صفحه ويژه ارتحال

پيام تسليت رهبر معظم انقلاب (مدظله العالي)

بسم الله الرّحمن الرّحيم

با تأسف و تأثر فراوان خبر درگذشت عالم رباني، فقيه و حكيم مجاهد، آيةالله آقاي حاج شيخ محمدتقي مصباح يزدي را دريافت كردم. اين، خسارتي براي حوزه علميه و حوزه معارف اسلامي است. ايشان متفكري برجسته، مديري شايسته، داراي زبان گويائي در اظهار حق و پاي با استقامتي در صراط مستقيم بودند. خدمات ايشان در توليد انديشه ي ديني و نگارش كتب راه گشا، و در تربيت شاگردان ممتاز اثرگذار، و در حضور انقلابي در همه ميدان‌هائي كه احساس نياز به حضور ايشان مي شد، حقاً و انصافاً كم نظير است. پارسايي و پرهيزگاري خصلت هميشگي ايشان از دوران جواني تا آخر عمر بود و توفيق سلوك در طريق معرفت توحيدي، پاداش بزرگ الهي به اين مجاهدت بلند مدت است.

اينجانب كه خود سوگوار اين برادر قديمي و عزيز مي باشم، به خاندان گرامي و فرزندان صالح و ديگر بازماندگان ايشان و نيز به شاگردان و ارادتمندان اين معلّم بزرگ و به حوزه علميه تسليت عرض مي كنم و علّو درجات ايشان و مغفرت و رحمت الهي را براي ايشان مسألت مي نمايم.

سيّدعلي خامنه‌اي/13 دي ماه 1399

پيام تسليت رئيس قوه قضائيه

إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُون

قال علي عليه السلام «إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثُلِمَ فِي الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَةِ»

ضايعه ارتحال فقيه انقلابي و حكيم وارسته، حضرت آيت ا... محمد تقي مصباح يزدي رحمت‌الله عليه، مصيبتي جانكاه براي حوزه هاي علميه و علاقمندان و دوستداران انقلاب اسلامي بود.

اين عالم رباني، كه از اركان تبيين و ترويج حكمت متعاليه اسلامي در دوران معاصر و از وارثان مبرز علامه طباطبايي به شمار مي رفت، در وادي سلوك اخلاقي و عرفاني نيز در مقام همنشيني با بزرگان اخلاق و عرفان همچون مرحوم آيت ا... بهجت، خود به استادي بزرگ و هدايتگر در عرفان و اخلاق عملي مبدل شد تا هدايتگر هزاران جان عاشق به سمت معبود باشد.

اما شأن و رتبه عالي آيت ا... مصباح يزدي در حكمت، فقه، عرفان و اخلاق كه به تعبير رهبر معظم انقلاب خلاء علامه طباطبايي و شهيد مطهري را در دوران ما پر ميكند، موجب نشد تا اين معلم بزرگ به درس و بحث بسنده كند بلكه آنچه را در مقام علم آموخته بود، در مقام عمل در دفاع از انقلاب اسلامي و ركن ركين ولايت فقيه بذل كرد، به نحوي كه در مقابله با هجمه فكري غرب و غربگرايان، در كنار تربيت شاگرداني مهذب، هزاران هزار جوان دغدغه مند را به سلاح دفاع از اركان معرفتي انقلاب اسلامي مجهز و به سدي محكم در برابر اين هجوم مبدل كرد.

شجاعت اين فقيه برجسته در بيان حق و حقيقت و بي توجهي به ملامت كنندگان و از سوي ديگر غيرت اين مرد بزرگ در دفاع از ولايت حقه فقيه، حضرت امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري، به ميزاني موثر و عميق بود كه او را به خار چشم دشمنان اين نظام و انقلاب مبدل كرد تا از هيج تلاش و كوششي براي تخريب و ترور شخصيت اين عالم وارسته كوتاهي نكنند.

اينجانب ضايعه فقدان اين حكيم، فيسلوف و استاد عرفان و اخلاق را به امام زمان ارواحنا له الفداء، رهبري معظم انقلاب اسلامي، حوزه مقدسه علميه قم، شاگردان، اراتمندان، همسر گرامي،فرزندان و وابستگان ايشان تسليت گفته، براي اين عالم وارسته علو درجات و براي همه دوستداران آن مرحوم، صبر و اجر را مسئلت دارم.

سيدابراهيم رئيسي

پيام تسليت رئيس جمهوري اسلامي ايران

انالله و انا اليه راجعون

درگذشت آيت الله محمدتقي مصباح يزدي، از استادان برجسته حوزه علميه و بنيان‌گذار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) موجب تأثر و اندوه گرديد.

اينجانب اين ضايعه را به حوزه‌هاي علميه، علماي اعلام، شاگردان، علاقمندان و به ويژه بيت مكرم آن مرحوم تسليت مي گويم و از درگاه خداوند رحمان براي ايشان رحمت و مغفرت، و براي عموم بازماندگان صبر و سلامتي مسألت دارم.

حسن روحاني/ رئيس جمهوري اسلامي ايران

پيام تسليت رئيس مجلس شوراي اسلامي

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

اِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثُلِمَ فِي الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَةِ

ارتحال عالم رباني، روحاني عاليقدر و مجتهد مهذب حضرت آيت ا... شيخ محمدتقي مصباح يزدي موجب تاسف و تالم فراوان گرديد.

ايشان به عنوان شخصيت ممتاز در طراز مرجعيت ديني و از صاحبنظران، متفكران و انديشه پردازان برجسته جهان تشيع بودند كه در سراسر عمر با بركت خويش به فراگيري، نشر و ترويج علوم اسلامي و تربيت طلاب و شيفتگان معارف ديني همت رفيع و سعي بليغ بيشمار داشتند و در نزد اساتيد معظم از جمله حضرات آيات عظام بروجردي، اراكي، بهجت، امام خميني و علامه طباطبايي درس آموختند.

اين روحاني بزرگوار بدليل اهميت گسترش حوزه هاي فكري و انديشه هاي ديني با راه اندازي مراكز و مؤسسات از جمله مؤسسه در راه حق، بنياد فرهنگي باقرالعلوم و مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) در زمينه پژوهش دين و تربيت طلاب و علاقمندان به دروس ديني و حوزوي سهم فراواني در پاسداري از حريم اسلام و شعائر اهل بيت عليهم‌السلام در طول سال هاي گذشته داشتند كه حاصل آن تربيت و معرفي چندين چهره شاخص و برجسته در اين عرصه بود؛ ايشان با ايستادگي در مقابل هجمة شبهات نامنصفانة دشمنان در سراسر حيات پربركت خويش، نقشي موثر در تبيين مباني و اصول انقلاب اسلامي ايفا كردند و با برگزاري طرح ولايت، گامي بلند در جهت تحقق اهداف بيانية گام دوم انقلاب اسلامي و تربيت نسل جديدي از كارگزاران انقلابي برداشتند.

آيت الله مصباح يزدي همواره در زمره ارادتمندان به امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري بوده و ايشان نيز در همه ادوار مورد وثوق عنايت رهبري عالي نظام قرار داشتند.

خدمات ايشان كه حقيقتاً مطهري زمان بودند، علاوه بر توجه به تعالي و تكثر در علوم ديني و معارف حوزوي و پرورش استعدادهاي بالنده در زمينه ترويج نظريه هاي دين و اسلام، در بخش هاي متعدد سياسي از جمله نمايندگي مجلس شوراي اسلامي و خبرگان رهبري، عضويت در ستاد انقلاب فرهنگي، اهتمام در اسلامي كردن متون درسي دانشگاه ها و دفتر همكاري ها و ارتباطات مباني حوزه و دانشگاه، رياست شوراي عالي مجمع جهاني اهل بيت و عضويت جامعه مدرسين حوزه علميه قم تلاش داشتند و خدمتگزاري صديق و متعهد بودند و بدون شك فقدان اين فقيه عالي مقام خسارتي جبران ناپذير براي كشور و حوزه هاي انديشگاهي و دين شناسي خواهد بود.

اينجانب ضمن تسليت اين ضايعه مولمه به پيشگاه حضرت بقيه الله اعظم ارواحنا له الفدا مقام معظم رهبري، مردم شريف ايران، حوزه هاي معزز علميه و روحانيت گرانقدر، شاگردان و دوستداران به ويژه بيت محترم و فرزندان ارجمند، براي آن عالم رباني علو درجات و مغفرت الهي و براي بازماندگان صبر جميل و اجر جزيل از درگاه الهي مسئلت مي كنم.

محمدباقر قاليباف/ رئيس مجلس شوراي اسلامي

پيام تسليت رئيس مجلس خبرگان رهبري و دبير شوراي نگهبان

بسم الله الرحمن الرحيم

إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثُلِمَ فِي الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَةِ

رحلت عالم ملكوتي، فقيه بصير و فيلسوف مجاهد مرحوم علامه آيت ا... آقاي حاج شيخ تقي مصباح يزدي «قدس سره» عضو مجلس خبرگان رهبري، موجب كمال تأثر و تأسف گرديد.

مرحوم آقاي مصباح كه از شاگردان مبرز حضرت امام و علامه طباطبائي رضوان‌الله عليهما و از ذخاير اسلام و انقلاب بود در عرصه هاي مختلف نظام مقدس اسلامي، از جمله مجلس خبرگان رهبري، شوراي عالي انقلاب فرهنگي و جامعه مدرسين حوزه علميه قم با روحيه اي انقلابي به عنوان يك متفكر و صاحب نظر حاضر شد و با نظريه پردازي، ارائه آثار علمي و تربيت شاگردان فراوان، همواره يار و ياور انقلاب اسلامي و رهبر معظم انقلاب «مدظله العالي» بود و به تعبير رهبر فرزانه انقلاب «اگر خداوند متعال به نسل كنوني ما اين توفيق را نداد كه از شخصيت هايي مانند علامه طباطبائي و شهيد مطهري استفاده كند، اما به لطف خدا اين شخصيت عزيز و عظيم‌القدر، خلاء آن عزيزان را در زمان ما پر مي‌كند».

از ويژگي هاي بارز ايشان اين بود كه به مصداق آيه شريفه «إنَّمَا يخْشَي اللّه مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء» بي واهمه بر اعتقاد و باوري كه داشت مي ايستاد و مدح و ذم ديگران در او تأثيري نداشت.

اينجانب خاضعانه اين مصيبت مؤلمه را محضر مبارك حضرت ولي عصر(عج)، مقام معظم رهبري، حوزه هاي علميه، علماي اعلام، شاگردان و ارادتمندان به ويژه خانواده و فرزندان فاضل ايشان تسليت مي گويم و از درگاه خداوند سبحان براي آن مرحوم روح و رضوان الهي و براي بازماندگان و علاقمندان ايشان صبر و اجر و توفيق ادامه راه اين شخصيت انقلابي و بابصيرت را مسئلت دارم.

احمد جنتي/ رئيس مجلس خبرگان رهبري و دبير شوراي نگهبان

پيام تسليت رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام

ارتحال عالم رباني وفيلسوف الهي آيت ا... آقاي حاج شيخ محمد تقي مصباح يزدي رضوان‌الله تعالي عليه، موجب تاسف و تاثر اينجانب گرديد.

شاگردي در محضر عالمان برجسته و عارفان وارسته همچون حضرت امام خميني و آيت‌ا... بهجت و علامه طباطبايي رحمه الله عليهم اجمعين و همراهي با مقام معظم رهبري از ايشان شخصيتي بي بديل ساخته بود، ايشان با عنايت الهي سراسر عمر با بركت خود را در خدمت به اسلام ناب و انقلاب و خدمت به حوزه هاي علميه و ترويج فرهنگ اهلبيت عليهم السلام سپري نمودند. فقدان ايشان ضايعه‌اي براي نظام جمهوري اسلامي و حوزه‌هاي علميه است.

اينجانب اين ضايعه را به محضر مقام معظم رهبري مدظله العالي، حوزه‌هاي علميه، ارادتمندان و شاگردان و خصوصاً بيت مكرم و بازماندگان تسليت گفته و از درگاه خداوند متعال براي ايشان رحمت و مغفرت و علو درجات و براي بازماندگان صبر جميل و اجر جزيل مسئلت مي نمايم.

آملي لاريجاني

رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام

پيام تسليت فرمانده كل سپاه پاسداران

ارتحال جانسوز مجاهد نستوه،فقيه انقلابي و فيلسوف الهي آيت‌ا... محمدتقي مصباح يزدي(ره) رئيس معزز مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) و از پرچمداران خط مقدم وفاداري و دفاع از امامين انقلاب اسلامي، موجب تاثر و اندوه فراوان گرديد.

