صفحه سياسي

توافق احتمالي وين و خطوط قرمز نظام

سيدمحمود نبويان

۱- در صورتي در توافق هسته‌اي جديد، منافع ملت ايران تأمين مي‌شود كه:

اولا: آمريكا تضمين دهد كه از برجام خارج نمي‌شود، ثانيا در صورت ورود آمريكا به برجام، مكانيسم ماشه را إعمال نمي‌كند و ثالثا: تحريم جديدي و يا تحريم‌هاي برداشته شده را دوباره وضع نمي‌كند، روشن است بدون اين تضامين، مشكل تحريم‌ به‌حال خود باقي بوده و در نتيجه، موجب خسارت به منافع اقتصادي ملت ايران مي‌شود؛

۲- صادرات نفت به هر ميزان و به هر كشوري كه لازم باشد، بايد آزاد باشد؛

۳- انتقال پول به‌صورت بانكي بدون هيچ مشكلي و مطابق نظر ملت ايران انجام شود؛

۴- تحريم كانورژن يعني تبديل ارز به ارز دلخواه ملت ايران بايد بدون مشكلي انجام گردد؛

۵- سرمايه‌گذاران خارجي بتوانند در ايران سرمايه‌گذاري كرده و روابط اقتصادي آزاد برقرار كنند؛

۶- پول‌هاي مسدودشده ايران به راحتي به ايران برگردد.

۷- جهت تضمين شروط بيان‌شده، ملت ايران بايد ادعاهاي آمريكا و اروپا در رفع تحريم‌ها را راستي‌آزمايي كند.

رهبر معظم انقلاب در مورخ ۱۹/۱۱/۱۳۹۹ سياست نظام در مورد لغو تحريم‌ها و مسأله مهم راستي‌آزمايي را چنين اعلام داشته‌اند: «ايران از اول به تمام تعهدات برجامي خودش عمل كرد، جمهوري‌اسلامي به تمام تعهدات برجامي عمل كرد، آن‌ها نقض كردند. ما حق داريم براي ادامه برجام شرط بگذاريم و اين شرط را هم گذاشتيم و گفتيم و هيچ‌كس هم از آن عدول نخواهد كرد، و آن اين است كه اگر مي‌خواهند ايران به تعهدات برجامي –كه چند تعهد آن را لغو كرده- برگردد، بايد آمريكا تحريم‌ها را لغو بكند، آن‌هم نه به زبان و روي كاغذ كه بگويد لغو كرديم، نه، بايستي در عمل تحريم‌ها را لغو كنند و ما راستي‌آزمايي كنيم و احساس كنيم كه درست تحريم‌ها لغو شده، آن وقت ما هم به اين تعهدات برجامي بر مي‌گرديم، اين سياست قطعي جمهوري‌اسلامي است و مورد اتفاق مسؤولان كشور هم هست و از اين سياست برنخواهيم گشت.»

همچنين در ۱/۱/۱۴۰۰ فرموده‌اند: «سياست كشور در باب تعامل با طرف‌هاي برجامي و در باب خود برجام، صريحا اعلام شده، از اين سياست هيچ تخطي نبايد كرد، اين سياستي است كه اعلام‌ شده، مورد اتفاق هم بوده، يعني اين‌جور نيست كه اين سياست، سياست استثنائي‌اي باشد در بين سياست [هاي ديگر]، نه، اين سياستي است كه مورد اتفاق همه بوده. آن سياست هم عبارت از اين است كه آمريكايي‌ها بايد تمام تحريم‌ها را لغو كنند، بعد ما راستي‌آزمايي خواهيم كرد، اگر چنانچه به معناي واقعي كلمه لغو شده بود، آن وقت ما به تعهدات برجامي‌مان بر مي‌گرديم، يعني بدون هيچ مشكلي به تعهدات برخواهيم گشت، اين سياست قطعي است، قول آمريكايي‌ها را [هم] معتبر نمي‌دانيم اين‌كه بگويند ما بر مي‌داريم و روي كاغذ بردارند، اين فايده‌اي ندارد، عمل لازم است، بايد در عمل تحريم‌ها را بردارند، ما هم راستي‌آزمايي كنيم و مطمئن بشويم كه تحريم‌ها برداشته شده، آن وقت با تعهدات‌مان عمل مي‌كنيم.»

