صفحه بين الملل

نگاهي به وضعيت ايران در دوران پهلوي
كشوري وابسته به آمريكا و حافظ منافع غرب

 حجت‌الاسلام سيدمحمدحسين راجي

قواي نظامي هر كشور، ستون اقتدار هر كشور تلقي مي شود. شاهان پهلوي با خريد انواع تسليحات غربي، به ويژه از آمريكا، سعي در تقويت نيروي نظامي ايران داشتند؛ ولي در واقعيت، غربي ها با فروش انواع سلاح هاي خود با چندبرابرِ قيمت به ايران، قصد به تاراج بردن ذخاير اين ملت را داشتند و از سويي ديگر، آن ها ايران را انباري از مهمات كرده بودند و در مواقع مختلف، بدون اجازة ايران، از آن ها استفاده مي كردند. براي نمونه، ملكة پهلوي دراين باره گفته است:

يك روز محمدرضا كه خيلي ناراحت بود، به من گفت: «مادرجان، مرده شور اين سلطنت را ببرد كه من شاه و فرماندة كل قوا هستم، ولي بدون اطلاعِ من، هواپيماهاي ما را برده اند ويتنام! آمريكايي ها كه از قديم در ايران [نيروي] نظامي داشتند، هر وقت احتياج پيدا مي كردند، از پايگاه هاي ايران و امكانات ايران با صلاحديد خود استفاده مي كردند... حالا بماند كه چقدر سوخت مجاني مي زدند و اصلاً كل بنزين هواپيماها و سوخت كشتي هايشان را از ايران مي بردند...!

ايران؛ حامي دولت هاي غربي در دوران پهلوي!

البته بايد توجه كرد كه نقش نيروي نظامي ايران در زمان پهلوي و هدف از توانمندسازي آن، صرفاً حمايت از منافع دولت هاي غربي در منطقه بود؛ به طور مثال، شاه در گفت وگو با خبرنگار نيوزويك(Newsweek) در 24 ژانوية1977م(1356) عنوان كرد:

اگر شما ايراني نيرومند نداشته باشيد كه شايستة امنيت شما و سراسر منطقه باشد و در مواقع ضروري از امنيت خليج فارس و اقيانوس هند حفاظت كند، در آينده چه خواهيد كرد؟ آيا يك ميليون سرباز آمريكايي را در منطقه نگه خواهيد داشت؟ ويتنام ديگري به وجود خواهيد آورد؟

محمدرضاشاه در ديدار با كنت الكساندر دمارانش، رئيس سازمان جاسوسي فرانسه در 1978م نيز ادعا كرده بود: «من بهترين وسيلة دفاع از غرب در اين قسمت دنيا هستم»

بعد از روي كارآمدن ريچارد نيكسون در آمريكا، او سياست دوستوني را در منطقة خاورميانه دنبال كرد. هدف از اين طرح، آن بود كه ايران و عربستان به عنوان دو ستون، حافظ منافع آمريكا در خاورميانه باشند. نيكسون در كتابش اين گونه نوشته است: «از سال 1953 تا 1979م، ايران تحت پادشاهي محمدرضاشاه به عنوان ستون امنيت غرب در منطقه خدمت مي كرد.» ژنرال هايزر، معاون نيروهاي نظامي ناتو، دراين باره نوشته است: «براي منافع غرب، حضور نيروهاي نظامي ايران در منطقة خليج فارس بسيار حياتي بود.»

موضوعي كه در خريد تجهيزات نظامي توسط پهلويِ دوم درخورِتوجه است، ولخرجيِ شاه در خريد است و اين كه هزينه هاي پرداختي، گاهي خيلي بيشتر از قيمت تجهيزات در آن زمان بوده است و آمريكايي ها كه متوجه ولع شاه به خريد اسلحه شده بودند، سعي مي كردند قيمت هاي اسلحه ها را افزايش دهند؛ چون از خريد آن توسط شاه مطمئن بودند. دراين باره ژنرال ويليامسون، رئيس هيئت مستشاران نظامي آمريكا در ايران، در پايان مأموريت دوسالة خود گفته است:

اين دو سال، 1971 تا 1973م، به نظرم دويست سال طول كشيد كه در اين مدت، دربارة 700 قرارداد به ارزش تقريبي 4 ميليارد دلار مذاكره كردم....ايران مركز معاملة خوبي بود. اين كشور، بوفة بازرگانان نام گرفته بود. اين بوفه، بسيار بسيار خوب بود و منافع تجاري در آن فوق العاده بود.