آن عالم جليل‌القدر و متفكر برجسته، عمر پربار خويش را صرف تعليم علوم، معارف و موضوعات اساسي اسلام و ترويج مكتب اهل بيت عصمت و طهارت(عليهم السلام) و هدايت فكري و اعتقادي آحاد جامعه به ويژه نسل جوان و پيشتازي در عرصه هاي مقابله به موقع با تفكرات التقاطي و نفوذ نحله هاي انحرافي نمود و در زمره طلايه داران همت جهادي و دائمي در تربيت شاگرداني ممتاز و نوانديش در حوزه و دانشگاه و پشتوانه سازي براي تحكيم مباني و اصول انقلاب و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران بشمار مي رفت، به گونه اي كه رهبر عظيم‌الشأن انقلاب در توصيف و تكريم ايشان فرمودند:"به لطف خدا، اين شخصيت عزيز و عظيم القدر خلا شخصيت هايي مانند علامه طباطبايي و شهيد مطهري در زمان ما را پر كرد."

مجاهدت ها و تلاش هاي سترگ، درخشان و اثرگذاري هاي فكري و اعتقادي آن فقيه فداكار و وفادار به ولايت فقيه و مقام معظم رهبري(مدظله العالي) در جهان اسلام را پاس داشته و اطمينان داريم كارنامه پرفروغ آن شخصيت متواضع، فروتن، وارسته و برخوردار از معرفت و حكمت، با تلاش شاگردان و علاقه مندان معزز وي همچنان گرمابخش حوزه و دانشگاه و ميدان هاي نقش آفريني خيل عظيم جوانان مشتاق عزت و عظمت اسلام ناب محمدي(ص) و پيش برندگي انقلاب خواهد بود.

فقدان آن عالم متقي و زبان گوياي اسلام و انقلاب كه ثلمه اي جبران ناپذير بر پيكر جامعه ديني و انقلابي ايران است را به ساحت مقدس حضرت ولي عصر(عج) و نايب بر حقش مقام معظم رهبري امام خامنه اي(مدظله العالي)، حوزه هاي علميه، بيت مكرم و ارادتمندان و شاگردان ارجمند وي تسليت و تعزيت عرض نموده و براي آن فقيه فقيد، رحمت و رضوان الهي و براي يادگاران و بازماندگان مكرم ايشان صبر جميل و اجر جزيل مسئلت مي‌كنم.

سرلشكر پاسدار حسين سلامي/ فرمانده كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامي

پيام تسليت رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح

انا لله و انا اليه راجعون إِذَامَاتَ الْعَالِمُ الفقيه ثُلِمَ فِي الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَةِ. ضايعه جانگداز ارتحال فيلسوف عاليقدر و مجاهد آيت‌ا... محمد تقي مصباح يزدي(ره)رئيس مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني(ره)، موجب اندوه و تاثر فراوان گرديد. بي ترديد مجاهدت هاي آن عالم برجسته و جليل القدر طي عمر پربركت خود در تبيين و اعتلاي اسلام عزيز با زباني گويا و نافذ و خلق آثار و تاليفات برجسته و مرجع در فلسفه و معارف اسلامي و ارائه نظريه سياسي اسلام و تربيت شاگردان و اساتيد ممتاز، متعهد، انقلابي و ولايي و برخوردار از بصيرت در حوزه و دانشگاه و ايفاي نقش ها و خدمات ماندگار در مجلس خبرگان رهبري و اتخاذ مواضع هوشمندانه و انقلابي در تبيين و صيانت از اصول، مباني و گفتمان انقلاب اصيل اسلامي كه از وي شخصيتي برجسته و داراي جايگاه والا و منحصر بفرد نزد آحاد مردم بويژه نخبگان و برجستگان جامعه در بزنگاه هاي حساس در دهه هاي اخير ساخته بود، براي هميشه زنده و راهنماي نسل هاي دلسوز و علاقمند به عزت و سربلندي اسلام و ايران عزيز از جمله در حوزه هاي علميه ودانشگاه ها خواهد بود.

اينجانب رحلت آن متفكر برجسته و فقيه انقلابي و پارسا را به پيشگاه مقدس حضرت بقيه الله الاعظم(عج) مقام معظم رهبري(مدظله العالي) مراجع عظام، حوزه هاي علميه،جامعه دانشگاهي كشور و به ويژه بيت مكرم و مصيبت ديدگان معزز تسليت و تعزيت عرض نموده و از درگاه احديت براي آن فقيد سعيد رحمت، مغفرت و جنت الهي و براي بازماندگان، شاگردان و ارادتمندان ايشان، صبر و شكيبايي و سكينه قلبي مسئلت مي نمايم.

سرلشكر پاسدار محمد باقري

رييس ستاد كل نيروهاي مسلح

پيام تسليت فرمانده كل ارتش

بسم الله الرحمن الرحيم

مَوتُ العالِمِ مُصيبَةٌ لا تُجبَرُ و ثُلمَةٌ لا تُسَدُّ - پيامبر اكرم(ص)

درگذشت آيت‌ا... محمدتقي مصباح يزدي، يار ديرين حضرت امام(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامي موجب تالم و تاثر خاطر گرديد.

سالها مجاهدت و مبارزات انقلابي ايشان در دوران پيروزي انقلاب و يك عمر خدمت مجاهدانه و خالصانه آن عالم رباني در تببين و ترويج اسلام و تلاش در تربيت شاگردان در حوزه هاي علميه كارنامه درخشاني از آن بزرگوار به يادگار گذاشته است.

در كنار مبارزات و فعاليت هاي مذهبي و فرهنگي، آثار ارزشمندي از آن فقيه عاليقدر و انقلابي در زمينه تفسير، فلسفه و علوم اسلامي براي امروز و فرداي رهجويان اسلام ناب محمدي به يادگار مانده و به رشته تحرير در آمده كه موجب شناخت عميق فرهنگ اصيل اسلام و قرآن است.

اينجانب ضمن آرزوي علو درجات از درگاه خداوند متعال براي آن عالم مجاهد و انقلابي، رحلت جانسوز ايشان را به پيشگاه حضرت ولي عصر(عج)، مقام معظم رهبري(مدظله العالي)، شاگردان، ارادتمندان و بازماندگان آن مرحوم تسليت عرض مي كنم.

سرلشكر سيد عبدالرحيم موسوي

فرمانده كل ارتش جمهوري اسلامي ايران

فرازهايي از زندگي سياسي حضرت آيت‌الله مصباح يزدي؛
از مبارزه با رژيم پهلوي تا مقابله با سكولارها و جريان انحرافي

إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُون

قال علي عليه السلام «إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثُلِمَ فِي الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا يَسُدُّهَا شَيْءٌ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَةِ»

ارتحال جانگداز فقيه مجاهد و عارف وارسته و عمار انقلاب اسلامي حضرت آيت الله محمد تقي مصباح يزدي رحمت الله عليه، عضو ارشد جامعه مدرسين حوزه علميه قم و نماينده خراسان رضوي در مجلس خبرگان رهبري، در سالگرد شهادت مالك اشتر زمان و همزماني آن با دهه بصيرت، جامعه مسلمان ايراني و بخصوص حوزه هاي علميه و مراكز علمي جهان اسلام را در دريايي از غم و اندوه فرو برد.

به همين مناسبت در اين فراز به بازخواني زندگي سياسي و مواضع ايشان از قبل از پيروزي انقلاب اسلامي تا آخرين روزهاي حيات پربركت اين عالم وارسته خواهيم پرداخت.

آيت الله محمد تقي مصباح يزدي در يازدهم بهمن ماه سال هزار و سيصد و سيزده ، برابر با هفدهم ربيع الاول هزار و سيصد و پنجاه و سه قمري ، در خانواده اي مذهبي در شهر يزد به جهان چشم گشود.

زندگي مادي خانواده علامه مصباح ، در سطح پائيني بود ولي عشق به خاندان پيامبر(ص ) در دل و جان اين خانواده موج مي زد و در دوراني كه خفقان رضاخاني بر همه جا سايه گسترده بود و بر پايي هر گونه مراسم عزاداري جرم به شمار مي آمد، در شبهاي محرّم ، در زيرزمين منزل ايشان ، مجلس سوگواري براي سالار شهيدان بر پا مي شد و نيز شبهاي جمعه ، در منزل پدر بزرگ ايشان حاج علي اكبر گيوه چي يزدي دعاي كميل خوانده مي شد و هر صبح جمعه نيز دعاي ندبه برگزار مي گشت ؛ به گونه اي كه پدر استاد، دعاي ندبه را از حفظ قرائت مي كرد.

دوران تحصيل

علامه مصباح يزدي كه در دامان چنين خانواده اي پرورده شده بود، با ورود به دبستان ، همه ساله ، شاگرد ممتاز مدرسه شناخته مي شد و اين مسأله باعث شده بود كه مورد محبت فراوان معلمان واقع شود.

در روزگاري كه علامه، دوره دبستان را مي گذراند، جامعه ، اقبالي به علوم ديني نشان نمي داد. تبليغات رضا خاني ، مي كوشيد تا نسل جوان را نسبت به روحانيّت بدبين كند.

پر واضح است در چنين فضايي، چنانچه شاگرد ممتازي چون علامه محمدتقي مصباح يزدي بخواهد به تحصيلات حوزوي روي آورد، شگفتي هم‌شاگرديها و استادان و معلمان را بر خواهد انگيخت! از سوي ديگر، جذبه معنوي «مرحوم حاج شيخ احمد آخوندي» كه از خويشاوندان مادري استاد و مقيم نجف بود و گهگاه براي سركشي موقوفه اي كه متولي آن بود، به يزد مي آمد و ميهمان خانواده استاد مي شد، شيفتگي وي به تحصيل علوم ديني را دو چندان مي ساخت.

رؤياي ورود به حوزه، در سال تحصيلي 26 ـ 1325 كه دوره ابتدايي ايشان پايان يافته بود، متحقّق شد؛ آن هم در تابستان!

فصلي كه نوجوانان را به تفريح و سرگرميهاي جذّاب فرا مي خواند! امّا شيفتگي استاد، او را به يكي از حجره هاي مدرسه شفيعيه يزد كشاند.

همّت و جديت او باعث شد كه مقدمات و سطوح متوسطه را در مدت چهار سال فرا گيرد. در همين سالها بود كه «حاج شيخ احمد آخوندي » ديگر بار به يزد آمد و با مشاهده تلاش شايان طلبه جوان، او را براي هجرت به نجف اشرف و ادامه تحصيل در آن حوزه سترگ، تشويق كرد. همچنين خانواده او را به منظور حمايت از او به مهاجرت به نجف، ترغيب نمود.

اين‌ گونه بود كه اعضاي خانواده، همگي در اواخر سال 1330 رهسپار نجف شدند. شش ماه گذشت و وضع مالي خانواده نابسامان شد و تلاشهاي پدر براي كسب درآمد كارگر نيفتاد و آنان مجبور به بازگشت به ايران شدند. والدين علامه مصباح به دليل دلبستگي فراوان به وي، حاضر نشدند كه او به تنهايي در نجف بماند و به ناچار، ايشان نيز رهسپارايران شد. پس از پا نهادن به ايران به تهران آمد و تابستان آن سال را همراه با خانواده در تهران ماند.

بيست روز مانده به آغاز درسها، در حالي كه توانسته بود رضايت خانواده را جلب كند، راهي قم شد و پس از مدتي، با سختي فراوان، توانست در مدرسه فيضيه، حجره بگيرد و در دروس «مكاسب»، «كفايه» و «منظومه شركت كند.

دراين دوره چنان مطالعه و مباحثه وقت او را پر كرده بود كه به گفته خود، در شبانه روز، پنج يا شش ساعت براي خواب باقي مانده بود.

هنوز كفايه و مكاسب را به پايان نبرده بود كه گهگاه براي كسب آمادگي، در درس «امام خميني» (ره ) حاضر مي شد و شخصيت امام (ره) تأثير شگرفي در زندگي ايشان گذاشت.

در كناردرس امام (ره) در درس فقه «آيت الله العظمي بروجردي» نيز شركت مي جست و در همين سالها، با شخصيت «علامه طباطبايي »(ره ) انس فراواني پيدا كرده بود و در مجالس درس عمومي و خصوصي ايشان حضورمي يافت .

ازديگر كساني كه ايشان سالهاي متمادي را به تحصيل نزد او گذراند،«آيه الله العظمي بهجت» بود.

وي در طول اين سالها، بنا به گفته هم دوره‌اي‌ها، با دقت فراوان و با جهد و تلاش شايان به تحصيل علوم مي پرداخت و همزمان به تهذيب نفس و ايجاد سجاياي اخلاقي اهتمام ويژه نشان مي داد.

استادان

علامه مصباح يزدي پيشرفت‌هاي خود را مرهون عنايات و زحمات استادان خود مي دانست و نقش مرحوم «حاج شيخ محمد علي نحوي» در حوزه يزد را كه وقت بسياري براي تدريس خصوصي به ايشان و سپس مباحثه با شاگرد خود صرف مي كرد، در پيشرفت خود بسزا مي خواند.

علامه مصباح، ادبيات عرب و بخش چشم گيري از سطوح را نزد مرحوم نحوي آموخت و «شرح نظام» را نزد «شيخ عبدالحسين عجمين» فرا گرفت.

