صفحه حوزه و دانشگاه

(با تأكيد بر ظرفيت پياده روي اربعين)
جهش تمدني در مراحل شكل گيري تمدن نوين اسلامي

بخش دوم علي دهقان

دولت اسلامي

اصطلاح دولت اسلامي در منظومه فكري آيت‌ا... خامنه‌اي مدظله العالي، به معناي قوه مجريه نيست، دولت اسلامي همان كنشگر اصلي صحنه بين المللي است كه داراي چهار مؤلفه جمعيت، قلمرو، حكومت و استقلال مي‌باشد و قواي مجريه، مقننه، قضائيه، نهادهاي تصميم ساز و تصميم گير مختلف مانند شوراي نگهبان، مجلس خبرگان، مجلس تشخيص مصلحت نظام، شوراي عالي انقلاب فرهنگي و دستگاه‌هاي ديگر حكومتي را در بر مي‌گيرد. آيت‌ا... خامنه‌اي حفظه الله، دولت اسلامي را چنين تعريف مي‌كنند: «منظور از دولت اسلامي اين است كه بر اساس آنچه كه در دوره‌ي تعيين نظام اسلامي به وجود آمد، يك قانون اساسي درست شد؛ نهادها و بنيانهاي اداره‌ي كشور و مديريت كشور معين شد. اين مجموعه‌ي نهادهاي مديريتي، دولت اسلامي است. در اين‌جا منظور از دولت، فقط قوه‌ي مجريه نيست؛ يعني مجموع دستگاه‌هاي مديريتي كشور كه اداره‌ي يك كشور را برعهده دارند؛ نظامات گوناگون اداره كننده‌ي كشور.»(بيانات در ديدار دانشجويان كرمانشاه،) بنابراين مراد از دولت اسلامي فراتر از روي كار آمدن دولت جوان و انقلابي است، زيرا علاوه بر تحول در قوه مجريه كه امري ضروري است، لازم است ديگر مسؤولين نظام اعم از مسؤولين تراز اول و جزء نيز با منش انقلابي و روحيه جهادي خوي گرفته و آرمان‌هاي نظام مقدس جمهوري اسلامي را به واقعيت نزديك سازند تا اميدها به آينده جمهوري اسلامي متبلور شود و زمينه اجراي گام بعدي كه همان ساخت جامعه اسلامي است، مهيا شود.

مقام معظم رهبري حفظه الله درباره مسير تمدن سازي مي‌فرمايند: «امروز هم كه بحمدالله نظام اسلامي به وجود آمده، تشكيل شده، ما منتظريم كه دولت اسلاميِ به معناي واقعي و سپس جامعه‌ي اسلاميِ به معناي واقعي و سپس تمدّن اسلاميِ به معناي حقيقي به وجود بيايد»(بيانات در ديدار طلاب حوزه‌هاي علميه) ورود اين نهضت الهي به مرحله سوم ـ تشكيل دولت اسلامي ـ نويد بخش آينده‌اي روشن است، لكن بايد تمام همت را براي برپايي هر چه سريعتر و دقيقتر اين دولت گماشت. در اين‌جا سعي شده است به مهمترين وظائف دولت اسلامي در منظومه فكري رهبر انقلاب حفظه الله اشاره شود.

وظائف دولت اسلامي

الف: ايجاد امنيت

امنيت از مهمترين مسائل تمدني است كه عدم آن مساوي با انحطاط تمدن‌ها است؛ نخستين شرط حيات اجتماعي امنيت است، جامعه‌اي مي‌تواند سعادتمند و برخوردار از تمدن فراگير شود كه در امنيت به سر برد و از دزدي ها، راهزني ها، بي‌بند و باري ها، جنايت ها، ناهنجاري‌ها و تنش‌ها به دور باشد. امنيت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي از اقسام امنيت است كه مقام معظم رهبري بدان عنايت ويژه دارند. ايشان در باب امنيت اقتصادي مي‌فرمايند: «مسأله‌ي امنيّت شغلي، مسأله‌ي احترام كارگر، مسأله‌ي مزد كارگر، اينها مسائل اساسي است... كساني هستند كه دنبال سوء‌استفاده‌ي خودشان هستند. من اوّلِ سال گفتم، كارخانه‌ي سرِپا را از دولت ميخرد ـ حالا به چه قيمتي، بحث ديگري است ـ و كارخانه را از بين مي‌برد، ماشين‌آلات را به فروش مي‌رساند، كارگر را بيكار مي‌كند، زمين را برج مي‌سازد؛ بايد جلوي اينها گرفته بشود، اينها جزو وظايف اساسي دولت اسلامي است؛»