در دوران پهلوي، بيگانگان، نقش پررنگ تري از خود ايران در ارتش داشتند؛ تا جايي كه سوليوان، سفير آمريكا، در كتاب خاطرات دو سفير گفته است:

تفاوت ميسيون نظامي آمريكا در ايران با هيئت هاي نظامي در ساير كشورهاي جهان اين بود كه پرسنل نظامي آمريكا در ايران عملاً جزوِ نيروهاي مسلح ايران به شمار مي آمدند... مستشاران و كاركنان آمريكايي نيروهاي مسلح ايران، حقوق بگير دولت ايران بودند: حقوق و مزايا، هزينة اياب وذهاب و مخارج تحصيل فرزندان آن ها ازطرفِ دولت ايران تأمين مي شد و علايمي كه روي يونيفورم آن ها دوخته مي شد، آن ها را عضو خانوادة نيروهاي مسلح ايران به شمار مي آورد.

تا اواسط سال 1354، حدود 35هزار خارجي، فقط در تهران زندگي مي كردند كه بيشتر آن ها اروپايي و تكنسين، مدير، مشاور يا نمايندگان شركت هاي خارجي و از اين جمع، عدة زيادي مربوط به ارتش بودند....تكنسين هاي آمريكايي تا 12500دلار در ماه حقوق مي گرفتند. در سال 1354، حدود 20 هزار مستشار نظاميِ آمريكايي در ايران بودند.

آنچه بيان شد، نشانگر اين موضوع است: علي رغم اين كه شاه دوست داشت با صرف كردن هزينة زياد و خريد اسلحه به قيمت هاي خيلي گران، خود را فردي قدرتمند نشان دهد، درحقيقت او بايد حافظ منافع غرب در منطقه مي بود! شاه حتي در مواجهه با مردم كشور خود نيز تابع دستورات بيگانگان بود و درحالي كه آمريكا و انگليس براي ايران نخست وزير انتخاب مي كردند، نحوة رفتار شاه با مردم نيز با هماهنگي و حمايت آن ها مشخص مي شد. رابرت شولزينگر دربارة اعلام حكومت نظامي در 16 شهريور1357 نوشته است: «در روز هفتم سپتامپر(16شهريور) شاه به توصية برژينسكي، حكومت نظامي اعلام كرد.»

جان استمپل، افسر اطلاعاتي سفارت آمريكا، نيز در كتاب خود دراين باره گفته است: «دو روز بعد از جمعة سياه، برژينسكي به طور خصوصي به شاه تلفن كرد و گفت كه براي اعادة نظم، هر كاري كه لازم است، انجام بده.»

حكومت پهلوي، ايران را ازنظر فراهم سازي تجهيزات نظامي و هم ازنظر نحوة عملكرد، كشوري وابسته به كشورهاي ديگر به ويژه آمريكا كرده بود و آن ها بودند كه نقش اصلي را در مديريت كشور ايفا مي كردند.

