صفحه حوزه و دانشگاه

(با تأكيد بر ظرفيت پياده روي اربعين)
جهش تمدني در مراحل شكل گيري تمدن نوين اسلامي

بخش پنجم و پاياني علي دهقان

در چند سال اخير و با شدت يافتن تحريم‌هاي يك جانبه و غيرانساني غرب عليه انقلاب اسلامي ايران، واژه جديد «اقتصاد مقاومتي» به ادبيات اقتصادي كشور اضافه و به فراخور حال و روز اقتصاد كشورمان مورد بحث قرار گرفت. اين واژه اولين بار در ديدار كارآفرينان با مقام معظم رهبري در شهريور سال 1389 مطرح گرديد. در همين ديدار، رهبر معظم انقلاب «اقتصاد مقاومتي» را معنا و مفهومي از كارآفريني معرفي و براي نياز اساسي كشور به كارآفريني نيز دو دليل «فشار اقتصادي دشمنان» و «آمادگي كشور برايي جهش» را معرفي نمودند.

اركان اقتصاد مقاومتي عبارتند از: مقاوم بودن اقتصاد، استفاده از همه ظرفيت‌هاي دولتي و مردمي، حمايت از توليد ملي، مديريت منابع ارزي و مديريت مصرف.

در سال‌هاي اخير كه اقتصاد مقاومتي در كشور ايران مطرح شده است، استقبال مردمي از اين تفكر و نظريه، روز به روز رو به رشد بوده است و حمايت مردمي از توليد ملي و اقتصاد درون زا و برون گرا افزايش پيدا كرده است؛ اين حركت انقلابي و جهادي، افق‌هاي بسيار بلندي را براي ساخت «جامعه اسلامي» نويد مي‌دهد.

حضور جوانان در مراسمات ديني

جوانان نيروي محركه ييك جامعه هستند و اگر يك جامعه هدفي بلند در تمدن سازي دارد مي‌بايست بر نيروي جوان خود سرمايه گذاري نمايد. برخي معتقدند كه جوانان ايراني در اين دوران، بسيار بي‌انگيزه‌تر و ناتوانتر نسبت به دوران ابتدايي انقلاب اسلامي هستند و درصد ايمان و رسوخ معنويات در قلبشان پايين‌تر است. اما شواهد و آمار دقيق، اين ادعا را رد مي‌كند و مدعي است جوانان امروزي بسيار هوشيارتر، بصيرتر و پر انگيزه‌تر نسبت به دوران‌هاي سابق هستند. اين سرزندگي و اميد به آينده، همان حلقه مفقوده تشكيل «جامعه اسلامي» است كه الان در جوانان موج مي‌زند. جوانان فعال و دلسوز اين دوران به اثبات رسانده‌اند كه در مراحل تمدن سازي، جلوتر از پيش بيني‌ها هستند. اين ادعا را مي‌توان در حضور فزاينده قشر جوان در معنويات و مراسمات ديني بررسي كرد؛ حضور جوانان در مراسمات اعتكاف، ماه مبارك رمضان، هيئات مذهبي خصوصا در محرم و صفر، افزايش بصيرت ديني، پياده روي اربعين، اردوهاي جهادي، كمك مؤمنانه و مواردي از اين قبيل به عيان ديد.

امام خامنه‌اي درباره حضور جوانان در تغيير سبك زندگي ايراني ـ اسلامي مي‌فرمايند: « ما پيشرفت داريم. اين‌همه جوانِ خوب در كشور هست؛ شما ببينيد الان در فضاي مجازي چه خبر است! چقدر «مُضِلّاتُ الفِتَن» در اين فضاي مجازي و در ماهواره‌ها و در اين تشكيلات وجود دارد و جوان در معرض همه‌ي اينها است، درعين‌حال شما ببينيد راه‌پيمايي اربعين چه‌جوري است، اعتكاف چه‌جوري است، نمازجماعت‌هاي دانشگاه‌ها چه‌جوري است. اينها خيلي مهم است؛ چرا ما اينها را نبايد ببينيم؟ اينها نشان‌دهنده‌ي اين است كه حتي معنويت كه سخت‌ترين [بخش] است ـ آن بخش معنويِ فرهنگ ـ دارد پيشرفت مي‌كند. جلسات ماه رمضان را شما ملاحظه كنيد؛ بنده بخصوص در ماه رمضان‌ها و همچنين محرّم و صفر از اين معنا استفسار مي‌كنم»