ب: تربيت اسلامي

حيطه وظايف دولت اسلامي، منحصر در تأمين مسائل مادي جامعه نيست، اين مسؤوليت بسيار فراتر از تأمين معاش مردم است زيرا حكومت رسول الله صلي الله عليه و آله بر پايه تأمين دين و دنياي امت بنا شد. مقام معظم رهبري مدظله العالي در تشريح مسؤوليت و تعهد دولت اسلامي در قبال ايجاد جامعه اسلامي مي‌فرمايند: « آيا ما به عنوان دولت اسلامي ميتوانيم هدايت فرهنگي جامعه‌‌‌‌‌‌ي خودمان را رها كنيم؟ قطعاً نه، جزو وظائف ماست... ما وظيفه داريم مردم خودمان را هدايت بكنيم؛ رياست در جامعه‌‌‌‌‌‌ي اسلامي، رياست مادي محض و صرف نيست؛ اداره‌‌‌‌‌‌ي امور زندگي مردم هست، همراه با هدايت. تا آنجائي كه ميتوانيم، بايد راه هدايت مردم را باز كنيم و مردم را هدايت كنيم. خيلي از ابزارهاي هدايت در اختيار دستگاه‌‌‌‌‌‌هاي حكومتي است؛ حالا يك نمونه‌‌‌‌‌‌اش صدا و سيماست و نمونه‌‌‌‌‌‌هاي فراوان ديگر هم دارد؛ يك نمونه وزارت ارشاد است، يك نمونه وزارت علوم است، يك نمونه وزارت آموزش و پرورش است؛ اينها همه دستگاه‌‌‌‌‌‌هاي خدماتي هدايتي است. ما از اينها چگونه استفاده ميكنيم؟ بايد در جهتي حركت كنيم كه مردم متدين بار بيايند، متدين عمل بكنند، به مباني ديني معتقد بشوند، عملاً پايبند بشوند»

ج: خدمت به مردم

« روحيّه‌ي خدمت، كه گفتمان اصلي دولت اسلامي همين خدمت است؛ اصلاً فلسفه‌ي وجود ما جز اين نيست؛ ما آمده‌ايم خدمت كنيم به مردم و هيچ چيز نبايد ما را از اين وظيفه غافل كند... يك نكته‌اي كه در اين زمينه‌ي خدمت هست، اين است كه وقت محدود است... دوّم اينكه در زمينه‌ي خدمت، كار را بايد جهادي كرد؛ جهادي به معناي بي‌قانوني نيست... معتقدم در همان چهارچوب قانون، دو جور ميشود كار كرد: يك كار كار مرسوم اداري، يك كار كار جهادي. كار جهادي يعني از موانع عبور كردن، موانع كوچك را بزرگ نديدن، آرمانها را فراموش نكردن، جهت را فراموش نكردن، شوق به كار؛ اين كار جهادي است.»