 گوناگون

خبر


برني سندرز:
ميليون‌ها نفر از دموكراسي در آمريكا، نااميد شده‌اند

برني سندرز، سناتور دموكرات ايالت ورمونت با انتشار پيامي در توئيتر اذعان كرد كه ميليون ها نفر از شهروندان كشورش از دموكراسي دست كشيده اند و نسبت به آن نااميد شده‌اند.
سندرز كه همواره برخي ناكامي ها و نواقص در دولت هاي آمريكا را بر مي شمارد و به نقد از آنان مي پردازد، در پيام توئيتري خود نوشت: اين مسأله كه ميليون ها آمريكايي از دموكراسي دست كشيده اند بر كسي مخفي نيست.
اين سناتور آمريكايي در ادامه به تمجيد از اقدامات دولت جديد آمريكا پرداخت و نوشت: «آنها فكر مي كنند كه ما به كاركنان اهميتي نمي دهيم. اين هفته ما نه تنها بحران هاي اقتصادي و بهداشتي را حل و فصل كرديم بلكه حتي مهم تر از آن، ايمان به دولت آمريكا را باز گردانديم.
جو بايدن، رئيس جمهور آمريكا در مراسم تحليف خود و بعد از آن كه رسماً به قدرت رسيد گفت كه اكنون دموكراسي فائق آمده است.
اين در حالي است كه سازمان ملل در گزارشي هشدار داده كه دموكراسي در آمريكا «به طور مداوم تضعيف مي شود» و توصيه هايي در خصوص ريشه كن كردن فقر در اين كشور ارائه كرده است.
جن ساكي، سخنگوي كاخ سفيد در كنفرانس خبري روز دوشنبه گفته بود كه از ميان هر 7 خانوار آمريكايي يك خانوار، غذاي كافي براي خوردن ندارند.
سخنگوي كاخ سفيد در اين نشست خبري هنگام پاسخ به سئوالي درباره بسته كمك اقتصادي «جو بايدن»، رئيس جمهور آمريكا براي جبران زيان هاي اقتصادي ناشي از كرونا گفت: او مواردي را كه مايل است در اين بسته گنجانده شوند مفصلاً در سخنراني چند هفته قبلش مشخص كرد.
جن ساكي افزود: ما هنگامي كه مشكلات مردم را بررسي مي كنيم با برخي واقعيت ها مواجه مي شويم كه از ميان هر 7 خانوار، يك خانوار غذاي كافي براي خوردن ندارند.
بايدن تاكنون چندين دستور اجرايي را به منظور لغو سياست هاي «دونالد ترامپ»، رئيس‌جمهور سابق آمريكا صادر كرده است.
از جمله مهمترين اين دستورات اجرايي مي توان به به لغو ممنوعيت مسافرتي و مهاجرتي از كشورهاي داراي اكثريت مسلمان، بازگشت به توافق آب وهوايي پاريس، اجباري شدن استفاده از ماسك در مكان‌هاي عمومي و پايان وضعيت اضطراري در مرز آمريكا- مكزيك، اشاره كرد.

خبر


محمد علي الحوثي:
گزينه ما قرار گرفتن در كنار مقاومت لبنان و فلسطين است

محمد علي الحوثي در گفتگو با شبكه الميادين گفت ما آنچه را بايدن بيان كرده، صرفا در حد حرف مي دانيم و منتظر پايان جنگ و محاصره هستيم.
الحوثي افزود: آنچه ما انتظار داريم اين است كه واشنگتن، جنگ سعودي اماراتي عليه كشور ما را متوقف كند.
وي خاطر نشان كرد: واشنگتن بايد توقف جنگ را بر دنباله روهاي خود تحميل كند، ملك سلمان بايد جنگ را متوقف كند و سعودي به سمت صلح حركت كند كه در اين صورت ما براي آن آماده ايم.
الحوثي در ادامه گفت ما هم براي ادامه نبرد و دفاع آماده ايم و هم براي صلح. وي خاطر نشان كرد ما بر اساس منافع يمن گفتگو خواهيم كرد. و تكبر يا ذلت را نخواهيم پذيرفت. عضو شوراي عالي سياسي يمن در ادامه گفت: اگر بايدن به تعهد خود براي توقف جنگ يمن عمل نكند، سبب بي اعتمادي راي دهندگان آمريكايي خواهد شد. وي با اشاره به پيامدهاي اقتصادي جنگ يمن براي ملت اين كشور در ادامه گفت: اظهارات برخي درباره جدايي در يمن صرفا شايعاتي براي جذب مزدور است.
الحوثي افزود راه حل سياسي بايد همراه با يك همه پرسي در يمن باشد و آنچه را يمني‌ها بگويند، ما خواهيم پذيرفت. وي در ادامه گفت اين حق ملت يمن است كه از خود دفاع كنند، ما هم سلاح مي سازيم و هم پهپاد و صاحب تجربه هستيم. عضو شوراي سياسي عالي يمن اظهار داشت: واشنگتن، عربستان سعودي و امارات در برابر فعاليت مارتين گريفيتس نماينده سازمان ملل سنگ اندازي كردند.
الحوثي در ادامه خاطر نشان كرد: ما از اين جنگ نمي ترسيم، براي ادامه نبرد آماده هستيم، اما در عين حال خواهان صلح هستيم.
وي همچنين به اوضاع عراق اشاره كرد و گفت: به عراقي ها گفتيم كه خطر داعش از سمت عربستان و آمريكاست. الحوثي به موضوع غرامت در جنگ اشاره كرد و اظهار داشت: ما خواهان پرداخت غرامت از سوي كشورهاي متجاوز همانند غرامت هايي كه كويت از عراق به دست آورد، هستيم.وي افزود تمام امور در مذاكرات صلح قابل حل است، اگر تكبر و خودخواهي كنار گذاشته شود.
وي افزود: اگر همه كشورهاي متجاوز، حملاتشان را متوقف كنند، ما نيز حملات خود را متوقف خواهيم كرد.