مقداري از«شرح لمعه» و «رسائل» را از مرحوم حاج سيدعليرضا مدرّسي فرا گرفت. همچنين علامه مصباح، بخشي از «قوانين الاصول » را نزد «حاج ميرزا محمد انواري» آموخت .

پس از حضور در قم نيز، به درس«مكاسب» مرحوم حاج آقا مرتضي حائري رفت . همچنين جلد دوم كفايه را نيز نزد ايشان خواند. جلد اول «كفايه الاصول » را نزد «شيخ عبدالجواد جبل عاملي » آموخت . براي فراگيري درس خارج اصول ، به درس امام خميني (ره ) مي رفت و در درس خارج فقه آيت الله بروجردي حاضر مي شد.

ايشان ويژگي علمي بارز امام (ره ) را دقت نظر و آزادي انديشه مي دانست كه در درسهاي استادان ديگر، كمتر يافت مي شد.

آشنايي با «علامه سيد محمد حسين طباطبايي » بارقه اي آسماني بود كه جان علامه را شعله ور ساخت .

در درس تفسير و فلسفه ايشان با جديّت تمام شركت مي جست و پرسشهاي خود را در پايان درس ، در راهي كه به منزل علامه ختم مي شد، مي پرسيد تا اينكه سرانجام پرسشهاي موشكافانه او، توجّه صاحب تفسير «الميزان » را به خود جلب كرد و او را انيس خلوت و جلوت علامه ساخت .

ديگر استاد ايشان ، حضرت «آيه الله بهجت » بود كه در آن زمان عالمي ناشناخته بود و كمتر كسي را به حضور مي پذيرفت .

در خواست علامه مصباح و جمعي ديگر از طلاب از آيه الله بهجت ، باعث شد ايشان درس فقه را آغاز كنند و اين فرصتي بود تا استاد و ديگر طلاب ، از ويژگي هاي اخلاقي ايشان نيز بهره برند. و اين بهره بردن براي استاد 15 سال به طول انجاميد.

دوستان

علامه محمدتقي مصباح يزدي به دوستي هاي سالم و تعالي بخش ، اهتمام ويژه اي داشت . از دوستان قديمي ايشان ، «شيخ محمد حسين بهجتي اردكاني » و برادر ايشان، مرحوم «شيخ علي بهجتي »، «شيخ علي پهلواني »، «ميرزا حسن نوري » و «شيخ علي اكبر مسعودي خميني » ـ توليت فعلي آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) ـ را مي توان نام برد.

رفت و آمدهاي ايشان به مدرسه حجتيه باعث شد كه با «شهيد باهنر»، «مرحوم هاشمي رفسنجاني » و «حضرت آيت الله خامنه اي » نيز دوستي دامنه داري پيدا كند كه زمينه ساز مبارزات ايشان بر ضد رژيم طاغوت شد.

همچنين از دوستان قديمي ايشان ، بايد از «شهيد بهشتي » نام برد كه علامه مصباح ، ساليان متمادي با ايشان به مبارزه بر ضد رژيم ، تشكيل گروه تحقيق پيرامون مباحث حكومت اسلامي و همكاري در مدرسه علميه حقاني پرداخته اند.

فعاليتهاي علمي و فرهنگي

الف . آموخته ها

علامه مصباح ، علوم گوناگون اسلامي را در محضر استادان حوزه آموختند و به مطالعه و تدبّر فراوان در آن پرداختند.

علامه در فقه و اصول با بهره بردن از محضر استاداني چون آيات عظام بروجردي ، اراكي ، امام خميني و آيت الله بهجت ، در سن بيست و هفت سالگي به درجه اجتهاد رسيدند.

در علم تفسير نيز با بهره از ديدگاهها و سفارشهاي خصوصي علامه طباطبايي (ره )، توانستند روش صحيح تعمّق و تفكّر در قرآن را بياموزند تا آنجا كه علامه طباطبايي كار بازخواني «تفسير الميزان » پيش از چاپ را به او سپردند.

علامه مصباح خود نيز ضمن برگزاري دروس تفسير موضوعي قرآن ، كتابهايي در اين زمينه نگاشته اند كه بدان اشاره خواهد شد.

آيت الله مصباح يزدي در فلسفه ، «اسفار» و «شفا» را نزد علامه(ره ) فرا گرفتند و خود، سالها به تدريس فلسفه اسلامي و غرب در حوزه هاي علميه پرداختند؛ به گونه اي كه در زمانه فعلي، يكي از برجسته ترين استادان فلسفه به شمار مي آمدند و گفتني است كه كتاب «آموزش فلسفه» ايشان ، در مراكز مختلف فرهنگي تدريس مي شود.

علامه مصباح در بسياري از مسائل فلسفه ـ به گفته اهل فن ـ نوآوريهايي نيز انجام داده اند و شاگردان بسياري را تربيت نموده اند. علامه مصباح يزدي ضمن تحصيل دروس حوزه در كلاسهاي فيزيك ، شيمي و… شركت نموده ، زبانهاي خارجي فرانسه و انگليسي را نيز تا حدّي آموختند.

ب . تدريس

علامه مصباح يزدي تدريس منظم خود را، در مدرسه علميه حقاني آغاز كرد. در آغاز به تدريس مباحث قرآني ، تفسير و مباحث اخلاقي و تربيتي پرداخت.

از جمله ، كتاب «فلسفتنا» نوشته «شهيد سيد محمدباقر صدر» را براي اولين بار در حوزه تدريس كرد. در مؤسسه «در راه حق» نيز به تدريس «فلسفتنا»، «اقتصادنا» نوشته شهيد صدر، و «نهايه الحكمه »، نوشته علامه طباطبايي مشغول بود.

درس «اسفار اربعه» و «شفا» نيز از دروسي بود كه حضرت علامه، به علاقه مندان به فلسفه ، مي آموخت .

ج . تأليفات و آثار

علامه مصباح يزدي ، كتب فراواني در زمينه هاي گوناگون اسلامي ، نگاشته است كه بخشي از آنها مربوط به پيش از انقلاب و برخي مربوط به بعد از انقلاب مي باشد.

نظر به گستردگي و فراواني كتابهاي ايشان به چند كتاب مهمّ ايشان اشاره مي كنيم : خداشناسي ؛ كيهان شناسي ؛ انسان شناسي ؛ راه و راهنماشناسي ؛ قرآن شناسي ؛ اخلاق در قرآن ؛ جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن ؛ حقوق و سياست در قرآن ؛ آموزش فلسفه ؛ شرح نهايه الحكمه ؛ شرح جلد اول اسفار الاربعه ؛ شرح جلد هشتم اسفار الاربعه ؛ دروس فلسفه اخلاق ؛ خودشناسي براي خودسازي ؛ بر درگاه دوست ؛ نقدي فشرده بر اصول ماركسيسم ؛ آموزش عقايد؛ قرآن در آيينه نهج البلاغه ؛ نگاهي گذرا به نظريه ولايت فقيه ؛ و ده هاي كتاب ديگر.

هم اكنون كتابها و آثار استاد در مراكز مختلف فرهنگي تدريس مي شود و بخشي از آثار ايشان نيز در حال تدوين و چاپ است . ويژگي بارز آثار ايشان ، عمق ، سادگي و رواني ، جذابيت و به روز بودن آن است كه تحسين بسياري از مردم و استادان را در پي داشته است .

د. خدمات

آيت الله مصباح ، در زمينه علمي و فرهنگي ، از دير باز، خدمات شاياني را ارزاني داشته اند و هر دوره ـ بنا به مقتضيات آن دوره ـ حركت فرهنگي متناسبي را آغاز نموده اند. جديّت ايشان و نيز نظم و واقع بيني ممتاز ايشان ، باعث مي شد كه اغلب حركتهاي فرهنگي ايشان ، نتايج مثبتي را به همراه آورد.

علامه مصباح ، از ابتداي ورود خود به حوزه علميه قم ، متوجه كاستيهاي موجود در اين حوزه شده بودند و آن گونه كه خود نقل مي كنند، در انتظار فرصتي بودند تا بتوانند براي آن ، راه حلي مناسب پيدا كنند.

علامه مصباح نارسايي هاي موجود را در سه حوزه نظام آموزشي ، مسائل اخلاقي و روند تبليغي بازشناخته بودند و آنها را در نامه اي تنظيم كرده بودند.

اين نامه كه آيت الله مشكيني آن را با خطي خوش باز نوشته بود، امضاي دويست تن از بزرگان حوزه ، از جمله «آيت الله حاج آقا مرتضي حائري و «مرحوم آيت الله فكور» را به همراه داشت .

ايشان اين نامه را به محضر حضرت آيت الله العظمي بروجردي تقديم داشتند و آيت الله بروجردي نيز نامه را مورد عنايت قرار داده ، محتواي آن را تأييد نمودند و در جمع علماي تراز اوّل حوزه كه به مناسبت عيد نوروز خدمت ايشان شرفياب شده بودند، مطرح كردند و درخواست كردند نسبت به تشكيل درس اخلاق در حوزه و جبران كاستيهاي حوزه تدابيري انديشيده شود.

آرمانهاي اصلاحي حوزه ، مدرسه اي جديد را مي طلبيد كه با يك برنامه ريزي ويژه ، بتواند طلاب كوشا و با استعداد را در مدتي كوتاه تر و با كيفيتي بهتر به جامعه ارزاني دارد.

اين مهم ، با همت شهيد آيت الله بهشتي و مرحوم آيت الله رباني شيرازي ميسر شد و مدرسه اي با نام «حقاني » تأسيس شد.

اين مدرسه را فردي خيّر به نام حاجي حقاني ساخت كه خود، از تاجران زنجان و از ارادتمندان به حوزه روحانيت شيعه بود.

مرحوم آيه الله قدوسي نيز به رياست اين مدرسه منصوب گرديد. شهيد قدوسي نيز از علامه مصباح براي تدريس دعوت به عمل آورد و علامه نيز به تدريس فلسفه ، تفسير و اخلاق پراخت .

پس از چهار سال ، به درخواست شهيد قدوسي مبني بر شورايي شدن اداره مدرسه ، استاد به عضويت هيأت مديره آن مدرسه در آمدند. ثمره اين تلاش جمعي ، تربيت طلابي فرهيخته بود كه هم اكنون در نهادهاي گوناگون نظام جمهوري اسلامي به فعاليت مي پردازند.

پذيرفتن بخش آموزش مؤسسه “در راه حق ” نيز از فعاليتهاي مثبت و از خدمات شايان استاد مصباح يزدي بود.

علامه مصباح به سبب نفوذ عقايد ماترياليستي و ماركسيستي فرهنگ غرب در ذهن جوانان و با التفات به خلا موجود در حوزه در زمينه اين مباحث ، تصميم به ساماندهي بخش آموزش مؤسسه در راه حق كه آيت الله “خرازي ” مؤسس آن بود گرفتند.

بخش آموزش اين مؤسسه ، طلاب را بدين شرط مي پذيرفت كه دست كم دو سال درس خارج را گذرانده باشند و پس از گذراندن مصاحبه علمي كه آقايان مظاهري ، يزدي و علامه مصباح انجام مي دادند، آنها را مي پذيرفت .

علامه مصباح ، با مشاهده توطئه هاي اعتقادي دشمنان در آغاز انقلاب ، بر آن شدند كه براي حفظ و نگهداري از نهال نوپاي انقلاب ، گروهي از طلاب را به اقصي نقاط كشور گسيل دارند و خود نيز درس رسمي حوزه را تعطيل كردند تا براي پاسداري از دستاوردهاي انقلاب ، بتواند در مراكز گوناگون به سخنراني و پاسخ به شبهات بپردازند.

همچنين نظر به ضرورت امور دانشگاهها در آن سالهاي حساس ، علامه مصباح در طرحي ، تأسيس مركزي به نام «دفتر همكاري حوزه و دانشگاه » را پيش نهادند كه به تصويب ستاد انقلاب فرهنگي رسيد و ثمرات آن تا هم اكنون ، در ميان دانشگاهها آشكار است .

ديگر از خدمات آيت الله مصباح يزدي ، تأسيس «بنياد فرهنگي باقر العلوم » بود كه فارغ التحصيلان مؤسسه در راه حق را براي گذراندن دوره هاي تخصصي علوم انساني به خود فرا مي خواند.

اين مركز، در يازده رشته به خدمات مي پرداخت كه عبارت بودند از: علوم قرآني ، اقتصاد، تاريخ ، كلام و دين شناسي ، روان شناسي ، علوم تربيتي ، مديريت ، علوم سياسي ، فلسفه ، حقوق و جامعه شناسي .

با توسعه مؤسسه در راه حق و بنياد باقر العلوم ، و نيز گسترش روز افزون طلاب ، نياز به فضايي گسترده تر با امكانات بيشتر، محسوس بود، تا اينكه با تدبير علامه مصباح و عنايت ويژه حضرت امام خميني (ره ) و حضرت آيت الله خامنه اي ، «مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني » بنا شد.