د: اعتماد به نصرت الهي

مسؤولين جمهوري اسلامي در جنگ اقتصادي هم جانبه از سوي دول غربي قرار گرفته‌اند كه نظير اين ميزان هجمه در دنيا عليه يك كشور و ملت بي‌سابقه است. در اين ميانه خطر لغزش و ريزش مسؤولين سست بنيان همواره به چشم مي‌خورد؛ اما در تاريخ صدر اسلام بسياري از حوادث و جبهه بندي‌ها عليه دولت نوپاي رسول خدا صلي الله عليه و آله رقم خورده است كه ايمان اصحاب بزرگوار، زمينه جلب رحمت الهي و گشايش‌ها را فراهم نموده است. پياده سازي اين الگو در نظام مقدس جمهوري اسلامي هدف امام خامنه‌اي است: « يكي از چيزهايي كه من بر روي آن تكيه مي‌كنم در اين زمينه‌ي اعتقاد و نگاه قلبي و گرايش قلبي، مسأله‌ي اعتماد به خداي متعال است، اعتماد به وعده‌هاي الهي است؛ اين از جمله‌ي مطالبي است كه بنده اصرار دارم ما روي اين كوتاهي نكنيم. وقتي خداي متعال صريحاً به ما وعده ميدهد كه «اِن تَنصُرُوا اللهَ يَنصُركُم»، «وَ لَيَنصُرَنَّ اللهُ مَن يَنصُرُه»، وقتي اينجور خداي متعال با صراحت، با تأكيد به ما وعده ميدهد كه اگر شما از دين او حمايت كرديد، از راه خدا پيروي كرديد و آن را نصرت كرديد، خدا شما را نصرت خواهد داد، ما بايد به اين وعده اعتماد داشته باشيم، بايد همين‌جور عمل بكنيم.»

ز: عدالت ورزي

عدالت آرماني الهي و انساني است كه همه پيامبران براي تحقق آن قدم برداشته اند. انقلاب اسلامي نيز به رهبري امام خميني رحمه الله يكي از مهمترين اهداف و فلسفه وجودي خود را عدالت معرفي كرده و از ابتدا همواره در پي آن بوده است كه الگوي پيشرفت و توسعه اقتصادي و اجتماعي خود را از مسير عدالت اجتماعي به بار نشاند. امام خامنه‌اي مدظله العالي در اين باره مي‌فرمايند: «معتقد نيستم به پيشرفتِ بدون عدالت... پيشرفت بدون عدالت همان نتيجه‌اي را خواهد داد كه شما از تمدن پرجلوه‌ي غرب، امروز داريد مشاهد مي‌كنيد. ثروت و قدرت و علم و فناوري، بيشتر از آن چيزي كه اينها دارند براي اين دوره تصوّر نميشده؛ اينها حداكثر را دارند، اما در عين حال شما ملاحظه كنيد آن‌جا عدالت وجود ندارد»

م: قانون گرايي

شاخص بعدي، مسأله‌ي قانون‌گرايي است. «قانون‌گرايي خيلي مهم است. قانون ريل است؛ از اين ريل اگر چنانچه خارج شديم، حتماً آسيب و صدمه است. گاهي قانون ناقص است، گاهي قانون معيوب است؛ امّا همان قانون معيوب هم اگر چنانچه عمل نشود ـ كه منتهي به بلبشو و هر كه هر كه خواهد شد ـ ضرر آن عمل نشدن، بيشتر از ضرر عمل كردن به قانون است‌. اين را بايد نهادينه كرد؛ در مجموعه‌ي دستگاهها اين بايد نهادينه بشود». عقل گرايي: يكي از عواملي كه دولت اسلامي را با مخاطرات، مشكلات و چاش روبرو مي‌سازد، عقل گريزي، دوري از عاقبت انديشي و كارهاي غير كارشناسي است كه گاه تبعات آن ماندگار خواهد بود. رهبر انقلاب مي‌فرمايد: «يك شاخص ديگر، مسأله‌ي حكمت و خردگرايي در كارها است؛ كار كارشناسي، مطالعه‌ي درست، ملاحظه‌ي جوانب و آثار و تبعات يك اقدام، و حتّي گاهي ملاحظه‌ي تبعات يك اظهارنظر. گاهي يك اظهارنظر از سوي يك مسؤول داراي جايگاه و به اصطلاح داراي تريبون، داراي منبر، يك تأثيرات سوئي مي‌گذارد كه اين تأثيرات را اگر انسان بخواهد برطرف كند، مبالغي بايستي كار كند»

ن: درونزايي و برونگرايي در اقتصاد

يك شاخص ديگر، تكيه به ظرفيّت درون‌زاي كشور است: «نگاهمان به بيرون نباشد. اين معنايش اين نيست كه از امكاناتي كه در بيرون هست استفاده نكنيم؛ اين دو حرف با هم اشتباه نشود. اميدمان را به بيرون از ظرفيت داخلي كشور ندوزيم.»