در قانون اقدام راهبردي براي لغو تحريم‌ها و صيانت از منافع ملت ايران كه در تاريخ ۱۲/۹/۱۳۹۹ در مجلس، مصوب شده است،‌ اقدام دولت ايران در انجام تعهدات هسته‌اي برجامي مشروط به لغو كامل تحريم‌ها و گزارش آن به مجلس و بررسي مجلس مي‌باشد: « ماده ۶- دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است در صورت عدم اجراي كامل تعهدات كشورهاي متعاهد از جمله كشورهاي ۴+۱(آلمان، فرانسه، انگلستان، چين و روسيه) در قبال ايران و عادي نشدن روابط كامل بانكي و عدم رفع كامل موانع صادرات و فروش كامل نفت و فرآورده‌هاي نفتي ايران و برگشت كامل و سريع ارز منابع حاصل از فروش، دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن اين قانون در مجلس شوراي اسلامي، نظارت‌هاي فراتر از پادمان از جمله اجراي داوطلبانه سند(پروتكل) الحاقي را متوقف كند».

در ماده هفتم نيز آمده است: «ماده ۷- چنانچه كشورهاي متعاهد از جمله كشورهاي ۱+۴(آلمان، فرانسه، انگلستان، چين و روسيه) نسبت به اجراي تعهدات خود و رفع كامل تحريم‌ها از جمله هسته‌اي، نظامي، حقوق بشري و امثال آن عليه جمهوري اسلامي ايران اقدام كنند، دولت موظف است گزارش دقيق اقدامات انجام شده را به مجلس ارائه كند. كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي و نيز كميسيون انرژي مجلس ارزيابي خود را نسبت به اين گزارش به منظور تعيين تكليف در مجلس، به مجلس شوراي اسلامي به استناد بند(۷) ماده(۴۵) قانون آيين‌نامه داخلي مجلس ارائه مي‌كنند.»

اما متاسفانه خطوط قرمز ترسيم‌شده نظام– حتي براين فرض كه محور مذاكرات و نيز سقف مطالبات ما برجام باشد- رعايت نگرديده است، كه اجمالا چند مورد را بيان مي‌كنيم:

(۱)- متاسفانه بجاي اخذ تضمين قانوني به عدم خروج آمريكا از برجام، سخنراني بايدن در ۳۰اكتبر۲۰۲۱(۸آبان۱۴۰۰) به عنوان يك تضمين محكم و روشن مورد قبول واقع شده است.(بند ۱-۵ تصميم كميسيون‌مشترك)

(۲)- سخنراني بايدن به عنوان تضمين براي سرمايه‌گذاري و فعاليت اقتصادي در ايران مورد قبول و قابل تكيه قرار گرفته است.(بند۴-۵ تصميم كميسيون‌مشترك)

(۳)- آمريكا تعهد و تضمين نداده است كه تحريم‌هاي رفع‌شده را دوباره وضع نكند، بلكه آمريكا در اين توافق مجاز است ملت ايران را تحريم مجدد كند و صرفا به‌شرط پايبندي كامل ايران به برجام، به سرمايه‌گذاران، ۳۶۵روز فرصت داده است كه از ايران خارج شوند.(بند۷-۵ تصميم كميسيون مشترك)

(۴)- قبل از اين‌كه آمريكا تحريم نفتي و بانكي را رفع كند، ايران موظف است وظايف زير در حوزه هسته‌اي خودش را انجام دهد:

۱- غني‌سازي ۲۰ و ۶۰ درصد متوقف كند،

۲- انباشت اورانيوم بالاي ۵درصد را متوقف كند،

۳- ايران مي‌تواند ۵/۲ كيلو مواد غني‌شده تا ۲۰درصد را نگه دارد و بقيه را بايد به زير ۵درصد رقيق‌سازي كند،

۴- ساخت و نصب سانترفيوژهاي اضافه بر سانترفيوژهاي موجود را متوقف كند،

۵- توليد و تحقيق‌وتوسعه در مورد اورانيوم فلزي را متوقف كند،

۶- با آژانس در مورد اطلاعات لازم و پايه براي از سرگيري نظارت و راستي‌آزمايي برجام، همكاري كند،

۷- در اجراي بند «ز» بند ۲۰ اين ضميمه نسبت به ذخاير اورانيوم و سوخت‌ها، اقدامات ضروري را تسهيل كند،

(بند «ز» بند ۲۰ اين ضميمه: سطح غني‌سازي بايد ۶۷/۳ باشد،

۸- ذخاير اورانيوم – تا ۵درصد – خود را به ۳۰۰ كيلو برساند و بقيه را در ازاي دريافت اورانيوم طبيعي تحويل دهد،

۹- از صفحات سوخت راكتور تهران و ضايعات، اورانيوم با غناي پايين بدست نياورد.(بند۶پيوست بازاجرا)

(۵)- فروش نفت و ميعانات ايران تا حدود ۴۵روز –در سقف ۵۰مليون بشكه- آزاد بوده و لكن مشروط به صادرات به كشورهايي است كه از جانب ايران و نيز آ‌مريكا تعيين شده باشد، يعني اگر آمريكا بگويد به كشور چين نبايد نفت فروخته شود، ايران پذيرفته است كه نظر آمريكا را تامين كند.(بند ۹ پيوست بازاجرا)

(۶)- راستي‌آزمايي رفع تحريم‌هاي آمريكا، به عهده خود آمريكا است و ايران دخالتي در آن ندارد.(بند۱۸ و ۲۵پيوست بازاجرا)

(۷)- راستي‌آزمايي اقدامات اتحاديه‌اروپا و سه‌كشور اروپايي نيز به عهده خود آنها است و ايران دخالتي در اين مورد ندارد.(بند۱۹پيوست بازاجرا)

(۸)- اما راستي آزمايي فعاليت‌هاي ايران در زمينه هسته‌اي به عهده ايران نيست بلكه آژانس بايد فعاليت ايران را به‌طور كامل راستي‌آزمايي كند.(بند۲۰ پيوست بازاجرا)

درنتيجه، راستي‌آزمايي اقدامات آمريكا و اروپا در رفع تحريم‌ها به عهده خود آمريكا و اروپا است، اما راستي‌آزمايي فعاليت‌هاي ايران به عهده خودش نيست و آژانس بايد آن را انجام دهد.

(۹)- بدون دخالت ايران، آمريكا به‌طور خودكار به برجام بر مي‌گردد.(بند۲۸پيوست بازاجرا)

با ورود آمريكا به برجام، احتمال إعمال مكانيسم ماشه به‌صورت جدي وجود دارد.

(۱۰)- هيچ تعهد عملي نسبت به مشكل تبديل ارز حاصل از فروش نفت ايران به ارزهاي مورد نظر ملت ايران داده نشده است، از اين‌رو، مشكل اساسي كانورژن به حال خود باقي است و ملت ايران به‌راحتي قادر به دسترسي به منابع ارزي خود در خارج از كشور نخواهد بود.

(۱۱)- انتقال پول‌هاي مسدودشده ايران در خارج از كشور مشروط به تامين نظر آمريكا شده است.

نتيجه

دقت در موارد اجمالي بالا روشن مي‌سازد كه خطوط قرمز ترسيم‌شده از سوي‌ رهبر معظم انقلاب و نيز قانون اقدام راهبردي مجلس در مورد رفع تحريم‌هاي برجامي تامين نشده است.