اين مؤسسه هم اكنون نزديك به يك هزار نفر از طلاب فاضل را تحت پوشش خود قرار داده است و آنان را با علوم روز آشنا مي سازد.

فعاليتهاي سياسي

الف ) مبارزه با استبداد

علامه مصباح ، در دوره رژيم ستمشاهي ، مبارزات گسترده اي را بر ضد آن رژيم و عوامل آن انجام داده اند كه بخش شايان توجهي از زندگي ايشان را در بر مي گيرد.

در ماجراي «انجمنهاي ايالتي و ولايتي » و «نهضت روحانيت » به رهبري امام راحل (ره ) مشاركت فعّالي داشتند.

ايشان در ماجراي دستگيري و حبس امام خميني (ره ) در زندان قيطريه ، نامه مفصلي خدمت ايشان ارسال داشتند كه در آن ، ضمن تأييد و تشويق امام (ره ) براي ادامه نهضت و گزارش اوضاع پس از دستگيري ايشان ، آزادي ايشان از زندان را پيش بيني كردند.

اين نامه موجب خرسندي امام (ره ) شد و ايشان از طريق آقاي حاج حسن صانعي ، از علامه مصباح تشكر كردند.

از ابتكارات شهيد بهشتي ، در پيش از انقلاب ، بر قراري جلسات بحث درباره «حكومت اسلامي » بود.

شهيد بهشتي كه به هوشمندي و آينده نگري مشهور بود، بدين مي انديشيد كه پس از پيروزي انقلاب ، مبناي انقلاب چه خواهد بود؛ و اگر قرار بود، مبنا حكومت اسلامي باشد، آيا طرحي مدون و جامع از آن وجود خواهد داشت يا خير.. بدين منظور جلساتي را با حضور آقايان مشكيني ، رباني شيرازي ، باهنر، مفتح ، مكارم ، سبحاني ، علامه مصباح و جمعي ديگر برقرار نمود و آنان براي آنكه رژيم به ماهيت آن پي نبرد و در صدد به تعطيلي كشاندن آن بر نيايد، نام آن را مباحث «ولايت » نهادند.

علامه مصباح يزدي، دبيري اين جلسات را بر عهده گرفته بود. در اثناي كار برخي از آقايان زنداني يا تبعيد شدند و شهيد بهشتي نيز به آلمان سفر كرد كه سفر او پنج سال به طول انجاميد؛ اما علامه مصباح براي ادامه كار از آقايان مظاهري ، محمدي گيلاني و مرحوم آيت الله يزدي دعوت به همكاري كرد.

با بازگشت شهيد بهشتي ، محصول تلاشهاي چند ساله به تهران انتقال مي يابد كه مع الاسف ، ساواك آن دفتر را تعطيل مي كند و فيشهاي تحقيقاتي و دست نوشته ها را از بين مي رود!

ديگر از فعاليتهاي ايشان در مبارزه با استبداد، همكاري با نشريه مخفي «بعثت » و سپس تأسيس نشريه انقلابي «انتقام » بود.

نشريه انتقام با انگيزه مبارزه با دستگاه طاغوت ، و گسترش انديشه هاي امام (ره ) و حمايت از روحانيت ، با همكاري برخي از علاقه مندان به امام (ره ) و با مديريت علامه مصباح چاپ مي شد.

آنان از ابتدا عهد بسته بودند كه در هيچ شرايطي دوستان خود را معرفي نكنند. اين نشريه كه مفاد آن گاه با واسطه هايي از راديوهاي خارجي پخش مي شد، بارقه اميدي در سرزمين دل شيفتگان امام ايجاد كرده بود كه آنها را به مبارزه تشويق مي كرد و از سوي ديگر، رعب و خشم رژيم شاه را افزون ساخته بود.

برخي ديگر از فعاليتهاي استاد بر ضد رژيم پهلوي به اختصار ذكر مي شود:

ـ تنظيم شكوائيه به زبان انگليسي و ارسال آن به سازمان ملل و كميسيون حقوق بشر؛

ـ ايراد سلسله سخنرانيهاي «حكومت اسلامي » در كتابخانه مسجد خيابان ايرانشهر تهران ؛

ـ مشاركت در تدوين اساسنامه اولين تشكل سازمان يافته مبارزاتي روحانيت ، موسوم به تشكل يازده نفري ؛

ـ چاپ مخفيانه اعلاميه ها و سخنرانيهاي امام (ره )؛

ـ مشاركت در تهيه دهها نامه و اعلاميه در محكوميت رژيم شاه و حمايت از امام (ره ).

ب ) مبارزه با جريانهاي انحرافي

تاريخ زندگي علامه محمدتقي مصباح يزدي، بيانگر حساسيت ايشان در برابر جريانهاي انحرافي بوده است .

هر گاه جرياني سعي در تحريف اسلام يا انقلاب اسلامي داشته است ، ايشان چون رزمنده اي دلير به ميدان آمده ، از مباني اسلام و انقلاب دفاع كرده است .

پيش از پيروزي انقلاب اسلامي ، بيشتر مبارزان بر اين باور بودند كه در آغاز بايد مبارزات سياسي را پيش برد و بعد از پيروزي انقلاب ، به پالايش فرهنگي جامعه برآمد.

اما در اين ميان بزرگاني چون شهيد مطهري و علامه مصباح يزدي ، معتقد بودند كه ريشه انحراف را در همان دوره مبارزه بايد خشكانيد و اسلام ناب و راستين را به ايرانيان و جهانيان شناساند.

علامه مصباح پيش از انقلاب اسلامي ، خطر نفوذ ماركسيسم را گوشزد كرده ، خود با تدوين كتابها و جزوات و تشكيل كلاسهاي نقد مباني ماركسيسم ، به گفتار خود جامه عمل مي پوشاندند.

همچنين با پرده برداري از سخنان برخي روشنفكران ، و نيز نقد تز «اسلام منهاي روحانيت » پرده از افكار شوم دشمنان اسلام و انقلاب برمي داشتند.

حساسيت و قاطعيت ايشان در برخورد با اين مسائل ، چنان بود كه گاه برخي از دوستان انقلاب نيز بر ايشان خرده مي گرفتند و ايشان را به نرمش در برابر مسائل پيش آمده سفارش مي كردند؛ اما علامه مصباح با عزمي پولادين ، از مباني دين مقدس اسلام و از اصول آن از جمله توحيد، معاد و نبوت كه در آن روز مورد هجمه التقاط گرايان بود، دفاع مي كردند و در اين راه از سخنراني ، مناظره ، نگاشتن كتاب و مقاله و ديگر ابزارهاي تبليغي بهره مي بردند و از توهين و تهمت و تهاجم احدي نمي هراسيدند.

در زمانه كنوني نيز جامعه ما شاهد تلاش علامه مصباح يزدي، براي حفظ دستاوردهاي انقلاب و مبارزه با جريانهاي انحرافي بود كه به تحريف مباني اسلاميت و جمهوريت نظام ما مي پردازند.

بي سبب نيست كه مقام معظم رهبري ، حضرت آيت الله خامنه اي درباره ايشان مي فرمايند: «اگر خداي متعال به نسل كنوني ما، اين توفيق را نداد كه از شخصيتهايي مانند علامه طباطبايي و شهيد مطهري استفاده كند، اما به لطف خدا، اين شخصيت عزيز و عظيم القدر، خلا آن عزيزان را در زمان ما پر كرده است».

بيانات بزرگان در مورد علامه مصباح يزدي (ره)

مقام معظم رهبرى:

اين شخصيت عزيز و عظيم القدر، خلاءعلامه طباطبايي و شهيد مطهري را در زمان ما پر كرده است.

بدون ترديد در طول مدت رهبري با بركت حضرت آيت الله خامنه اي هيچ شخصيتي همچون علامه محمد تقي مصباح يزدي مورد تمجيد و تاييد ايشان قرار نگرفته است.

دقت و تامل در جنس تعابير رهبر انقلاب اسلامي در مورد علامه مصباح حاكي از آن است كه ايشان جايگاه يگانه اي براي آيت الله مصباح در فضاي فكري و سياسي كشور قائل هستند.

مقام معظم رهبري بارها و بارها در تجليل از شخصيت علامه مصباح سخناني را بيان داشته اند. آنچه در پي مي آيد، بخشي از فرمايشات رهبر انقلاب اسلامي در تجليل از شخصيت علامه محمدتقي مصباح يزدي است.

براي دعوت از آقاي مصباح اصرار كنيد

رهبر انقلاب در مورخ 9 بهمن 1370 در حكم انتصاب علامه مصباح به عضويت شوراي عالي مجمع جهاني اهل بيت (ع) ايشان را در شمار برجستگان رجال علمي و چهره هاي برجسته عالم تشيع نام مي برند.

همچنين پس از راه اندازي راديو معارف صداي جمهوري اسلامي، در اولين ديدار اعضاي اين گروه با معظم له، درخصوص استفاده راديو معارف از شخصيت‌هاي برجسته ديني در برنامه‌هاي خود، درخصوص شخصيت علمي آيت‌الله مصباح مي فرمايند:

از لحاظ معارف عقلاني و فلسفي اسلامي، ما امروز چه كسي را داريم؟ مثلاً آقاي مصباح و آقاي جوادي آملي را در قم داريم. آنچه شما ارايه مي دهيد، بايد از سطح اينها كمتر نباشد.

در ادامه اين ديدار، مقام معظم رهبري با اشاره به فضل و دانش آيت‌الله مصباح يزدي، لزوم مشاوره با ايشان را لازم مي شمارند و حتي بر استفاده از شاگردان ايشان نيز تاكيد مي‌ورزند:

شما بايد يك گروه مشاوره محتوايي از مناسب ترين شخصيت هايي كه امروز مي توانيد پيدا كنيد، داشته باشيد. مثلاً از آقاي مصباح دعوت كنيد و اصرار هم بكنيد. يا مثلاً از شاگردان آقاي مصباح دعوت كنيد. خوشبختانه يكي از موفقيت هاي آقاي مصباح يزدي در قم، اين است كه ايشان برخلاف خيلي از فضلاي ما كه فضلشان در خودشان منحصر مانده، فضلش در شاگردان خوب سرريز شده.

بركت ماندگار حوزه علميه

رهبر معظم انقلاب اسلامي همچنين در هفتم مهر 1374 در حكم انتصاب حضرت آيت‌الله مصباح يزدي به رياست موسسه امام خميني (ره) چنين مي نگارند:

اكنون كه بحمدالله موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني – اعلي الله مقامه – در سايه تلاش پيگير و موفق جنابعالي رسميت يافته و به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيده است، جنابعالي را كه از بركات ماندگار حوزه ي علميه قم و از چهره هاي موصوف و معروف به علم و عمل و جد و ابتكار مي باشيد به رياست و مديريت اين موسسه منصوب مي كنم. با توجه به احاطه و نكته داني آن جناب، خود را از توصيه به كارهاي بايسته بي نياز مي دانم و شما و همه همكاران هوشمند و دلسوزتان را به لطف و هدايت و فضل مستمر پروردگار متعال مي سپارم.

علامه طباطبايي و شهيد مطهري زمان

رهبر انقلاب اسلامي در اوج حملاتي كه در محافل و نشريات مختلف به آيت‌الله مصباح وارد مي شد، فرمودند:

بنده نزديك به چهل سال است كه جناب آقاي مصباح را مي شناسم و به ايشان به عنوان يك فقيه، فيلسوف، متفكر و صاحبنظر در مسائل اساسي اسلام ارادت قلبي دارم. اگر خداوند متعال به نسل كنوني ما اين توفيق را نداد كه از شخصيت هايي مانند علامه طباطبايي و شهيد مطهري استفاده كند، اما به لطف خدا اين شخصيت عزيز و عظيم القدر، خلاء آن عزيزان را در زمان ما پر مي كند.

صاحب حرف رسا و نافذ، منطق قوي و مستحكم

مقام معظم رهبري در جمع دانشجويان شركت كننده در طرح ولايت در سال 1379 فرمودند:

اين هجوم هاي تبليغاتي را كه به شخصيت هاي برجسته، به انسان هاي والا و با اخلاق برجسته مي كنند، اينها همه اش نشان دهنده اهداف و نيات دشمن است. يك نفر مثل جناب آقاي مصباح كه حقيقتاً اين شخصيت عزيز، جزو شخصيت هايي است كه همه ي دلسوزان اسلام و معارف اسلامي از اعماق دل بايستي قدردان و سپاسگزار اين مرد عزيز باشند، مورد هجوم تبليغاتي قرار مي گيرند. حرف رسا و نافذ، منطق قوي و مستحكم هر جايي كه باشد، آنجا را دشمن زود تشخيص مي دهد، چون حسابگر است دشمن آنجا را خوب مي شناسد و به مقابله اش مي آيد. با مرحوم شهيد مطهري هم همين جوري برخورد كردند. امروز شهيد مطهري در دنيا نيست البته امروز هم بعضي ها هم شهيد مطهري را رها نمي كنند. حتي امروز هم به او تهاجم مي كنند لكن آن روزي كه زنده بود، آن كساني كه بودند و ديده اند، مي دانند كه با آن شهيد عزيز چه كردند؛ چه اهانت ها، چه ناشايست ها و ناسزاها كه به آن چهره مطهر و منور زده شد.