ادامه دارد....

 تحليل هفته

سندي مبني بر نحوست ماه صفر در منابع شيعي وجود ندارد


علي ابهري
صدقه و دعا مورد سفارش اسلام است و روايات بسياري در مناسبت‌هاي مختلف برآن تاكيد كرده‌اند مثل اول ماه‌هاي قمري كه اعمالي براي آن در كتبي مثل مفاتيح الجنان بيان شده است.
اول ماه صفر پيامي در فضاي مجازي بين مردم دست به دست مي‌شود مبني بر اين‌كه با شكستن تخم مرغ، صدقه و قرباني و دعاي خاصي كه ترويج مي‌كنند نحوست و بدي اين ماه را از خود دور كنيم.
در پاسخ بايد گفت در منابع، سندي مبني بر اين‌كه اين ماه نحس است يافت نشد و از سوي ديگر در باب شكستن تخم مرغ و دود كردن اسپند كه نحسي اين ماه را از بين مي‌برد نيز مطلبي در منابع اسلامي مربوط به اين ماه وجود ندارد.
دعاي «سبحان الله يافارج الهمّ و يا كاشف الغم فرّج همي و يسرّ أمري وأرحم ضعفي و قلة حيلتي و أرزقني من حيث لا أحتسب يا رب العالمين» كه طي روايتي به پيامبر(ص) منسوب مي‌كنند نيز سندي ندارد و اين دروغ بستن به معصوم محسوب مي‌شود كه گناه كبيره است.
كلمات و واژه‌هاي اين دعا اگر چه معاني و الفاظ خوبي دارد اما برگرفته از چند دعاست كه مي‌توان به قصد رجا و اميد ثواب خواند نه روايت و سفارش نبي مكرم اسلام كه اين كذب و دروغ بستن بر پيامبر(ص) و حرام است.
مرحوم شيخ عباس قمي در كتاب مفاتيح الجنان خود سندي بر نحسي ماه صفر ارائه نمي‌كند بلكه مي‌گويد به اين مورد معروف است.
علامه مجلسي هم در زادالمعاد خود از نبود روايت و سندي مبني بر نحوست اين ماه سخن مي‌گويد و ادامه مي‌دهد ممكن است به دليل فوت پيامبر در اين ماه و يا اين‌كه آغاز قتال و جنگ در اين ماه پس از گذشتن از ماه‌هاي حرام عنوان نحس بودن را به آن نسبت داده‏اند.
بنابراين بايد توجه كرد اولا نحسي صفر دليل و سند روايي ندارد دوما عمل و دعايي در باب رفع نحسي آن وارد نشده است بلكه در اسلام به طور كلي بر خواندن قرآن و دعا و دادن صدقه و انفاق و قرباني تاكيد شده و اين اعمال نيك را سبب تقرب به خدا و نيز دوري از شيطان و رفع بلا معرفي كرده اند.(رسا)

 پرسش و پاسخ هفته

خمس سهام بورس درصورت ضرر


پرسش: جمع سود و ضرر كه در بورس كسب كردم، زيان شد. آيا بايد بابت سودهايي كه كسب كردم خمس بپردازم يا چون برايند كل منفي هست نيازي به پرداخت خمس نيست؟
پاسخ: اگر در پايان سال اول سرمايه منفي شده پرداخت خمس لازم نيست.
پرسش: سلام تمام درآمد امسال خودم را در بورس، سهام خريدم و ديگر پولي ندارم الان سر سال خمسي است ولي سهم‌هاي من يا در ضررهستند يا به فروش نميرسند، حالا پرداخت خمس را بايد چكار كنم؟ بايد سال ديگر محاسبه كنم؟
پاسخ: اول سال خمسي با قيمت فعلي محاسبه موجودي كنيد و خمس آن را در نظر بگيريد هروقت سهام را فروختيد خمس را پرداخت كنيد و براي تاخير در پرداخت هم از دفتر مرجع تقليد خود اجازه بگيريد.