري از مشكلات و آسيب‌هاي اجتماعي از فقر، بيكاري و كم‌توجهي به جوانان نشأت مي‌گيرد كه تمام مسؤولان بايد براي رفع آسيب‌ها همت كنند.

عبدالرضا رحماني‌فضلي، وزير كشور، هم خرداد ماه سال گذشته در صحن مجلس درباره آسيب‌هاي اجتماعي اظهار كرده بود: معضل بيكاري يكي از عوامل مهم ايجاد آسيب‌هاي اجتماعي به شمار مي‌رود؛ ما هم‌اكنون 3 و نيم ميليون بيكار در كشور داريم كه توزيع آن‌ها در سطح كشور نرمال نيست. يعني در برخي مناطق بيش از 60 درصد بيكاري وجود دارد و تعداد مناطقي هم كه بيش از 50 درصد با معضل بيكاري روبه‌رو هستند، زياد است. ما بعضا با شهرهايي مواجه مي‌شويم كه 50 و 60 درصد با معضل بيكاري روبه‌رو هستند كه اين مساله مي‌تواند آثار اجتماعي از خود بروز دهد و در نهايت در برخي موارد مي‌تواند تبديل به تنش‌هاي اجتماعي شود كه همه، موضوعات مهمي است و بايد به آن توجه ويژه داشته باشيم. رهبر انقلاب خرداد سال 95 در ديدار نمايندگان مجلس دهم فرموده بودند: «مساله اشتغال كه وابسته‌ به همين مساله توليد داخلي و مانند اين هاست، خيلي مهم است. همين‌طور مدام همه ما مي‌گوييم؛ دولتي مي‌گويد، مجلسي مي‌گويد، اقتصاددان آزاد روزنامه‌اي مي‌گويد، فلان‌ درصد از كارخانه‌ها تعطيلند يا مثلاً كم‌تر از نصف ظرفيت كار مي‌كنند. خب! بالاخره چه مي‌شود؟ بالاخره بايد اين‌ها راه بيفتد، بايد كار بكند؛ اگر كار كرد، اشتغال به وجود خواهد آمد. اين خجلت و شرمندگي نظام از بيكاري جوان، از خجلت خود آن جوان در داخل خانه بيش‌تر است؛ اين را شما بدانيد. بنده خودم وقتي كه به فكر اين جوان بيكار مي‌افتم [شرمنده مي‌شوم‌]. در بعضي از شهرستان‌ها بيكاري بالاست البته ما نرخ يا به اصطلاح درصد بيكاري را يك‌ مقداري معين مي‌كنيم؛ حالا 12 درصد يا 10 درصد –همين‌كه حالا گفته مي‌شود– لكن اين ميانگين است. وقتي انسان اين را مي‌بيند شرمنده مي‌شود؛ يعني شرمندگي بنده‌ حقير از ملاحظه‌ اين آمار و مطالعه‌ اين حقيقت، از شرمندگي آن جواني كه بيكار مي‌رود خانه و دستش چيزي نيست، كم‌تر نيست، بلكه بيش‌تر است؛ اين را بايد برطرف كنيم». متاسفانه اين روزها آسيب‌هاي اجتماعي يكي از مهم‌ترين دغدغه‌هايي است كه مقابله عيني با آن تا حدود زيادي ديده نمي‌شود و مسؤولان اجرايي كه قرار بود به صورت ماهانه يا فصلي گزارش‌هايي را منتشر كنند اين مساله مهم را به ورطه فراموشي سپرده‌اند. گويا مسائلي نظير انتخابات رياست‌جمهوري، دفاع بي‌مبنا از برجام و دستاوردسازي براي آن، كانديدا شدن مسؤولان ارشد قوه مجريه، نشست‌هاي انتخاباتي و حزبي و... اهميت بيش‌تري نسبت به رفع آسيب‌هاي اجتماعي و دغدغه‌هاي مطرح شده از سوي رهبر معظم انقلاب دارد. مسؤولان دولت تدبير و اميد كه مدعي اشتغالزايي و رفع دغدغه‌هاي معيشتي و تورمي مردم هستند بايد پاسخ دهند چرا مشكلاتي نظير اشتغال، تورم و ركود، غالب مردم جامعه را آزار مي‌دهد و چرا اين عوامل كه زمينه بروز آسيب‌هاي اجتماعي شده، طي اين 4 سال نه تنها برطرف نشده بلكه در مواردي شرايط آن وخيم‌تر نيز شده است. متاسفانه اين روزها هيچ آمار ملموس و قابل ملاحظه‌اي درباره مقابله با آسيب‌هاي اجتماعي و كاهش مشكلات مردم در اين حوزه ديده نمي‌شود و تنها رهبر معظم انقلاب به‌طور جد و ويژه پيگير مساله آسيب‌هاي اجتماعي و رفع عوامل آن نظير بيكاري، مشكلات معيشتي و اقتصاد هستند. ظاهرا حتي ذره‌اي از آن «شرمندگي» كه در وجود مقام معظم رهبري بابت بيكاري و مشكلات معيشتي اين روزهاي مردم وجود دارد، در حسن روحاني و دولت تدبير او ديده نمي‌شود كه مي‌تواند با كلامي صريح در اسفند سال قبل بگويد «شرمنده مردم نشديم!»آيا اين امر به آن معنا نيست كه اين دولت حتي در پايان 4 سال فرصت خود براي تحقق شعارهاي اقتصادي‌اش نيز هيچ مسؤوليتي در قبال مشكلات حاد معيشتي، بيكاري جوانان و آسيب‌هاي اجتماعي اين ديار براي خود قائل نيست كه مي‌تواند با وجداني آسوده، نداي «شرمنده نبودن مقابل مردم» را سر دهد؟