مؤلفه‌هايي كه در بالا بدان اشاره شد، عواملي هستند كه معادلات پيش بيني شده در سير تمدن سازي را دچار تحول كرده و يك جهش تمدني در اين مسير پديد آورده است؛ اين جهش سبب شده مرحله «جامعه اسلامي» همزمان با شكل گيري «دولت اسلامي» در حال پيشرفت و شكوفايي باشد.

نتيجه گيري

«خداي متعال نصرت مي‌كند كساني را كه دين خدا را نصرت كنند» اين نداي قرآن كريم است، ملتي كه دو ره توشه «ايمان به عالم غيب» و «عمل صالح» دارند، همواره بر مشكلات فائق آمده و دستاوردهاي فرا تاريخي خواهند داشت؛ بسيار ذكر مي‌شود كه صدر اسلام، مؤمنين به واسطه ايمان و نصرت دين خدا، شاهد معجزاتي بزرگ بودند، حوادثي مانند فراگيري اسلام در سرزمين شرك، جاهليت و عقب مانده لكن در مدتي كوتاه مبدل به تمدني شد كه از اقصي نقاط عالم به شاگردي ايشان سبقت مي‌گرفتند. اما نبايد غافل شد كه معجزه‌اي بزرگ در پيش چشمان اين ملت و در زمان حال در آستانه وقوع است، نصرت الهي همانند صدر اسلام در آن به چشم مي‌خورد، چرا كه مؤمناني در اين نقطه سر از خاك برداشتند كه نصرت دين خدا، نوشته رايت آنها است؛ پياده روي اربعين، كمك مؤمنانه، خدمت رساني به مردم در قالب اردوهاي جهادي، حضور بي‌سابقه جوانان در مراسمات ديني، حمايت از اقتصاد مقاومتي، صبر بر تحريم ها، كارشكني غرب زدگان داخلي و دشمني دشمنان خدا و در يك كلمه فرصت سازي از تهديدها، دلايلي هستند كه نصرت و رحمت لا يزال الهي را برانگيخته است كه سرمنشأ حوادث عجيبي خواهد بود؛ پيش بيني‌ها حاكي از آن بود كه تمدن سازي در اين سرزمين با مراحل پنج گانه‌اي روبرو خواهد شد كه يكي مترتب ديگري است و تا مراحل نخستين به وقوع نپيوندد، نوبت به مراحل بعدي نخواهد رسيد، اما به واسطه نصرت دين خدا، امداد الهي، اين ملت را فراگرفته و دوران تمدن سازي به حداقل رسيده است. ساخت جامعه اسلامي همزمان با تشكيل بناي دولت اسلامي، تفضل و عنايتي است كه خداوند متعال در قالب اربعين، كمك مؤمنانه و... در حق مجاهدان راه حق مبذول داشته است. شروع تغيير سبك زندگي اين ملت كه به فعاليت جهادي و انقلابي طيف انبوهي از اين مردم آغاز شده، اميد است در سال‌هاي آينده فراگير و به عنوان الگويي براي جوامع اسلامي مبدل شود.