بسيار متشكريم از خداي متعال به خاطر شما

حضرت آيت الله خامنه اي در تاريخ 6 تير 1379 نيز به منزل آيت الله مصباح يزدي در قم رفته و دقايقي را در جمع ايشان و خانواده ي مكرمشان حضور يافتند. از جمله مطالبي كه در اين جلسه مطرح شد، اين بود كه مقام معظم رهبري خطاب به ايشان فرمودند:

روزنامه كيهان يك مقاله زيبا خطاب به شما نوشته – البته اسم نياورده، ولي مخاطبش شما هستيد درست همان چيزي كه آدم در دلش هست، همان را درباره شما مطرح كرده. حتماً بگيريد و بخوانيد. اين يك روشنفكر مسلمان است، يك جوان روشنفكر مسلمان است، يك نمونه اي است از كساني كه درباره جنابعالي و كار بزرگي كه امروز شما انجام مي دهيد، احساسشان و دركشان اين است. به هر حال، ما از خدا بسيار سپاسگزاريم به خاطر توفيقاتي كه به شما داده، بسيار متشكريم از خداي متعال به خاطر شما.

مقام معظم رهبري در اين ديدار در رابطه با امتيازات روش علامه مصباح در ارايه مطالب و سخنان خويش فرمودند:

اين پرداخت منطقي كه شما داريد، مبارك است. رنگ كاربردي، تحقيقات كاربردي، رنگ روز، رنگ نياز زمان، اينكه انسان هم دچار تكرار و حرف هاي گفته شده و سست نشود، حرف منطقي و قوي بزند و هم مته اي از آن نيازهاي روز و مسائل رايج سياسي و غيرسياسي و فرهنگي – سياسي در آن وجود داشته باشد، اين خيلي خوب است، پرداخت خوبي است اين جور سياحت مطلب خودش يك هنر است.

مطالب كتاب شما نه مفيد بلكه ضروري بود

مقام معظم رهبري همچنين، با اشاره به كتاب «آذرخشي ديگر از آسمان كربلا» كه حاوي مجموعه سخنراني هاي آيت الله مصباح در محرم 1421 قمري – سال 1379 – است، فرمودند:

بنده اين كتاب مربوط به عاشورا تقريباً همه اش را خواندم. مطالبي است لازم، نمي شود گفت مفيد، بالاتر از مفيد (است). مطالب ضروري و لازم است از آن مطالبي هم هست كه مخاطب را عصباني مي كند. يك وقتي يك مطلبي است كه حالا (چندان اثري از اين جهت ندارد) يك وقت هم يك مطلبي است كه حقيقتاً عصباني مي شوند و برمي خيزند، اين كتاب از اين نوع بود. اين طور بازكردن قضاياي عاشورا، به روز كردن اين قضايا خيلي مفيد است. در اين 7-8 جلسه، بعضي از مطالب مطالبي است كه غير از شما شايد كس ديگري نتواند، حداقل اين طور نمي تواند، اصلش را هم حل كنيم لااقل اين است كه به اين خوبي نمي تواند (از عهده ي بحث برآيد).

مباني فكري اسلام در دست ايشان است

در تاريخ 5 تير 1380 نيز مقام معظم رهبري در ديدار جمعي از نونهالان و نوجوانان حافظ و قاري قرآن كريم فرمودند:

من خواهش مي كنم ايشان (حجت الاسلام طباطبايي) و مجموعه ي دست اندركار به اين نكته توجه كنند كه پا به پاي پيشرفت معلومات قرآني و ديني اينها (حافظان و قاريان خردسال) آگاهي هاي استدلالي و عمق بخشيدن استدلالي به اعتقادات اينها را هم حتماً در برنامه قرار بدهيد. به نظر من، يكي از چيزهايي كه مي تواند خيلي كمك كند به اين قضيه، اين است كه از كتابهاي شهيد مطهري، از معارفي كه امروز بزرگاني از قبيل آقاي مصباح و ديگران كه واقعاً مباني فكري اسلام دست اينهاست.

منبع فكر و انديشه بي غل و غش معارف اسلامي

مقام معظم رهبري بار ديگر در جمع دانشجويان و دانش آموزان طرح ولايت در سال 1381 فرمودند:

لازم است تشكر كنم از معلمان و استادان و دست اندركاران و مديران اين تلاش فرهنگي كه بسيار با ارزش است و مخصوصاً از شخص جناب آقاي مصباح كه حقيقتاً يكي از وجود هاي مبارك و مغتنم در دوره ما هستند و منبع فكر و انديشه بي غل و غش معارف اسلامي. ان شاءالله خداوند به ايشان و ديگر دست اندركاران توفيق ادامه اين خدمت بسيار با ارزش را عنايت كند و وسيله ي بهره مندي هر چه بيشتر، گسترده تر و عميق تر جوانان را از اين سرچشمه هاي معرفت فراهم كند.

شخصيت علمي فكري روشنفكري برجسته / عقبه تئوريك نظام

حضرت آيت‌الله خامنه اي همچنين در ديدار سال 1384 با مسئولان دفتر تبلغيات اسلامي حوزه علميه قم خواستار توجه اين دفتر به عقبه هاي تئوريك نظام شدند:

توجه كنيد كه مجموعه اي از متفكران، علما و سابقه دار هاي در امر دين، مدعي عقبه تئوريك نظام هستند و آن را تشكيل مي دهند. اگر شما خود را از مجموعه ي كساني كه در باب دين و مساله ي دين و معرفت ديني مدعي اند، بر كنار داشتيد، ناقص خواهيد ماند؛ لااقل بي اطلاع خواهيد ماند، كه اين خودش اشكال بزرگي است شما اين مجموعه را چگونه تعريف كرده ايد؟ الان ما در حوزه ي قم علمايي داريم، بزرگاني داريم، صاحب نظراني داريم، انديشه پردازان يا تئوريسين ها و ايدئولوگ هايي داريم كه با دفتر تبليغات هيچ ارتباطي ندارند. ما شخصيت علمي فكري روشنفكري برجسته اي مثل آقاي مصباح يزدي را در قم داريم؛ يا يك ملاي برجسته ي قوي مثل آقاي جوادي آملي را در قم داريم؛ در بين آقايان مراجع هم كساني هستند كه در مسائل ديني حقيقتاً روشنفكر و صاحب نظر و صاحب فكر هستند؛ نه امروز و ديروز، از چهل سال پيش در بين بزرگان حوزه ما آنها را مي شناسيم كه من نمي خواهم اسم بياورم، ارتباط شما با آنها چگونه تعريف مي شود؟ شما عقبه ي فكري نظام هستيد، آنها هم هستند و بسياري ديگر هم همينطور. سعي كنيد اين عقبه ي تئوريك نظام بودن تبديل نشود به يك پستوي بسته و انصحاري كه بي خبر از اطراف خودش باشد.

تجليل از فضل، اخلاص و تقواي علامه مصباح يزدي

در جريان سفر تاريخي رهبر انقلاب اسلامي به قم در سال 89، مدير، مسئولان و اعضاي هيئت هاي علمي مؤسسه آموزشي، پژوهشي امام خميني با رهبر معظم انقلاب اسلامي ديدار كردند. حضرت آيت الله خامنه اي در اين ديدار با ابراز خرسندي فراوان از تلاش هاي عميق مؤسسه آموزشي، پژوهشي امام خميني ابراز داشتند: اين مؤسسه خوب، جامع و كامل مي تواند از لحاظ تلاش پيگير، خستگي ناپذير، خالصانه و عالمانه الگويي براي حوزه باشد.

رهبر انقلاب اسلامي با تجليل از فضل، اخلاص و تقواي آيت الله مصباح يزدي، وجود اين كمالات را در مديريت يك موسسه موجب افزايش بركات الهي خواندند و افزودند: خدمات و تلاش هاي اين مؤسسه، به شكل صحيح اطلاع رساني شود.

اين سه در ايشان جمع است: علم، بصيرت، صفا

رهبر معظم انقلاب اسلامي در يكي از آخرين سفرهاي غيررسمي خود به شهر مقدس قم (اسفند ماه 89 ) كه با هدف بازديد از بزرگان و مراجع عظام تقليد صورت گرفته است، با حضور در منزل آيت الله مصباح يزدي، نزديك به سي دقيقه با ايشان و خانواده و فرزندان وي به گفتگو پرداختند.

در اين ديدار كه مشابه حضور پيشين ايشان در بيت آيت الله مصباح يزدي، سرشار از ابراز احساسات و عواطف خانواده آيت الله مصباح يزدي بود، رهبر معظم انقلاب نكاتي را پيرامون ويژگي هاي شخصيتي آيت الله مصباح يزدي بيان فرموده و به ابراز احساسات خانواده ايشان پاسخ گفتند.

رهبر فرزانه انقلاب همچنين اظهار داشتند: بنده هم به سهم خودم قدر آقاي مصباح را مي دانم. واقعا مي دانم كه ايشان در كشور و براي اسلام چه وزنه اي هستند و حقا و انصافا ما امروز نظير ايشان را – حالا به اين تعبير بگوييم – خيلي نادر نظير آقاي مصباح ممكن است وجود داشته باشد. با اين وزانت علمي و عمق علمي و احاطه و وسعت و با اين آگاهي و بينش و صفا.

رهبر معظم انقلاب تصريح كردند: اين سه جهت در ايشان جمع است؛ هم علم، هم بصيرت به معناي حقيقي كلمه و هم صفا. اين سه تا با هم در وجود ايشان خيلي ارزشمند است. خداوند متعال انشاء ا... وجود ايشان را براي ما و انقلاب محفوظ بدارد و وجود ايشان را سالم بدارد تا همه بتوانند از بركات ايشان استفاده نمايند.

حضرت امام خمينى(ره)؛

آقاى مصباح ذوشهادتين است.

به نقل از آيت الله مسعودى خمينى

علامه طباطبايى (قدس سره):

آقاى مصباح از بين شاگردان من مثل انجيردر ميان ساير ميوه هاست،كه فكر اوهيچ چيز دور انداختني و زايدي ندارد.

(زندگينامه آيت الله مصباح يزدي.ص 283 – انتشارات پرتو ولايت)

آيت‌الله بهجت(ره):

آقاي مصباح يزدي مورد تاييد من است. برويد از ايشان بخواهيد و من هم از ايشان مي‌خواهم كه درس اخلاق را بيان كنند.

(حقيقت شرق، ص70)

شهيد بهشتي (رحمة الله عليه):

دوست عزيز و دانشمند محترم...خيلي زودتر از اين مي خواستم براي شما نامه بنويسم ولى در پى ساعت دنجى بودم كه بتوانم با آقاى مصباح كه «مصباح دوستان» است با فكرى فارغ گفتگو كنم و از اين گونه ساعت ها كم بهره برده ام.

(گفتمان مصباح.ص 284.مركز اسناد انقلاب اسلامي)

مرحوم آيت‌الله مشكيني:

جناب مستطاب آيت‌الله مصباح، از آن وجودات پر بركت است.حوزه ها بايد ده ها سال سهم امام بخورند، هزاران نفر در اين جا تحصيل كنند، ميلياردها پول از كيسه ي امام خرج بشود، ميلياردها انسان از اوّل تا حال تحصيل كنند، تا در هر عصري يك چند نفري مثل آيت‌الله مصباح بدست ايد و اين طور افراد در ميان جامعه پيدا بشود. اگر ده نفر عالم بزرگ پيدا كنيد يقيناً يكي از آن ها آيت الله مصباح است. ما به عظمت او معتقديم ما او را دوست داريم، او يكي از خزانه هاي وجودي ماست. يكي از بزرگان حوزه ي ماست. من خودم علاقه به اين آقا دارم. براي اين كه شمشير برنده ي اسلام در برابر كفر است لذا خيلي با او دشمن هستند. با هر كه خيلي دشمن باشند، شما علاقه ي بيشتر به او داشته باشيد. علامت اين كه ايشان وجود مؤثّري است، علامت اين كه اين شخص مدافع اسلام است، علامت اين كه اين شخص همراه با اسلام است و فداكار اسلام است، همين زيادي حمله ها عليه اوست.

(تحصن چرا و چگونه، ص144)

آيت‌الله حسن‌زاده (دام ظله):

آقاي مصباح انسان زحمت كشيده اي است. من با ايشان هم درس و هم بحث بوده ام. خدا را شاهد مي گيرم كه پشت سر ايشان نماز مي خوانم.