همه اين اقدامات تاسف‌بار ناشي از آن است كه مسؤولين اصلي مشغول در مذاكرات فعلي وين-يعني مسؤولين كميته‌هاي هسته‌اي، تحريم، تصميم‌ كميسيون مشترك و ضميمه بازاجرا- عينا همان مسؤولين اصلي تيم مذاكراتي آقاي ظريف هستند. به‌طوري كه كميته هسته‌اي به آقاي بقايي و كميته تحريم به آقاي سادات‌ميداني و دو كميته تصميم كميسيون مشترك و نيز ضميمه بازاجرا به آقاي صابري انصاري سپرده شده است.

لازم است به رئيس‌جمهور محترم-جناب حجت ‌الاسلام دكتر رئيسي- كه بحمدالله به صورت جدي در صدد رعايت خطوط قرمز نظام در مذاكرات است، ياد‌آوري شود كه براي دست‌يابي به يك توافقي كه با رعايت خطوط قرمز نظام بتواند منافع ملت ايران را تامين كند، مستلزم آن است كه تغيير فوري در تيم مذاكرات داده شود و از افراد انقلابي و متدين و متعهد به منافع ملت و خطوط قرمز نظام استفاده شود.

 يادداشت هفته

جمهوري اسلامي، نسخه‌اي جديد و بي‌بديل


علي شيرازي
مهم‌ترين كار اصولي كه ملت شريف ايران، با الهام از تعاليم مكتب محمدي و علوي انجام داد، تبديل نظام شاه‌سالار‌ به نظام مردم‌سالار، و شكل‌دهي به نظام جمهوري اسلامي بود.
جمهوري اسلامي، عبارت است از اراده مردم و ارزش‌هاي الهي و معنوي و حقيقتي درون ديني كه فقط در چارچوب مسائل و مباحث ديني قابل تعريف است.
جمهوري اسلامي، هم جمهوري و هم اسلامي است و از متن دين مبين اسلام برخاسته و تمام اركان اقتدار معنوي در آن جمع و اخلاص و تقوا و ايثار و توكل و تعبد و ايمان در آن برجسته است.
جمهوري اسلامي، نظام مردم‌سالاري ديني است. در اين نظام، مردم اصل اند. مردم در همه امور زندگي، حتي در تعيين حاكم، صاحب رأي و تدبير و صاحب تصميم‌اند.
اگر جمهوري اسلامي بخواهد بر مبناي دين عمل كند، بدون مردم نمي‌شود. تحقق نظام مردم سالار واقعي نيز بدون دين امكان ندارد.
مردم‌گرايي در جمهوري اسلامي، ريشه اسلامي دارد. پايه و اساس حق مردم در نظام ديني، اسلام ناب است. رأي مردم در اين نظام، متكي بر يك مبناي بسيار محكم اسلامي است. مردم خودشان انتخاب مي‌كنند، تصميم مي‌گيرند و سرنوشت اداره كشور را به وسيله منتخبان خود، در اختيار دارند؛ و در سايه هدايت الهي، هرگز به بيرون از جاده صلاح و فلاح نمي‌روند و از راه مستقيم الهي خارج نمي‌شوند.
اين نسخه بي‌بديل كه با ابتكار امام خميني(ره) رونق گرفته است، و جهانيان همواره و اميدوارانه آن را در گذر از چالش‌ها و به دست آوردن پيشرفت‌هاي خيره كننده، سربلند ديده اند؛ الگويي جديد براي تمامي كشورهاي جهان است كه در صورت تبيين دقيق و درست مباني نظري آن از سوي افسران ميدان جنگ نرم و روحانيت بصير و فهيم، مورد پسند تمامي مسلمانان و مظلومان دنيا واقع خواهد شد و دل آنان را لبريز از محبت به جمهوري اسلامي و به امامين انقلاب اسلامي و به ملت شريف و بزرگ ايران قرار خواهد داد.
دل مسلمانان و مظلومان جهان، از نفوذ و دخالت و تكبر دولت‌هاي طاغوتي و استكباري، پر از خون است. اگر ما چهره زيباي جمهوري اسلامي را براي مردم جهان تبيين كنيم، آنان كه به دنبال الگويي مناسب براي رهايي از چنگال ستم پيشه گان جهانند، با شور و شوق به نسخه بي‌بديل نظام ديني نظر مي‌افكنند و با الگو برداري از آن، راه رسيدن به هدف را براي خود و ياران همراه، هموار مي‌سازند.