 پرسش و پاسخ هفته

توضيحي درباره فهم يك روايت


پرسش: مي‌خواهم درباره حديث امير مؤمنان عليه السلام كه فرمودند «خدا زيبايي را در صورت زنان و انديشه و عقل را در مردان» توضيح دهيد، فهم اين روايت براي من دشوار است.
پاسخ: در خصوص روايت «عقول النساء في جمالهن و جمال الرجال في عقولهم»، نخست بايد دانست؛ زيبايي و آراستگي زن، ويژگي بارز او در ميان ديگر زنان و نگاه اوليه مردان است. زناني كه از اين ويژگي برخوردارند به طور معمول احساس كاستي ظاهري نمي‌كنند و به طور معمول آسان‌تر در عرصه‌هاي فكر و انديشه وقت مي‌گذارند و رفتارهاي سنجيده دارند و ديگران آنها را به طور معمول بيشتر تحمل مي‌كنند. اما اين همه در صورتي است كه از زيبايي و آراستگي خود عاقلانه بهره ببرند و در غير اين صورت لغزش‌ها و خطاهاي فراواني در كمين آنها خواهد بود.
اما زناني كه زيبايي و آراستگي كمتري دارند به طور معمول احساس كاستي و خودكم بيني دارند مگر آن‌كه با برتري‌هاي علمي و رفتاري و معنوي، زيبايي‌هاي باطني و شخصيتي خود را غالب گردانند اما درباره مردان آنچه انتظار اوليه اطرافيان است و در مرحله اول مورد توجه قرار مي‌گيرد دقت در دور انديشي و مقدار توانايي تدبير او در اداره زندگي است.
بنابراين حديث شريف علوي بيانگر يك واقعيت روان شناختي و اجتماعي است و نبايد وسيله‌اي براي سرزنش زن و برتري مرد باشد بلكه در نظام خانواده ويژگي هر كدام مكمل ديگري است و در صحنه اجتماع رفتار هر كس و برتري‌هاي علمي و معنوي او نشانه شخصيت اوست.

 تحليل هفته

راه جلوگيري از نفوذ در حوزه


محمدهادي سمتي
ارتباط عميق با طلاب. اين كليدواژه از مهم‌ترين محورهاي بيانات رهبر انقلاب در ديدار با نمايندگان طلاب است. 25/۱۲/۱۳۹۴
تأكيد فراوان نسبت به ارتباط دوسويه با بدنه و لايه‌هاي دروني حوزه نشانگر اين نكته است كه راه علاج نفوذ در قلب حوزه‌هاي علميه تنها در گرو نشست‌ و برخاست نمايندگان و مديران حوزوي با طلاب است.
در همان ديدار رهبر انقلاب از سرمايه‌گذاري‌هاي هدفمند براي تربيت نيروي غيرانقلابي پرده‌برداري مي‌كنند و كم‌فروغ و بي‌رمق ساختن اسلام سياسي را هدف اصلي جريان غرب‌گرا براي رخنه در بين حوزويان مي‌دانند.
نفوذ در حوزه و تغيير فكر سياسي و اعتقادي طلاب به‌ويژه در قم كه پايگاه انقلاب است خطري جدي است كه چنانچه علاج نشود تا بالاترين سطح علمي يعني مرجعيت پيش مي‌رود.
بايد بدانيم كه اگر طلبه را رها كرديم و جوياي وضعيت زندگي و تحصيلي او نشديم و به دانستن كليات و دورنمايي در اين مورد اكتفا كرديم راه را براي بهره‌برداري‌هاي سودجويانه جريان غيرانقلابي و هموار ساختن نفوذ فكري گشوده‌ايم.
فهميدن مشكلات و گره‌هاي ذهني طلبه ازجمله رسالت‌هايي است كه بر عهده نمايندگان طلاب و مجموعه مديران حوزوي قرار دارد و اگر گره‌گشايي به‌ صورت اصولي و صحيح صورت نگيرد سبب مي‌شود تا طلبه نوجوان و جوان براي حل مسائل ذهني‌اش به جاهايي پناه ببرد كه نتيجه اش پذيرش سلطه نفوذ است و سبب مي‌شود تا اين فرد موريانه وار راهش را از مسير اصلي جدا ‌كند و درنهايت با كوله باري از علم اما متأثر از افكار التقاطي و انحرافي عصا كش افراد ديگري ‌شود كه آن‌ها نيز به بيماري نفوذ مبتلا شده‌اند و اين چرخه همچنان ادامه پيدا خواهد كرد.
با توجه به هشدار اخير حضرت آيت‌الله‌ مكارم شيرازي درباره نفوذ در دستگاه مرجعيت ضرورت دارد تا درباره پيوند عميق متوليان با بدنه طلاب و كور كردن روزنه‌هاي نفوذ برنامه‌ريزي دقيق و بلندمدت شكل بگيرد.
ناديده گرفتن خطر جريان نفوذ مصداق اين بيت است:
خشت اول گر نهاد ديوار كج تا ثريا مي‌رود ديوار كج