(پاسدار حكيم، انتشارات نجابت)

مرحوم آيت‌الله يزدي:

شخصيت آيت‌الله مصباح يك شخصيت ناشناخته اي نيست.من بايد از ايشان تعريف كنم؟! ايشان آن قدر مقامش بالاست كه امثال بنده نبايد تعريف بكند. ايشان از اساتيد بزرگ حوزه است... در همين شهر قم كارهاي انقلابي عظيمي انجام شد كه سه چهار نفر از دوستان، از جمله آقاي مصباح بودند كه وقتي صبح همه مي آمديم مي گفتيم اين نشريه از كيست؟ اين نشريه كجا بوده است كه در داخل همه ي حجره ها انداختند و همه مي خواندند؟ در حالي كه تهيه كننده ي آن همين تعداد بودند و بخشي از آن به قلم مقدس همين استاد بزرگوار حضرت آيت‌الله مصباح بود. اين شخصيت روحاني و بزرگوار هميشه مدافع انقلاب بوده است. مدافع اسلام بوده است. حوزه ي علميه مقاومتش را مي شناسد. امروز يكي از اعضاي محترم شوراي عالي انقلاب فرهنگي كشور است. در حقيقت يك استاد شناخته شده، يك روحاني وارسته يك روحاني شايسته كه زندگي شخصي او در حد زندگي افراد متوسط و متعارف است.(همان، ص175)

مرحوم آيت‌الله احمدي ميانجي

خوانديد كه اين ها با حضرت آيت الله مصباح چه كار كردند؟ ايشان، استاد بودنش آيت الله بودنش، پاك بودنش جاي اشكال نيست. چه توهين ها كردند، چه حرف ها زدند!

(پاسدار حكيم، انتشارات نجابت)

آيت‌الله جوادي آملي

ايشان در سمينار بزرگداشت شيخ فضل الله نوري،پس از سخنراني حضرت آيت الله مصباح ضمن تشكر و قدرداني درباره ي آيت الله مصباح فرمودند: روحي له الفداء.

(زندگينامه آيت الله مصباح.ص284–انتشارات پرتو ولايت)

آيت‌الله مظاهري:

امروز خدمت به آيت‌الله مصباح خدمت به امام زمان عجل الله تعالي فرجه است. هر كس هر اقدامي از دستش بر مي آيد بايد انجام دهد.

(كتاب: پاسدار حكيم)

گفتگو با محافظ علامه مصباح در جبهه‌هاي جنگ تحميلي

اشاره: مطلب زير مصاحبه با يكي از جانبازان جنگ تحميلي و همراهان آيت الله مصباح يزدي در جبهه هاست كه سالها پس از پايان جنگ تحميلي پس از ديدار مجدد با آيت الله مصباح در دفتر ايشان انجام شد.

در خدمت يكي از جانبازان عزيز جنگ تحميلي هستيم لطفا ضمن معرفي خود، نحوه جانبازي و مجروح شدنتان را بفرماييد.

بسم ا... الرحمن الرحيم. عليرضا كريمي هستم جانباز 70 درصد. بعد از اين كه سال 60 برادرم محمدعلي به درجه رفيع شهادت نائل گشتند، راهي جبهه هاي حق عليه باطل شدم و در طول جنگ و حتي دو ماه بعد از جنگ هم در منطقه بودم. چشم هايم را در دو مرحله از دست دادم. يك مرحله 22/5/62 مجروح شد. چشم ديگرم را هم بعد از جنگ به خاطر آسيب ديدگي كه قبلاً ديده بود از دست دادم. در كل، پنج مرحله مجروحيت جنگي داشتم كه شامل چشم ها، سر، دست و پا، ريه راست، كليه و تحال چپم است.

از خاطرات حضورتان در جبهه برايمان بگوييد.

خاطرات زيادي هست. اما اجازه دهيد با توجه به تجديد ديدارم با حضرت آيت ا... مصباح آن هم بعد 29 سال، خاطره ملاقاتم با ايشان را بيان كنم. دي ماه سال 65 بود كه عمليات كربلاي 5 شروع شد. اين عمليات 46 روز طول كشيد. من به اتفاق شهيد حميد شاه آبادي نيروي ويژه و آزاد بوديم كه مستقيماً زير نظر قرارگاه كربلا فعاليت مي كرديم. البته قرارگاه ها عوض مي شد. قرارگاه خاتم الانبياء مي شد رمضان مي شد بستگي داشت به اين كه كدام منطقه باشيم براساس آن، زير نظر آن قرارگاه قرار مي گرفتيم. نيروي آزاد بوديم كه كارهاي برون مرزي انجام مي داديم. در اين عمليات كار ما اين بود كه وارد گردان ها و تيپ ها مي شديم... ما يك تعداد بوديم كه مي رفتيم داخل آن گردان ها، تيپ ها خط را كنترل و يا تقويت مي كرديم و كلاً هر كاري كه از دست ما بر مي آمد براي آن ها انجام مي داديم. چون در طول اين 46 روز ما بايد مرتب وارد عمليات مي شديم؛ لذا گاهي از فرط خستگي مي آمديم جايي استراحت مي كرديم و به نوبت مي رفتيم داخل نيروهاي عمل كننده. مقر من ساختمان تبليغات اسلامي شهر فاو بود. شخصي بود به نام آقا بهادر كه فاميليش يادم نيست. با هم دوست بوديم طلبه اي بود از ماكو. يك مقطع كه من و حميد از عمليات براي استراحت آمده بوديم، رفتم پيش آقا بهادر، او گفت آيت ا... مصباح يزدي به اتفاق آقازاده هاشون اومدند تو مسجد امام حسن مجتبي(ع) مستقر شدند. شهر فاو دو مسجد داشت؛ مسجد جامع براي اهل تسنن و مسجد امام حسن مجتبي(ع) براي شيعيان بود كه خطرناك ترين جا بود. مسجد جامع فاو تقريباً در مركز شهر قرار داشت ولي مسجد امام حسن مجتبي(ع) كنار رودخانه بود.

از اين رودخانه غواص هاي زن و مرد عراقي مي آمدند كه بارها ما با آن ها درگير شده بوديم و تلفات داده بودند و خلاصه محل خيلي خطرناكي بود. گفتند هر سه بزرگوار آمدند و محافظ هم ندارند. ايشان ظاهراً نخواستند با محافظ بيايند. اين قدر خاكي... وقتي با حميد مي رفتيم خدمت حاج آقا به حميد گفتم قرار نيست ايشان و آقازاده هاشان بدانند كه ما محافظيم ولي به هر حال ما حواسمان بايد به دقت جمع باشد هم شب ها از رودخانه بايد محافظت كنيم و هم در قالب اين كه وقتي پيش حاج آقا رسيديم، به عنوان مثلاً حالا دو تا رزمنده معمولي. مسجد امام حسن مجتبي(ع) را شهرداري كه از تهران اعزام شده بود اداره مي كرد. جايي كه آيت ا... مصباح تشريف داشتند نمي گم هتل و شهرداري و... بلكه دقيقاً سنگر بود، پارچه مشكي زده بودند. البته آن موقع خودشان متوجه شدند كه ما محافظشان هستيم. خيلي بزرگواري مي كردند حتي سيب پوست مي گرفتند لطف مي كردند به ما مي دادند ايشان مي فرمودند شما مصداق من المؤمنين رجال صدقوا هستيد، بعد مي زدند به شانه ما...

اصرار داشتيم حاج آقا خيلي آن جا نمانند ولي ايشان هم اصرار داشتند كه همان جا باشند. حالا اين را هم بگويم شخصي كه خيلي ادعايش مي شد، يك روز آمده بود جبهه با محافظ هاش! نزديك همان ساختمان هاي بلوكي مقري بود كه بهش مي گفتند كميته امداد. آن جا ما را ديدند، گفتند كجا؟ گفتم مي ريم خط. بعد گفتم حاج آقا ببريمتان خط؟ گفت باشه مي ريم. يكي از محافظانش عكس العمل بدي نشان داد. بعد خود ايشون واسطه شد كه درگيري بين ما و محافظ ها پيش نياد. و به محافظ هايش گفت: من مي رم تا خط. با هم حركت كرديم رسيديم به سه راهي كه ديگه توپ هاي عراق شديد مي زدند. ايشان گفت خط كجاست؟ گفتم يك مقداري جلوتر. بعد گفت ديگه برگرديم؛ الان ديگه محافظ هاي ما ناراحت مي شوند.

حالا اين طرف ماجرا آيت ا... مصباح يزدي و آقازاده هاشون بودند. يادم هست كه شب براشون همين ماجرا رو تعريف كردم. منطقه رو توجيه كردم كه اين منطقه از كجا شروع مي شه ساختمان هاي بلوكي را رد مي كنيم مي رسيم به امام زاده سيد زكي و جلوتر از آن هم لشكر 16 و بعد كارخانه نمك و آن طرف تر سه راه شهادت و اين كه حد فاصل خط ايران و عراق كه از 150 متر شروع مي شد تا بعضي جاها به 2 كيلومتر مي رسيد. خيلي از سه راه شهادت خوش شان آمده بود. شب فرمودند ما بريم آن جا. عرض كردم كه حاج آقا خطرناك است. صبح ديدم كه ايشان همچنان اصرار دارند بريم اون جا. با شهردار فاو هماهنگ كرديم و يك پاترول گرفتيم. ايشان هم گفت نرويم آن جا؛ ولي حاج آقا اصرار داشتند كه برويم. ايشان تا خطرناك ترين جا آمدند.

يادم هست كه سه راه شهادت به حميد گفتم ماشين را كمي معطل كن تا من با موتور بروم ببينم ديد افقي دشمن به ما چقدر است. رفتم و برگشتم. مي زدند. اما حاج آقا انگار نه انگار. شهيد شاه آبادي سري تكان داد و با سرش اشاره كرد كه چه كار كنيم؟ گفتم هيچي؛ حركت مي كنيم. آمديم جلو. حاج آقا خيلي راحت و خونسرد نشسته بود. منم نگران كه خدايا از كجا ببريم!

اون كه لقب چريك روش بود و براي خودش در آن زمان شخصيتي داشت، جرأت نكرد آن مسير را بياد! ولي آيت ا... مصباح خيلي راحت با آقازاده هاشون رفتند همان جا. يادمه موقع برگشت ايشون به پشت جبهه تا پل بعثت با آن ها آمدم. پل بعثت را رد كرديم. اين پل خيلي خطرناك بود. ميانگين هر 3 دقيقه يكبار هواپيمايي از جزيره بوبيان مي آمد و آن جا را بمباران مي كرد. يكي از جاهايي كه خيلي خطرناك بود همين جايي بود كه ايشان مستقر بودند. يعني به جز رودخانه و توپ هاي فرانسوي چون نزديك پل بعثت بود عراقي ها با هواپيما مرتب بمباران مي كردند.

مسجد امام حسن(ع) را مي فرماييد؟

بله. البته وقتي مي گويم مسجد، عملاً سنگر بود. يك چيزي داخل پرانتز بگويم. آقاي احمد صابري شهردار منطقه 18 آن زمان تهران مي گفت وقتي فاو آزاد شد، شده بود هتل! شخصيت ها و استاندارها و... مي آمدند به آن جا سر مي زدند ولي نه مثل آيت ا... مصباح يزدي كه تا اين حد بيايند جلو. ايشان خيلي هم اصرار داشتند كه شلمچه را ببينند. من هم با خودم عهد بسته بودم كه اگر سرم برود اين جا را ديگر نمي برمشان. حميد شاه آبادي هم يك سال بعد در عملياتي در 70 كيلومتري داخل خاك عراق شهيد شد.

زمان بازديد حاج آقا را مي فرماييد دقيقاً چه زماني بود؟

دقيقاً زماني بود كه عمليات كربلاي 5 در منطقه شلمچه داشت اجرا مي شد.

از صحبت‌هايي كه آيت‌الله مصباح براي رزمنده‌ها داشتند چيزي خاطرتان مانده تعريف كنيد؟

بله. همان بحث آيه «مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا ا... عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَ مِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ وَ مَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا» بود كه در خدمت ايشان گفتم. ببنيد ايشان واقعا لطف داشتند. همين چند دقيقه پيش كه خدمتشان بودم مي گفتند كه بنده در آن زمان جزء بودم و چيزي نبودم و... در جبهه هم همين گونه برخورد مي كردند. آن قدر متواضع بودند كه ما لذت مي برديم در كنار ايشان باشيم.

آشنايي شما به چه زماني بر مي گردد؟ ايشان را از كجا شناختيد؟

به اوايل انقلاب و زمان مناظره هاي ايشان برمي گردد. جالب بود آمدند گفتند حضرت آيت ا... مصباح يزدي و آقازاده هاي ايشان آمدند و شما به عنوان محافظ مي رويد؛ چون ايشان محافظ نياورده اند. اين خيلي حرف است كه من مي گويم ايشان بدون محافظ آمده بودند آن جا. ايشان چند روزي آن جا بودند و بدون محافظ هم آمده بودند.