 ديدگاه

رمضان؛ ماه عشق و عروج


علي شيرازي
بخش اول
ماه مبارك رمضان، ماه دعا و عبادت و معنويت است. در اين ماه نوراني، شيطان در بند و زمينه براي عروج و رسيدن به كمال مطلق فراهم و مهيا است. خود را براي بهره‌گيري از اين ماه پربركت آماده كنيم و پندهاي ذيل را براي دگرگوني دل و رشد معنوي، به كار بنديم:
۱. به جاي كميت، به كيفيت و اخلاص توجه كنيم. اولياء الهي در پي خالص كردن عمل بودند. زيادي عمل ملاك نيست، عمل پاك را مي‌پذيرند؛
۲. عمل آگاهانه و از روي شناخت و معرفت، پاداشي متفاوت از عمل جاهلانه دارد. باب معرفت را به روي خود باز كنيم و عبادت عالمانه را مد نظر قرار دهيم؛
۳. برترين عبادت، تفكر است. گرسنگي و تشنگي ماه مبارك رمضان، بايستي به دل صفايي بدهد كه زمينه تفكر را فراهم سازد. تفكري از نوع تفكر مراجعه به باطن و روح، كه حقايق را روشن كند و باب حكمت را بر روي انسان بگشايد؛
۴. انس با خدا، سرآغاز بهره‌گيري زيبا از اين ماه نوراني است. زماني از روز و شب، با خداي خود خلوت كنيم و به نوع رابطه خدا با خود بينديشيم و عشق خود به خداي مهربان را ابراز كنيم؛
۵. با نماز انس بگيريم؛ نمازي با حضور قلب و در اول وقت، كه باطري حركت عبادي ما در طول سال بشود و نماز را محبوب دل و جان ما گرداند؛
۶. با قرآن مأنوس شويم. در هر فرصتي، با صوت حزين و صداي خوش آن را تلاوت كنيم و در آيات قرآن تدبر نماييم و سعي كنيم تمام دستورات قرآن را عملياتي نماييم؛
۷. با ذكر و مناجات و دعاهايي كه مضامين آن‌ها دل را نرم مي‌كند، انس بگيريم. از خواندن دعاي افتتاح، دعاي سحر، دعاي ابوحمزه و دعاي ۴۴ صحيفه سجاديه غفلت نكنيم. زبان خود را به مناجات با خدا و ذكر و دعا و تسبيح حضرت زهرا عادت دهيم. توجه‌امان به خدا و اولياء الهي باشد. شناخت خدا و معرفت به مقام پيامبر اسلام(ص) و ائمه هدي(ع) را اصل بدانيم. در روزهاي جمعه زيارت عاشورا و جامعه كبيره بخوانيم و در شبهاي قدر مناجات اميرمومنان آويزه گوشمان باشد؛
۸. به سحرخيزي و شب زنده‌داري و نماز شب و تهجد و تضرع و اشك و درددل با خداي حكيم و استفاده از فرصتها عادت كنيم. از خداوند بزرگ، اشك و گريه‌هاي عاشقانه و عارفانه درخواست نماييم و بدانيم بدون بهره‌گيري از سحر و نماز شب، دنيا و آخرت انسان آباد نخواهد شد؛