 در محضر قرآن

درس هايي از قرآن

ترجمه
در چنين روزي چهره‏هايي خرّم باشند.
از كوشش خود خشنود.
در بهشت برين(جاي دارند).
در آن جا سخن بيهوده‏اي نشنوند.
(غاشيه، 8–11)
1– شادي و خرّمي واقعي، در چهره منعكس مي‏شود. رنگ رخساره خبر مي‏دهد از سرّ ضمير.
2– نعمت‏هاي بهشت و الطاف خاص الهي، از نتايج سعي و تلاش است.
3– سختي كار در دنيا زودگذر است ولي شادماني و كاميابي دائمي در آخرت را به همراه دارد.
4– بهشت، نقطه اعتلاي مادي و معنوي است.
5– كساني كه در دنيا از لغو دوري كنند، در سراي ديگر، در فضاي بدون لغو زندگي خواهند كرد.
6– در بهشت نه تنها لغو نيست بلكه كلامي كه به نحوي سبب پديد آمدن لغو هم شود وجود ندارد.

 پرتوي از حكمت

لزوم اصلاح قلب

آيت‌ا... ميرزا جوادآقا ملكي تبريزي(ره):
يقين داشته باش كه هيچ‌گاه نمي‌تواني ظاهر خويش را اصلاح نمايي، مگر با اصلاح باطن؛ زيرا سرچشمه اعمال قلب است. و از همين روست كه از قلب صالح جز عمل صالح و از قلب فاسد جز عمل فاسد برنمي‌آيد. بنابراين مهم‌ترين كارها اصلاح قلب است.
المراقبات، ص 13

 بوستان حكايت

شير دادن با وضو

مرحوم حجت الاسلام دكتر هادي اميني فرزند علامه اميني مي‌گويد:
مادر بزرگم(مادر علامه اميني) يك روز آمده بودند منزل ما در نجف. من مطالبي درباره زندگي علامه از ايشان پرسيدم. مادربزرگم به يكي از نكات عجيبي كه اشاره كردند اين بود كه مي‌گفت: من بعد از اين‌كه ايشان متولد شد تا دو سال تمام هيچ وقت بدون وضو به ايشان شير نمي‌دادم و هر وقت موقع شير دادن ايشان مي‌شد مثل اين‌كه به من القاء مي‌شد و من مي‌رفتم وضو مي‌گرفتم و بعد به ايشان شير مي‌دادم، به ياد ندارم بدون وضو به ايشان شير داده باشم و بركات زيادي در اين وضو گرفتن و شير دادن نصيبم شد.
منبع: كتاب مردان علم در ميدان عمل