يك سري فضاسازي هايي براي آيت ا... مصباح مي كنند كه ايشان در زمان جنگ ارتباطي با جبهه و جنگ نداشتند؛ اما توضيحات شما نشان مي دهد كه حضرت آيت ا... مصباح در آن شرايط بحراني جنگ و در زمان عمليات كربلاي 5 مي آيند و از يكي از جبهه هاي خيلي خطرناك و بحراني بازديد مي كنند و باعث روحيه رزمندگان اسلام مي شوند.

بله. جبهه هاي بحراني در زمان بحراني. اين ها كه من گفتم مستند است و فيلم حضور ايشان هست. بنده هستم و خود حضرت آقاي مصباح هم هستند و آن آقايي كه آن زمان شهردار منطقه بودند هم هستند. و وقتي مستندات هست شايد ايشان بخواهند تواضع كنند مثل الان كه تواضع مي كردند و مي گفتند بنده جزئي بيش نبودم. بنده يك سؤال از يكي از مخالفان دارم: از اهواز شما جلوتر آمده اي؟! سندش را از آقاي محسن رضايي بپرسيد كه چه كسي را مي گويم. همان كسي كه آمد گفت كربلاي 4 شكست خورديد؛ صد هزار نيرو آورده ام، كاري هم ندارم تا يك هفته ديگر يك عمليات بكنيد. به همين سادگي! همان كسي كه نه از اهواز جلوتر آمده بود نه آقازاده هايش جبهه آمده بودند، همان باعث شد كه كربلاي 5 انجام شود و بسياري از رزمندگان ما به واسطه شهادت و جانبازي و اسارت از ميان ما رفتند.

شما مقام معظم رهبري را هم از نزديك در جبهه ها ديده ايد يا خير؟

بله خدا را شكر ايشان را چندين بار در جبهه ها ديدم و حتي بعد از عمليات مرصاد از ايشان به دلايلي جايزه اي دريافت كردم كه يادم هست يك كتاب بود و 200 تومان پول كه آن پول را 4 نفري از بچه هاي جبهه تا شب خرج كرديم.

يكي از كارهايي كه حضرت آقا سال هاست آن را انجام مي دهند ديدار صميمي و از نزديك با خانواده هاي ايثارگر دفاع مقدس است. آيا در اين سال ها ايشان منزل شما تشريف آورده‌اند؟

روز جانباز سال جاري بود كه خبردار شديم مقام معظم رهبري مي خواهند لطف كنند و قدم بر چشمان ما بگذارند و به منزلمان تشريف بياورند. نمي دانم امير يا نخست وزير كويت آن روز به ايران آمد و با حضرت آقا ديدار داشت كه برنامه حضور ايشان در منزلمان لغو شد و آقاي قمي كه برادر سه شهيد هستند به عنوان نماينده دفتر آقا تشريف آوردند و يك انگشتر از طرف آقا به بنده هديه كردند كه خيلي برايم مقدس هست.

 گوناگون

پيام تسليت


پيام تسليت حزب الله لبنان
انا لله و إنا إليه راجعون
امت اسلام فقيهي بزرگ، انديشمندي اسلامي و عارفي والامرتبه از اولياي صالح و مخلص، آيت الله شيخ محمد تقي مصباح يزدي را از دست داد.
اين فقيه مجاهد همه عمر شريفش را در راه خدمت به اسلام ناب محمدي، انقلاب اسلامي، جمهوري اسلامي، بيداري امت، اصحاب مقاومت و مجاهدان جهان سپري كرد و مجاهدان ما در لبنان نيز از عنايت و دعا و حمايت ايشان در همه مراحل بهره بسيار بردند.
ارتحال اين شخصيت بزرگ را به ساحت مقدس مولايمان صاحب الزمان(عج) و حضرت «امام سيد علي خامنه اي»(دام ظله) و مراجع عظام(دامت بركاتهم)، حوزه هاي علميه، امت اسلام و بويژه خانواده شريف و كريم و همه دوستداران ايشان، تسليت مي گوييم و از خداوند متعال براي ايشان علو درجات را مسئلت داريم.

پيام تسليت سيد عمار حكيم
انا لله وإنا إليه راجعون
با اندوه فراوان خبر رحلت يكي از بزرگان علم و معرفت و اركان حوزه عمليه قم و از برجسته ترين استادان اين حوزه عالم رباني آيت الله شيخ محمدتقي مصباح يزدي(قدس سره) را دريافت كرديم. آن مرحوم از بزرگ ترين نويسندگان در عرصه فلسفه اسلامي و كلام بود و كتابخانه اسلامي را با آثار گران قدر خود غنا بخشيد و خشنود از الطاف الهي و خداوند خشنود از او به ديدار معبود شتافت. از خداوند رحمت و غفران الهي بر آن فقيد سعيد و صبر و اجر براي بستگان و شاگردان و دوستدارانش طلب ميكنم.

پيام تسليت حزب‌الله عراق
گردان هاي حزب‌الله عراق در بيانيه اي درگذشت آيت‌ا... محمد تقي مصباح يزدي را تسليت گفت و وفات ايشان را خسراني بزرگ براي امت اسلام دانست.
گردان هاي حزب الله عراق همچنين در اين بيانيه افزود عالم فقيد آيت‌ا... مصباح يزدي سراسر عمر خود را در خدمت به اسلام و ياري دين خدا سپري كرد و سهم بسزايي در بازسازي ساختار حوزه علميه داشت و آثار علمي او در زمينه هاي فلسفه و اخلاق و عقائد اسلامي بر كسي پوشيده نيست.

پيام تسليت


پيام تسليت آيت‌ا... العظمي مكارم شيرازي (مدظله)
بسم الله الرحمن الرحيم
خبر رحلت عالم رباني، مجاهد خستگي ناپذير حضرت آيت ا... آقاي حاج شيخ محمدتقي مصباح موجب تأثر و تاسف گرديد. عالمي فرزانه، فاضل و با تقوا كه همواره از نظام اسلامي دفاع نمود. شاگردان فاضلي تربيت كرد و سخنراني هاي بسيار سودمندي داشت و زندگي او سراسر خدمت به اسلام و مكتب اهل بيت(ع) بود.
اينجانب اين ضايعه ي بزرگ را به حوزه هاي علميه، شاگردان و خصوصاً بيت مكرم ايشان تسليت عرض مي كنم و علو درجات او را از خداوند مسألت نموده و براي تمامي وابستگان ايشان صبر و اجر فراوان خواهانم.
والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته
قم ـ ناصر مكارم شيرازي/ 13 دي 1399

پيام تسليت آيت‌ا... العظمي نوري همداني (مدظله)
بسم الله الرحمن الرحيم
انالله و انااليه راجعون
خبرارتحال فقيه عاليقدرآيت ا... آقاي حاج شيخ محمدتقي مصباح يزدي رحمت‌الله عليه موجب تأسف وتأثرعميق اينجانب گرديد.
درگذشت آن عالم متقي بي شك ثلمه عظيمي است كه به راحتي قابل جبران نخواهدبود.
علميت ايشان درابعادمختلف، تواضع و اخلاص، تقوي و زمان شناسي،صراحت لهجه در دفاع ازارزش هاي اسلام و انقلاب موجب برجستگي آن مرحوم بوداست.
تربيت شاگردان فراوان وتأسيس مركزعلمي و پژوهشي امام خميني رحمت الله عليه وآثارقلمي متعدد و بيان مناظره هاي مستدل و محكم ازخصوصيات ويژه ايشان بودو در بيان ديگرمرحوم آيت ا... مصباح سراسرعمربا ارزش خود را در راه ترويج مكتب اهلبيت عليهم السلام سپري كرد و از هيچ كوششي دريغ نكرد ومي تواند بعنوان يك الگوي ارزنده براي طلاب محترم باشد.
ارتحال اين دانشمندمحترم و فقيه با اخلاص را به ساحت مقدس حضرت بقية الله امام عصرعجل الله تعالي،مقام معظم رهبري،حوزه هاي علميه ومجامع ديگرعلمي و به شاگردان و ارادتمندان ايشان بويژه همسر و فرزندان و داماد محترمشان تسليت عرض نموده و علو مقام براي آن فقيد سعيد مسئلت مي نمايم.
حسين نوري همداني/17جمادي الاول 1442

پيام تسليت آيت‌ا... العظمي صافي گلپايگاني (مدظله)
بسم الله الرحمن الرحيم
رحلت عالم ربّاني آية الله آقاي حاج شيخ محمدتقي مصباح يزدي ره، موجب تأثر گرديد.
شخصيتي كه با تلاش و جدّيت خود به مراتب بالاي فضل و علم در حوزه علميه رسيد و به مقام استادي برجسته حوزه نائل گرديد.
تأسيس مراكز علمي و مذهبي و مشاركت در تشكيل آنها، مانند مركز فرهنگي مذهبي وزين «در راه حق»، سخنراني هاي ايشان از نيم قرن پيش در حوزه علميه قم، و تفكّر ولايي و مبارزه با بدعت ها در آن زمان و بعد از آن، همه نشان از شدّت ارادت به نشر معارف نوراني اهل البيت عليهم السلام و روحيه حماسي و جهادي وي دارد.
اين مصيبت را به شاگردان و دوستداران ايشان و به فرزندان فاضل و داماد ارجمندشان تسليت گفته، رحمت و رضوان الهي براي آن مرحوم و صبر و اجر براي بازماندگان از خداوند متعال مسئلت دارم.
18 جمادي الأولي 1442/ لطف‌الله صافي

پيام تسليت آيت‌ا... العظمي جوادي آملي (مدظله)
بسم الله الرحمن الرحيم
انا لله وانا اليه راجعون
ارتحال عالم مجاهد جامع معقول و منقول استاد مسلّم حوزه هاى علميه آيةالله حاج محمد تقى مصباح يزدى را به رهبرى معظّم انقلاب و مراجع عظام تقليد و شاگردان و عموم علاقمندان تسليت، علوّ درجه آن متفكّر راحل و صبر جميل و اجر جزيل بيت مكرّم ايشان از خداى سبحان مسئلت مى شود.
جوادى آملى/ 12/10/1399

پيام تسليت آيت‌ا... العظمي سبحاني (مدظله)
بسمه تعالي
درگذشت عالم مجاهد، محقق عاليقدر، آيت ا... مصباح يزدي مايه تاسف و تأثر گرديد.
فقيد سعيد در طول اقامت خود در قم مبدأ آثاري بود؛ در علوم عقلي و معارف اسلامي آثار ارزنده اي دارد و گروه زيادي را تربيت نموده و گروهي را با معارف اسلامي آشنا ساخت.
اينجانب اين ضايعه را به علماء اسلام و حوزه هاي علميه و بازماندگان محترم تسليت ميگويم و از خداوند متعالي براي روح آن عالم جليل علو درجه و براي بازماندگان صبر جميل و اجر جزيل مسئلت دارم
قم – جعفر سبحاني

پيام تسليت آيت‌ا... العظمي مظاهري (مدظله)
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيهِ راجِعُونَ
ارتحال عالم حكيم و متفكّر توانا مرحوم حضرت آيت الله آقاي حاج شيخ محمدتقي مصباح يزدي«رضوان الله تعالي عليه» موجب تأسّف و تأثّر گرديد.
ايشان فيلسوفي صاحب نظر و استادي مبرز و يكي از شاگردان ممتاز و برجستة استاد عظيم الشأن حضرت علامه طباطبائي«قدّس سرّه الشّريف» بودند كه سال هاي متمادي از عمر مبارك خود را در ترويج و توسعة معارف قرآني و حكمت اسلامي و نيز تعليم و تربيت شاگردان عالم و پرشمار و همچنين تأليف آثار فراوان و ماندگار در ساحت انديشة ديني و فلسفة اسلامي سپري ساختند.
پيشگامي ايشان در عرصة تحوّل و ارتقاء آموزش هاي حوزوي و نقش اساسي و همّت رفيع و عزم راسخِ اين عالم انديشمند در تأسيس مؤسّسة در راه حق و سپس بنياد فرهنگي باقرالعلوم«عليه السّلام» و در نهايت، مؤسّسة آموزشي پژوهشي امام خميني«اعلي الله مقامه الشّريف» و زحمات طاقت فرسا و سعي بليغ و سخت كوشيِ خستگي ناپذيري كه در اين مسير خطير و طولاني مصروف داشتند، بي شك از حسنات شاخص كارنامة مجاهدت علمي آن عالم جليل و فكور است.
زهد و وارستگي و اخلاص و شيفتگي ايشان به آستان حضرات اهل بيت عصمت و طهارت«عليهم السّلام» نيز ذخيرة معنوي بزرگي در پيشگاه خداوند منّان خواهد بود.
ضمن عرض تسليت به بيت مكرّم و فرزندان گرامي و داماد محترم ايشان و همة ارادتمندان و خيل شاگردان ارجمند اين عالم متفكّر، از خداوند سبحان، علوّ درجات و رحمت و مغفرت واسعه براي اين صديق شفيق و دوست ديرين مسألت مي كنم و اجر و صبر و سعادت خاندان مصاب و همة بازماندگان معزّز و همچنين استمرار خدمات و حسنات علمي و فلسفي ايشان را از درگاه آن پروردگار متعال خواستارم.
حسين المظاهري/18 جمادي الاوي1442-13دي ماه1399

پيام تسليت آيت‌ا... العظمي علوي گرگاني (مدظله)
بسمه تعالي
اذا مات العالم ثلم في الاسلام ثلمة لايسدها شي
خبر درگذشت عالم رباني، فقيه عالي مقام، فيلسوف متبحر حضرت آيت ا... حاج شيخ محمد تقي مصباح يزدي كه عمر خود را در راه ترويج معارف ديني و رفع شبهات اعتقادي و دفاع از مباني اسلام و انقلاب صرف نمودند، موجب تأثر و تألم گرديد.
تأليف كتب متعدد در زمينه قرآني،كلامي، فلسفي، اخلاقي و اعتقادي و تربيت شاگردان وارسته همچنين مبارزه با خط انحراف اعتقادي در جامعه و تبيين معارف اسلام و انقلاب و حمايت از ولايت فقيه و حضور در جامعه مدرسين حوزه علميه و مجلس خبرگان رهبري و مجمع جهاني اهل بيت عليهم السلام گوشه اي از خدمات ارزشمند ايشان است.
اينجانب اين ضايعه مولمه را در درجه اول به محضر امام عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف همچنين مقام معظم رهبري، مراجع عظام تقليد، حوزه هاي علميه مخصوصا حوزه علميه قم، علما و شاگردان و ارادتمندان ايشان و بيت مكرم آن مرحوم تسليت گفته و علو درجات و رحمت الهي را براي آن فقيد سعيد از خداوند خواستارم.
99.10.13

پيام تسليت مدير حوزه‌هاي علميه
بسم الله الرحمن الرحيم
انا لله و انا اليه راجعون
خبر ارتحال علامه مجاهد و فيلسوف گرانمايه و مفسر فرزانه و فقيه انقلابي حضرت آيت‌الله مصباح يزدي اعلي الله مقامه الشريف براي حوزه هاي علميه تكان دهنده و غمبار و اسف انگيز بود.
اين چهره تابناك از پيشگامان نهضت و انقلاب اسلامي و از ياران وفادار امام خميني(ره) و رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامي مد ظله العالي و مرزبان انديشه ناب اسلامي و مدافع آرمان ها و ارزش هاي اصيل انقلاب و استوار در همه فراز و فرودها و حوادث و فتنه ها بود و در دفاع از اصل ولايت فقيه و رهبري معظم انقلاب اسلامي شجاع و پيشگام و عمارصفت اقدام مي كرد و لايخاف في الله لومة لائم.
آن شخصيت بزرگ در فلسفه اسلامي از صاحب نظران برجسته و داراي نظريات بكر و نو و برخوردار از انديشه اي دقيق و نقاد و آگاه به انديشه هاي فلسفي غرب و فلسفه هاي مضاف بشمار مي آمد و دقت ها و موشكافي هاي ايشان فراموش شدني نيست و آثار ماندگار فلسفي و فكري ايشان گنج فاخر و دستمايه وزين براي حوزه هاي علميه و دانشگاه ها و مراكز علمي و فلسفي داخل و خارج از كشور است.
آن فقيد سعيد در قلمروي فلسفه هاي مضاف و علوم انساني و اجتماعي از منظر اسلامي پيشگام و آغازگر و در طراحي نظامات فكري اسلام مبتكر و پيشاهنگ بود.
از لطائف بارز در زيست پر بركت ايشان مي توان به نوآوري هاي برجسته و انديشه هاي مبتكرانه در قلمرو نظامات آموزشي و پژوهشي و مديريتي حوزه و پيشگامي در تحول حوزه اشاره كرد و از رهگذر فكر عميق آن مرحوم مرزهاي دانش هاي اسلامي و حوزوي گسترش يافت.
از نقاط مهم زندگي ايشان سلوك معنوي و روحاني و اخلاقي و بهره گيري از استادان معرفت و معنويت مانند امام خميني ره، علامه طباطبايي ره و آيت ا... بهجت ره بود.
افزون بر آثار و نوشتار نور افشان ايشان، خيل عظيم شاگردان و دست پروردگان گواه بر كارنامه فاخر و ارزشمند وي است.
آن استاد سفركرده و به لقاي الهي پيوسته با كوله باري از توشه هاي معنوي و عرفاني ان شاء الله در پيشگاه خداوند مهربان سرافراز و مأجور و براي حوزويان و دانشگاهيان مصباح هدايت خواهد بود.
آن فقيه پارسا به مجاهدان راه خدا و ايثارگران و محور مقاومت و شهيدان سرافراز و شهيد حاج قاسم سليماني عشق مي ورزيد و مقدر بود تا در ايام فاطميه و سالگرد شهادت آن شهيد مقاومت به ديار ابديت بپيوندد.
فقدان آن علامه زاهد و پارسا و شكيبا را به رهبر معظم انقلاب اسلامي و مراجع عظام و حوزه هاي علميه و مردم شريف و شاگردان و علاقه مندان و بيت مكرم و آقازادگان گرامي و صهر ارجمند ايشان تسليت و تعزيت عرض مي كنم و روز شنبه سيزدهم دي ماه را به احترام آن مرحوم و در ايام فاطميه و سالگرد شهادت شهيد سليماني، حوزه هاي علميه را تعطيل اعلام مي نمايم و علو درجات آن فقيد سعيد و شكيبايي و پاداش نيك الهي را براي بازماندگان محترم و استمرار راهشان را از خداوند مهربان خواستارم.
عاش سعيدا و مات سعيدا.
عليرضا اعرافي/ قم مقدسه/12 دي ماه سال 1399

پيام تسليت جامعه مدرسين حوزه علميه قم
بسم الله الرحمن الرحيم
انا لله و انا اليه راجعون
رحلت فقيه عاليقدر و انديشمند بزرگ جهان اسلام حضرت آيت ا... حاج شيخ محمد تقي مصباح يزدي(رضوان الله عليه) عضو برجسته، موثر و ديرينه جامعه مدرسين حوزه علميه قم موجب تألم و تأثر بسيار گرديد.
اين عالم رباني با قدرت اجتهاد و انديشه صائب خود در جهادي عالمانه به مقابله با تفكرات الحادي غرب و انحرافات فرهنگي پرداخت و انديشه ناب اسلامي را روشن و پاكيزه به جامعه ارائه كرد.
تسلط ايشان به علوم نقلي و عقلي و همچنين توانمندي هاي فكري و انديشه اي اين عالم متخلق، نقش به سزايي در رشد فكري و هويتي فضلاي حوزه داشته است.
اين عالم عارف كه از پايه گذاران تحول در حوزه و علوم انساني بود در ايجاد پيوند بين حوزه و دانشگاه نيز نقشي موثر و شايسته داشت.
بينش بالاي سياسي و خلوص انساني اين عالم شجاع و مبارز تصويري روشن و واقعي از ابعاد مختلف شخصيت اين انديشمند بزرگ است.
اين استاد برجسته علوم اسلامي با ذهني عميق و جامع نگر انديشه هاي فلسفي را در پرتوي از نور توحيد و معنويت به جويندگان و طالبان حقيقت ارائه مي كرد.درس هاي اخلاق عارفانه و سلوك زاهدانه اين معلم اخلاق، طلاب جوان را با ايشان مانوس و جمع كثيري را از اخلاق، عرفان، معنويت و معارف الهي بهره مند كرده بود.
مبارزات انقلابي و همراهي بي نظير ايشان با امام و رهبري و همچنين كوشش وافر علمي در دفاع و حمايت از ولايت فقيه از مميزه هاي اين شخصيت انقلابي است.
منطق قوي و مستحكم آيت ا... مصباح يزدي در نقد جريانهاي سياسي آلوده موجي از اهانت ها و هتاكي ها را از سوي برخي جريانات سياسي متاثر از دشمنان برانگيخت، اما اين شخصيت برجسته در تمام دوراني كه مورد هجمه قرار مي گرفت صبورانه تحمل كرد و ثابت قدم و استوار در خط مستقيم انقلاب اسلامي به روشنگري پرداخت.
اين نماينده فقيد مجلس خبرگان رهبري قهرمان بصيرت افزايي،روشنگري و دفاع از دين و مكتب اهل بيت عليهم السلام بود و تا پايان عمر پر بركت خود يك انقلابي ولايتمدار و صادق ماند.
جامعه مدرسين حوزه علميه قم رحلت اين عالم عارف پرهيزگار را به محضر حضرت بقية الله الاعظم(عجل الله تعالي فرجه الشريف)، مقام معظم رهبري«مدظله العالي»، مراجع عظام تقليد «دامت بركاتهم»، حوزه هاي علميه و همچنين به بيت مكرم به خصوص آقازادگان محترم، شاگردان و ارادتمندان ايشان تسليت عرض نموده و براي آن عالم وارسته علو درجات، غفران و رحمت الهي را از خداوند متعال خواستار است.
و السلام عليكم و رحمه الله و بركاته
سيدهاشم حسيني بوشهري/ رئيس شوراي عالي جامعه مدرسين حوزه علميه قم

 پرتوي از حكمت

خائضين چه كساني هستند؟

بهشتيان از اهل جهنم مي پرسند چرا شما به سقر آمديد؟ جهنميان هم در پاسخ مي گويند ما با خائضين بوديم. "وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ"(المدثر/45) هر طرف بادش مي آمد، بادش مي داديم. در زمان مصدق شخصي مي گفت در بهارستان ديدم يك نفر اين طرف خيابان مي گويد مرگ بر مصدق، چنـد دقيقـه بعـد ديدم همان شخص آن طرف خيابان مي گويد زنده باد مصدق! رفتم در گوشش گفتم: آن طرف خيابان داشتي مي گفتي مرده بـاد، حـالا اين طرف مي گويي زنده باد؟! گفت: از هر دو طرف پول گرفتم. اين آدم به جهنم مي رود چون منافقانه برخورد مي‌كند. الآن خيلي از ريش ها بي ريشه است. اقتضاء مي كند كه ريش بگذارد، ريش مي گذارد. اقتضاء كند كه ريش نگذارد، ريشش را مي تراشد. اين ريش را براي خدا نمي گذارد.
آيت‌الله مجتهدي تهراني(ره)

 بوستان حكايت

ارزش سلطنت از ديد بهلول

روزي بهلول بر هارون الرشيد وارد شد.
خليفه گفت: مرا پندي بده.
بهلول پرسيد: اگر در بياباني بي آب، تشنگي بر تو غلبه نمايد چندان كه مشرف به موت گردي، در مقابل جرعه‌اي آب كه عطش تو را فرو نشاند چه مي دهي؟
هارون‌الرشيد گفت: صد دينار طلا.
بهلول پرسيد: اگر صاحب آب به پول رضايت ندهد؟
هارون الرشيد گفت: نصف پادشاهي ام را.
بهلول گفت: حال اگر به حبس البول مبتلا گردي و رفع آن نتواني چه مي دهي كه آن را علاج كنند؟
هارون الرشيد گفت: نيم ديگر سلطنتم را.
بهلول گفت: پس اي خليفه، اين سلطنت كه به آبي و بولي وابسته است، تو را مغرور نسازد كه با خلق خداي به بدي رفتار كني.

 در محضر قرآن

كرامت انسان در تقواست!

قرآن كريم، محور كرامت انسان را تقوا مي داند و اعلام مي دارد كه چيزي جز تقوا، ماية كرامت نيست؛ " يا أَيهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ"(حجرات/13) يعني اي مردم! ما شما را مذكر و مؤنت آفريديم و شرط كرامت و بزرگواري شما را تقوا قرار داديم.
مرد و زن بودن، ارتباطي با كرامت ندارد. نه مرد بودن شرط كرامت است و نه زن بودن مانع آن است؛ چون كرامت، صفت روح است و روح انسان، نه مؤنث است و نه مذكر. نر و ماده بودن، صفت جسم است. روح انسان، مجرد است و همة فضايل اخلاقي، به روح آدمي برمي گردد. بنابراين، نه مرد بودن، ماية فخر است و نه زن بودن، مانع كرامت است؛ بلكه مدار كرامت نزد خداي سبحان، همانا تقواست. از اين رو در قرآن كريم آمده است: إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ.
اين آيه، معيار كرامت انسان را در تقوا منحصر كرده است و جز تقوا، هر معيار ديگري را (اعم از ثروت، زيبايي، نژاد، قبيله، جنسيت، رنگ پوست، علم، سابقة علمي، اجتماعي و سياسي و...) نفي مي كند.
آيت‌الله جوادي آملي (حفظه الله)

 نهج‌البلاغه

برگي از نهج‌البلاغه

آنچه نمى‌دانى مگو، و آنچه بر تو لازم نيست بر زبان نياور، و در جادّه اى كه از گمراهى آن مى‌ترسى قدم مگذار، زيرا خوددارى به هنگام سرگردانى و گمراهى، بهتر از سقوط در تباهى‌هاست.
(نامه 31 نهج‌البلاغه)